Với vị thế là nguồn cung lớn thứ 3 cho thị trường EU, các doanh nghiệp xuất khẩu lốp xe tải và xe khách Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ. Tuy nhiên, đi cùng với sự tăng trưởng nóng là những rủi ro hiện hữu về các rào cản phòng vệ thương mại mà doanh nghiệp cần chủ động ứng phó từ sớm…
Cục Phòng vệ Thương mại (Bộ Công Thương) cho biết EU hiện là trung tâm vận tải thương mại lớn với mạng lưới logistics dày đặc và số lượng phương tiện duy trì ở mức cao. Chính vì vậy, nhu cầu tiêu thụ và thay thế lốp xe tải, xe khách tại đây luôn giữ mức ổn định.
VIỆT NAM VÀO TOP 3 NƯỚC CUNG CẤP LỐP XE CHO EU
Thị trường này được cung ứng bởi cả sản xuất nội khối lẫn nhập khẩu, trong đó các quốc gia như Đức, Pháp, Slovakia và Bồ Đào Nha là những cái tên hàng đầu về sản xuất. Đáng chú ý, giá trị nhập khẩu lốp xe từ ngoài khối của EU duy trì ở mức hàng tỷ USD mỗi năm, từng đạt khoảng 1,7-1,8 tỷ USD trong giai đoạn gần đây.
Dự báo trong thập kỷ tới, dù mức tăng trưởng không quá đột phá như các khu vực đang phát triển, thị trường EU vẫn sẽ mở rộng nhẹ với tốc độ trung bình (CAGR) khoảng 0,4–1,3%. Ước tính sản lượng tiêu thụ có thể đạt 55-57 triệu đơn vị, tương đương giá trị 12-16 tỷ USD.
Trong danh sách các nhà cung cấp lốp xe cho EU, bên cạnh những cái tên truyền thống như Thổ Nhĩ Kỳ, Thái Lan, Trung Quốc và Hàn Quốc, Việt Nam đang nổi lên như một nhân tố có tốc độ tăng trưởng ấn tượng.
Số liệu thống kê qua các năm cho thấy sự thăng tiến rõ rệt về vị thế của lốp xe Việt Nam. Cụ thể, năm 2022, kim ngạch xuất khẩu lốp xe của Việt Nam sang thị trường này đạt 207,6 triệu USD, chiếm 11,3% thị phần nhập khẩu của EU, đứng thứ 4 trong số các nguồn cung.
Năm 2024, tổng kim ngạch tăng mạnh 36,3% so với năm trước, đạt 275,1 triệu USD. Việt Nam chính thức vươn lên vị trí thứ 3 về nguồn cung lớn nhất cho EU, chiếm 16% thị phần.
11 tháng năm 2025, Việt Nam tiếp tục đà hưng phấn, trị giá xuất khẩu tăng 23,4% so với cùng kỳ, đạt 276,8 triệu USD, giữ vững vị thế top 3 nhà cung cấp lớn nhất.
CHỦ ĐỘNG XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC ỨNG PHÓ SỚM
Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng “màu hồng” là những thách thức không nhỏ. Việc chiếm tỷ trọng kim ngạch đáng kể và tăng trưởng nhanh khiến lốp xe Việt Nam rơi vào “tầm ngắm” của các biện pháp phòng vệ thương mại. Thực tế, EU đã áp dụng thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với mặt hàng này từ Trung Quốc.
Trước bối cảnh đó, Cục Phòng vệ Thương mại (Bộ Công Thương) khuyến cáo các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng chiến lược ứng phó ngay từ sớm thông qua các giải pháp cụ thể.
Trong đó, vấn đề minh bạch hóa quản trị như cần chuẩn hóa hệ thống sổ sách kế toán, chi phí sản xuất và giá thành theo chuẩn mực quốc tế để sẵn sàng cung cấp dữ liệu cho cơ quan điều tra EU khi cần thiết. Tuân thủ quy tắc xuất xứ, rà soát nghiêm ngặt quy tắc xuất xứ theo hiệp định EVFTA, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và kiểm soát nguồn nguyên liệu để tránh rủi ro bị cáo buộc lẩn tránh thuế.
Về dài hạn, cần chuyển dịch mô hình cạnh tranh, thay vì cạnh tranh bằng giá, doanh nghiệp nên tập trung vào chất lượng, công nghệ và tính bền vững. Đầu tư vào các dòng lốp giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của EU về khí thải, tiếng ồn và khả năng tái chế là hướng đi tất yếu.
Ngoài ra, cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tránh phụ thuộc quá mức vào một thị trường duy nhất để giảm thiểu rủi ro nếu có tranh chấp thương mại xảy ra.
Cuối cùng, việc tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng và đơn vị tư vấn pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp cập nhật cảnh báo sớm, bảo vệ lợi ích chính đáng trong bối cảnh bảo hộ thương mại ngày càng gia tăng.
Bộ Công Thương-Vũ Khuê
