Các trung tâm bảo vệ người tiêu dùng trên khắp Nhật Bản đang ghi nhận nhiều phản ánh về hành vi thiếu minh bạch và ghi nhãn mập mờ – Ảnh (minh họa): HOWSTUFFWORKS.COM
Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, thời gian gần đây, các trang web mua sắm trực tuyến tại Nhật Bản xuất hiện nhiều quảng cáo hấp dẫn như “Chỉ với 1.980 yen, bạn có thể dùng thử dịch vụ chăm sóc da cao cấp” hay “Chỉ một lần – Không cần hủy”.
Tuy nhiên không ít ưu đãi “một lần” thực chất là bẫy đăng ký định kỳ, khiến khách hàng tưởng đã hoàn tất thanh toán nhưng lại bị ràng buộc vào hợp đồng dài hạn.
Chiêu trò che giấu điều khoản
Tháng 11-2025, Cơ quan Bảo vệ người tiêu dùng Nhật Bản đã đình chỉ kinh doanh 6 tháng đối với nhà bán lẻ trực tuyến BIZM tại Tokyo do vi phạm Đạo luật Giao dịch thương mại đặc thù. Dù quảng cáo “một lần duy nhất”, giao dịch thực tế lại là đăng ký theo gói.
Cụ thể sản phẩm kem có giá niêm yết 22.110 yen (khoảng 140 USD, đã gồm thuế), nhưng ở màn hình xác nhận thanh toán cuối, nếu chọn phiếu giảm giá, người dùng thấy giá chỉ còn 2.420 yen (khoảng 15 USD).
Sau khi thanh toán, khách hàng bị tự động “đăng ký mua định kỳ” và phải mua thêm các lần sau. Muốn hủy gói trước khi nhận sản phẩm tiếp theo, họ phải trả 11.055 yen bao gồm phí hủy.
Đáng chú ý, màn hình xác nhận không hiển thị cụm từ “đăng ký định kỳ”, thông tin liên quan chỉ xuất hiện ở cuối phần điều khoản sử dụng với phông chữ nhỏ, khó nhận biết. Nhiều khách hàng phản ánh họ tin chỉ phải trả tiền lần đầu, nhưng thực tế bị ràng buộc mua định kỳ.
Cơ quan quản lý còn xác định BIZM đưa ra quảng cáo phóng đại, khẳng định kem có thể xóa sạch vết thâm chỉ trong 7 ngày chỉ bằng bôi ngoài da, dù không có bằng chứng khoa học.
Mặc dù Đạo luật Giao dịch thương mại đặc thù quy định cơ chế “thời gian cân nhắc lại” (cooling-off) cho phép người mua hủy hợp đồng hoàn toàn không cần lý do, quy định này chỉ áp dụng với giao dịch phát sinh bất ngờ như bán hàng tận nhà hoặc giao dịch phức tạp như đa cấp.
Mua sắm trực tuyến về nguyên tắc không thuộc diện được hưởng. Tuy nhiên nếu giao dịch online có dấu hiệu che giấu điều khoản, gây hiểu nhầm về bản chất hợp đồng, nhà bán lẻ vẫn có thể bị xử lý.
Vi phạm gia tăng, cơ quan siết chặt
Theo Cơ quan Bảo vệ người tiêu dùng quốc gia Nhật Bản, số trường hợp tư vấn về bán hàng đăng ký trực tuyến đang tăng mạnh.
Năm tài chính 2021 ghi nhận khoảng 58.000 yêu cầu, đến năm tài chính 2024 đã lên 89.000 – tăng gấp 1,5 lần. Một quan chức cho biết phần lớn liên quan mua sắm trực tuyến, trong đó mỹ phẩm và thực phẩm chức năng đặc biệt phổ biến.
Ông Kazuo Suzuki, luật sư tại Cơ quan Bảo vệ người tiêu dùng, cho rằng quy mô thị trường thương mại điện tử tại Nhật đang mở rộng, một phần do tác động từ đại dịch COVID-19. Ông nhấn mạnh cùng với sự phát triển đó, khả năng xuất hiện quảng cáo sai lệch cũng tăng theo.
Năm 2023, Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng đã thành lập nhóm chuyên gia điều tra vấn đề này, tập trung vào quảng cáo trực tuyến phóng đại và bán hàng đăng ký gian lận.
Trong năm tài chính 2024, cơ quan này và chính quyền các tỉnh đã thực hiện hành động hành chính đối với người bán hàng trực tuyến trong 28 trường hợp, tăng mạnh so với 7 trường hợp năm tài chính 2023.
Luật sư Suzuki nhận xét: “Đã có sự gia tăng vi phạm đồng thời ở cả nội dung quảng cáo và màn hình xác nhận thanh toán. Vấn đề nằm ở một số doanh nghiệp cố tình dẫn người mua vào giao dịch thiếu minh bạch, nhưng người tiêu dùng cũng cần cảnh giác hơn trước những ưu đãi quá dễ dàng”.
