Tại tọa đàm “TPHCM: Sức bật từ Công nghiệp – Năng lượng – Dịch vụ kỹ thuật cao” ngày 14/5 do Tạp chí Năng lượng Mới/PetroTimes tổ chức, TSKH Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TPHCM, cho rằng thành phố cần “tấn công vào những điểm cốt lõi”.
Trước hết là đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên 3 động lực chính gồm tài chính, công nghệ và logistics thông minh. Đồng thời, mở rộng cấu trúc không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng. Để thực hiện được điều đó, thành phố cần có thể chế đột phá, tạo điều kiện cho phát triển hiệu quả hơn.
TS Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, nhận định, nếu TPHCM tiếp tục phát triển theo mô hình công nghiệp truyền thống, dựa vào gia công, lao động giá rẻ và các ngành sử dụng nhiều đất đai thì rất khó đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Thành phố buộc phải chuyển sang mô hình phát triển mới, lấy công nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch, dịch vụ kỹ thuật cao và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030, TPHCM cần nguồn vốn đầu tư rất lớn. Thành phố không thể chỉ dựa vào ngân sách nhà nước mà phải tạo cơ chế để thu hút mạnh khu vực tư nhân. Đầu tư công cần đóng vai trò “vốn mồi”, dẫn dắt và kích hoạt đầu tư tư nhân vào các lĩnh vực trọng điểm.
Bà Lê Nguyễn Thiên Nga, Viện trưởng Viện Quản trị Chính sách và Chiến lược Phát triển, cho rằng khi định vị chiến lược phát triển đột phá của TPHCM, không thể chỉ nhìn riêng câu chuyện năng lượng theo nghĩa truyền thống, mà phải đặt trong tổng thể năng lượng xanh, năng lượng số, công nghệ cao và động lực tăng trưởng mới của cả vùng.
Theo bà, thành phố cần đóng vai trò như một “người chủ nhà”, nơi doanh nghiệp và người dân thực sự trở thành trung tâm của phát triển. Khi đó, mỗi doanh nghiệp, mỗi người dân đều phải trở thành một phần của hệ sinh thái tăng trưởng mới. Đó cũng là lý do TPHCM phải phát triển theo hướng đa trung tâm, đa trục phát triển.
Vai trò đầu tàu của các tập đoàn kinh tế
Một trong những không gian phát triển chiến lược mới của TPHCM chính là kinh tế biển, logistics và năng lượng biển. TS Dư Văn Toán, chuyên gia về môi trường biển và hải đảo, cho rằng thành phố sở hữu vùng biển có tiềm năng gió và các dạng năng lượng biển khác tương đối tốt. Sau sáp nhập, nhiều lĩnh vực thế mạnh của TPHCM cũng là những lĩnh vực Petrovietnam đã phát triển mạnh trong nhiều năm qua, như dầu khí, năng lượng và cảng biển.
Những dự án như chân đế điện gió ngoài khơi xuất khẩu cho Singapore và Malaysia cho thấy khu vực này có thể hình thành những ngành dịch vụ hỗ trợ cho ngành công nghiệp năng lượng xanh.
Tại hội thảo, TS Nguyễn Đức Kiên cho rằng sự kết hợp giữa TPHCM và Petrovietnam có thể trở thành một trong ba động lực chủ chốt giúp thành phố đạt tăng trưởng hai con số. Tốc độ tăng trưởng 10% sẽ không phải là ngưỡng tăng trưởng tối đa.
Theo TSKH Trần Quang Thắng, Petrovietnam đang đóng góp khoảng 9% ngân sách quốc gia mỗi năm và cũng đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực mới như điện khí LNG, năng lượng tái tạo, hóa dầu, dịch vụ kỹ thuật cao và công nghệ xanh.
Đây là nguồn lực chiến lược có thể giúp TPHCM hình thành các nguồn thu ngân sách thế hệ mới. Nguồn thu này không chỉ đến từ thuế và phí trực tiếp mà còn đến từ hệ sinh thái doanh nghiệp vệ tinh đi kèm như cơ khí, xây lắp, bảo dưỡng, công nghệ thông tin, tài chính, bảo hiểm, logistics hay tư vấn kỹ thuật.
Khi các dự án năng lượng và công nghiệp quy mô lớn phát triển, thành phố sẽ tạo thêm nhiều việc làm chất lượng cao, gia tăng thu nhập người lao động, mở rộng tiêu dùng đô thị và tăng nguồn thu từ thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân cũng như các hoạt động dịch vụ.
Ngoài ra, sự phát triển của các trung tâm dịch vụ giá trị cao như tài chính, ngân hàng, kiểm toán, bảo hiểm, tư vấn công nghệ và điều hành kỹ thuật cũng sẽ góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng của TPHCM.
