Vượt qua những biến động bất lợi của tình hình thế giới, kinh tế Việt Nam năm 2025 đã về đích ấn tượng với mức tăng trưởng 8,02%. Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam / VnEconomy, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính, nhận định đây là tiền đề vững chắc để nền kinh tế bước vào năm 2026 khi kinh tế thế giới tiếp tục được dự báo có nhiều diễn biến khó lường, dư địa điều hành chính sách trong nước thu hẹp và áp lực già hóa dân số gia tăng. Để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng bứt phá, Việt Nam phải sử dụng hiệu quả nguồn vốn, tiếp tục đầu tư con người theo chiều sâu và thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Kinh tế năm 2025 về
đích ấn tượng với con số tăng trưởng GDP trên 8%, vượt xa mục tiêu đề ra. Theo
bà, đâu là những động lực thúc đẩy nền kinh tế bứt phá mạnh mẽ như vậy trong
năm 2025?
Dưới sự
lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo linh hoạt, quyết liệt, kịp thời, hiệu quả của
Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đã theo dõi chặt chẽ
những biến động của tình hình kinh tế thế giới và trong nước, nỗ lực thực hiện
đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp. Nhờ đó, nền kinh tế trong năm 2025 đạt kết
quả ấn tượng với mức tăng trưởng GDP đạt 8,02%, vượt xa mục tiêu đặt ra. Trong
đó, sự bứt phá này đến từ cả phía cung và phía cầu.
Về phía
cung, mặc dù chịu ảnh hưởng nặng nề của các đợt thiên tai bão lũ và một số khó
khăn từ dịch tả lợn, khu vực nông – lâm nghiệp và thủy sản vẫn tăng 3,78%, phản
ánh sự chủ động phòng chống, ứng phó và hỗ trợ kịp thời của các cấp, các ngành,
các địa phương nhằm khắc phục khó khăn,
khơi thông sản xuất và thúc đẩy xuất khẩu của người dân, doanh nghiệp.
Bên cạnh
đó, khu vực công nghiệp và xây dựng cũng tăng ấn tượng (8,95%), trở thành động
lực tăng trưởng chính của nền kinh tế. Riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng
gần 10% và là mức tăng cao nhất trong giai đoạn 2019-2025, góp phần vào mức
tăng mạnh của xuất khẩu trong năm 2025.
Ngành xây
dựng cũng có sự bứt phá với mức tăng 9,62%, cao nhất trong 8 năm gần đây nhờ việc
đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công vào hàng loạt các công trình lớn, công trình
trọng điểm trên phạm vi cả nước.
Ngoài ra,
khu vực dịch vụ tiếp tục duy trì “sức nóng” với các ngành vận tải, dịch vụ lưu
trú ăn uống đều trên 10%. Đáng lưu ý, trong năm 2025, ngành chuyên môn và khoa
học, công nghệ nổi lên là ngành thu hút được nhiều sự quan tâm với mức tăng
7,51% (mức cao nhất từ năm 2013 tới nay). Điều này cho thấy Nghị quyết số
57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển
đổi số quốc gia đã đi vào cuộc sống.
Về phía cầu,
con số phản ánh rất rõ qua việc giải ngân vốn đầu tư. Vốn đầu tư toàn xã hội đạt
gần 4,2 triệu tỷ đồng, tăng hơn 12% so với năm 2024. Trong đó, vốn đầu tư từ
ngân sách nhà nước tăng 26,6%. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện
đạt 27,62 tỷ USD, tăng 9% và là số vốn thực hiện cao nhất trong 5 năm qua, thể
hiện các nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn vào sản xuất, đồng hành cùng chúng ta để
tạo ra sản phẩm chứ không phải đầu tư chứng khoán. Đặc biệt, tổng kim ngạch xuất,
nhập khẩu đạt con số kỷ lục hơn 930 tỷ USD, xuất siêu hơn 20 tỷ USD, đây là con
số ấn tượng khi các mặt hàng của chúng ta xuất đi hầu hết các nước.
Với kết quả đạt được,
theo bà, đâu sẽ là tiền đề vững chắc để Việt Nam bước vào năm 2026 với mục tiêu
tăng trưởng hai con số?
Để hiện thực
hóa những mục tiêu lớn lao và vượt qua thách thức trong năm 2026 cũng như giai
đoạn tiếp theo, trước hết, chúng ta cần khẳng định sự quyết tâm, nỗ lực không
ngừng của toàn Đảng và toàn dân để tạo ra sự bứt phá là dựa trên nền tảng nguồn
lực đã và đang được đầu tư tích lũy trong thời gian qua.
Vì vậy,
chúng ta phải nâng cao sử dụng hiệu quả các nguồn vốn, đặc biệt là tại các công
trình trọng điểm, nhằm tạo ra giá trị thực tiễn cho sản xuất và đời sống nhân
dân. Việc đầu tư phải hướng tới mục tiêu nâng cao năng suất lao động thông qua
phát triển đồng bộ cả hạ tầng cứng (giao thông) và hạ tầng mềm (công nghệ số).
Cùng với
đó, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô bởi đây là điều kiện tiên quyết để xây dựng
niềm tin vững chắc cho nhân dân và tạo sức hút mạnh mẽ đối với các dòng vốn đầu
tư nước ngoài, giúp Việt Nam kết nối sâu rộng hơn với nền kinh tế toàn cầu.
Ngoài ra,
tiếp tục đầu tư phát triển con người theo chiều sâu. Thay vì chỉ tập trung vào
chiều rộng, chiến lược tới đây cần chú trọng đầu tư chiều sâu vào nguồn nhân lực,
giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn, đảm bảo sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa lao
động và công nghệ để tạo ra giá trị phát triển bền vững theo đúng định hướng đã
đề ra.
Bà có nhắc tới công
nghệ số và việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa lao động và công nghệ. Xu hướng này sẽ
tiếp diễn như thế nào trong năm 2026, thưa bà?
Việc ứng dụng
công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) trong mọi lĩnh vực, hiện đã trở
thành xu thế tất yếu trên quy mô toàn cầu. Để không bị bỏ lại phía sau, Việt
Nam cần chủ động khai thác tối đa những lợi thế cốt lõi về con người, đặc biệt
là năng lực tư duy toán học và trình độ công nghệ thông tin vốn được cộng đồng
quốc tế đánh giá cao.
Bằng cách kết
hợp nguồn lực trí tuệ nội sinh với hạ tầng công nghệ hiện đại và sự quan tâm đầu
tư từ các đối tác quốc tế, chúng ta có thể hiện thực hóa mục tiêu biến dữ liệu
thành một nguồn tài nguyên chiến lược. Đây chính là chìa khóa để tạo ra những
giá trị mới, thúc đẩy sự bứt phá và phát triển bền vững của nền kinh tế trong
giai đoạn tới.
Với những phân tích
nêu trên, bà dự báo như thế nào về kinh tế Việt Nam năm 2026?
Theo tôi,
năm 2026 sẽ đối mặt với nhiều biến động, khó khăn và thách thức. Trong bối cảnh
nguồn vốn ngân sách nhà nước chiếm tỷ trọng không quá lớn, nhiệm vụ trọng tâm
là phải đảm bảo tính hiệu quả, kiên quyết phòng chống thất thoát và lãng phí.
Việc kiểm soát nguồn vốn cần được thực hiện chặt chẽ nhằm đảm bảo tính minh bạch,
đúng tiến độ và tuyệt đối tránh tình trạng đầu tư dàn trải.
Trọng tâm
hàng đầu là phải sớm đưa các công trình vào vận hành để tối ưu hóa hiệu quả sử
dụng vốn. Đây chính là chìa khóa để nâng cao năng suất lao động và cải thiện chất
lượng tăng trưởng dựa trên nguồn lực đầu tư; đồng thời, cũng là những cảnh báo
quản trị quan trọng nhất trong giai đoạn tới.
Trong bối
cảnh lực lượng lao động đang chuyển sang giai đoạn chững lại và bắt đầu già hóa
dân số, Việt Nam cần thay đổi tư duy từ việc mở rộng quy mô sang nâng cao chất
lượng chuyên môn và kỹ năng của nguồn nhân lực. Việc khơi thông và phát huy nguồn
lực trí tuệ con người đóng vai trò then chốt để tạo ra những giá trị mới theo
xu thế chung của thế giới.
Bên cạnh
đó, Việt Nam cần ưu tiên xây dựng nền tảng dữ liệu và hệ sinh thái số nhằm ứng
dụng tối đa công nghệ vào việc phục vụ đời sống nhân dân một cách hiệu quả, bền
vững trong ngắn hạn và dài hạn.
Đặc biệt,
trong bối cảnh địa chính trị thế giới phức tạp và cạnh tranh gay gắt, việc duy
trì ổn định an ninh trật tự và hòa bình là yếu tố sống còn. Xây dựng niềm tin vững
chắc cho nhân dân không chỉ giúp ổn định xã hội mà còn là giải pháp then chốt để
huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong dân đưa vào sản xuất, tạo ra giá trị mới cho
toàn xã hội.
Điều hành
kinh tế vĩ mô hiện nay cũng là một áp lực do dư địa chính sách tiền tệ của Việt
Nam đã được khai thác gần như tối đa trong thời gian qua. Trước những biến động
mạnh mẽ của tỷ giá, lãi suất quốc tế và thị trường vàng, việc phối hợp chặt chẽ
giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa trở thành yêu cầu cấp thiết để đảm
bảo ổn định nền kinh tế.
Dù đã đạt
được những kết quả tích cực, trong giai đoạn tới, Việt Nam cần thắt chặt hơn nữa
mối quan hệ này nhằm tiếp tục khơi thông các dư địa tiền tệ và nâng cao hiệu quả
thực thi chính sách tài khóa. Đây không chỉ là ưu tiên hàng đầu của Việt Nam mà
còn là thách thức chung mà mọi quốc gia đều đang nỗ lực giải quyết.
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 2-2026 phát hành ngày 12/1/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-02-2026.htm
–
