Các cơ quan quản lý thuế và tài chính Trung Quốc đang kêu gọi hệ thống ngân hàng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ blockchain nhằm tăng cường năng lực cấp tín dụng và nâng cao minh bạch dữ liệu…
Tổng cục Thuế Nhà nước (STA) và Cục Quản lý Tài chính Quốc gia Trung Quốc (NFRA) đã cùng ban hành một thông báo chính sách hôm thứ Hai nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính.
Theo đó, cơ quan quản lý nước này yêu cầu các ngân hàng cùng chính quyền địa phương ứng dụng công nghệ blockchain kết hợp với các công nghệ điện toán bảo mật nhằm giải quyết bài toán chia sẻ dữ liệu an toàn.
Trong đó, công nghệ blockchain giúp đảm bảo tính toàn vẹn, không thể giả mạo của hồ sơ thuế, trong khi các công nghệ điện toán bảo mật (privacy-preserving computing) cho phép khai thác dữ liệu mà không làm lộ thông tin nhạy cảm của doanh nghiệp.
Chính sách cũng yêu cầu các ngân hàng và chính quyền địa phương phải chuẩn hóa việc chia sẻ dữ liệu, giúp minh bạch hóa lịch sử nộp thuế để các doanh nghiệp làm ăn chân chính có thể nhận được mức ưu đãi tín dụng tốt hơn.
Động thái này nằm trong lộ trình dài hạn của Trung Quốc (được đẩy mạnh từ đầu năm 2025) nhằm tích hợp blockchain vào cơ sở hạ tầng dữ liệu quốc gia, với mục tiêu hình thành hệ thống quản trị dữ liệu toàn diện vào năm 2029.
Ông Shen Zhulin, Phó Cục trưởng Cơ quan Quản lý Dữ liệu Quốc gia, cho biết tại một cuộc họp báo hồi tháng 1/2025 rằng Trung Quốc kỳ vọng hạ tầng dữ liệu dựa trên blockchain có thể thu hút khoảng 400 tỷ nhân dân tệ (tương đương gần 58 tỷ USD) vốn đầu tư mỗi năm.
Đáng chú ý, dù áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với tiền điện tử và hoạt động đầu cơ tài sản mã hoá, Trung Quốc vẫn tích cực thúc đẩy việc đưa các sáng kiến blockchain vào hạ tầng tài chính và hệ thống dữ liệu quốc gia.
Tháng 10/2019, Trung Quốc từng coi blockchain là “bước đột phá quan trọng” trong quá trình làm chủ các công nghệ lõi, đồng thời kêu gọi đẩy nhanh phát triển các ứng dụng và đưa công nghệ này vào đời sống kinh tế thực.
Đến tháng 4/2021, cơ quan thuế tại Thâm Quyến đã triển khai mở rộng hệ thống hóa đơn điện tử dựa trên blockchain – một trong những mô hình ứng dụng sớm nhất trong quản lý thuế. Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau đó, vào tháng 9/2021, Trung Quốc ban hành lệnh cấm toàn diện đối với hoạt động giao dịch và khai thác tiền điện tử, trong khuôn khổ chiến dịch siết chặt quản lý tài sản mã hoá.
Dù vậy, quốc gia này vẫn được xem là một trong những trung tâm khai thác Bitcoin lớn trên thế giới. Tính đến tháng 1/2026, Trung Quốc chiếm khoảng 11,7% tổng hashrate (tỷ lệ băm – là chỉ số thể hiện sức mạnh tính toán của hệ thống khai thác trong mạng blockchain) toàn cầu, theo dữ liệu từ Compass Mining.
Trong khi Trung Quốc đại lục vẫn duy trì lệnh cấm nghiêm ngặt đối với tiền điện tử, Hồng Kông lại được định vị như một trung tâm tài sản số mang tầm quốc tế. Đặc khu này đã cấp phép cho nhiều sàn giao dịch, đồng thời cho phép nhà đầu tư cá nhân tiếp cận và giao dịch một số loại tài sản mã hóa phổ biến.
Tuy nhiên, những bước đi gần đây cho thấy sự thận trọng nhất định. Cơ quan Quản lý Tiền tệ Hồng Kông (HKMA) đã quyết định lùi thời điểm triển khai khung cấp phép đối với các stablecoin neo theo đô la Hồng Kông. Dù kế hoạch ban đầu dự kiến khởi động từ tháng 3, cơ quan này cho biết vẫn đang hoàn thiện quy trình và sẽ công bố vào thời điểm phù hợp, động thái đã thu hút nhiều tranh luận trong giới chuyên môn.
Trong khi đó, với riêng đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (e-CNY), Trung Quốc lại cho thấy tốc độ triển khai đáng chú ý. Từ ngày 1/1/2026, e-CNY bắt đầu được xem như một dạng tiền gửi số, thay vì chỉ là “tiền mặt kỹ thuật số” như trước đây.
Theo đó, các ngân hàng thương mại đã được phép trả lãi trên số dư trong ví e-CNY của khách hàng, đưa đồng tiền này trở thành một trong những CBDC đầu tiên có khả năng sinh lãi tương tự tiền gửi tiết kiệm.
Đáng chú ý, ngày 2/4/2026, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã bổ sung thêm 12 ngân hàng vào danh sách các tổ chức được phép tham gia vận hành hệ thống e-CNY, qua đó mở rộng đáng kể quy mô triển khai trên thực tế của CBDC này.
-Bạch Dương
