Trung Quốc đang tăng cường nỗ lực nhằm đạt tới vị trí thống lĩnh về các công nghệ tiên tiến của tương lai, bằng cách thiết lập quỹ đầu tư nhà nước lớn nhất từ trước đến nay của nước này dành cho lĩnh vực sản xuất con chip.
Với quy mô 47,5 tỷ USD, quỹ nói trên được thành lập trong bối cảnh Mỹ áp hàng loạt biện pháp hạn chế ngặt nghèo lên hoạt động bán chip và công nghệ cho Trung Quốc với mục đích khiến Bắc Kinh không đạt được tham vọng về công nghệ.
Số vốn trên được rót từ 6 ngân hàng quốc doanh thuộc hàng lớn nhất của Trung Quốc, bao gồm Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC) và Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (CCB). Việc thành lập quỹ này một lần nữa cho thấy Trung Quốc quyết tâm đạt tới địa vị một siêu cường công nghệ.
Trong lộ trình Made in China 2025, Trung Quốc đã thiết lập mục tiêu trở thành một quốc gia đi đầu thế giới ở nhiều lĩnh vực công nghệ khác nhau, gồm trí tuệ nhân tạo (AI), mạng không dây 5G và điện toán lượng tử.
Quỹ đầu tư mới nhất là giai đoạn thứ ba của Quỹ Đầu tư công nghiệp mạch tích hợp Trung Quốc. Được gọi ngắn gọn là “quỹ lớn”, Quỹ Đầu tư công nghiệp mạch tích hợp Trung Quốc được thành lập chính thức vào hôm thứ Sáu vừa rồi – theo thông tin công bố bởi Hệ thống Công khai thông tin tín dụng doanh nghiệp Quốc gia Trung Quốc.
Trước đó, quỹ giai đoạn 1 được mở vào năm 2014 với quy mô 138,7 tỷ nhân dân tệ, tương đương 19,2 tỷ USD. Quỹ giai đoạn 2 được thành lập 5 năm sau đó, với số vốn đăng ký là 204,1 tỷ nhân dân tệ, tương đương 28,2 tỷ USD.
Các quỹ đầu tư này đều có mục đích chung là đưa ngành công nghiệp bán dẫn của Trung Quốc đạt tiêu chuẩn quốc tế vào năm 2030 và sẽ chủ yếu rót vốn vào các hoạt động sản xuất chip, thiết kế chip, mua sắm trang thiết bị và nguyên vật liệu cho ngành chip – theo một tuyên bố của Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc khi khởi động quỹ giai đoạn 1 vào năm 2014.
Hoạt động của “quỹ lớn” đã bị ảnh hưởng bởi các vụ bê bối tham nhũng trong những năm gần đây. Vào năm 2022, cơ quan chống tham nhũng của Trung Quốc đã mở một chiến dịch trong ngành công nghiệp bán dẫn, điều tra một số nhân vật cấp cao tại các công ty chip quốc doanh. Ông Lu Jun, cựu CEO của Sino IC Capital – đơn vị quản lý “quỹ lớn” – đã bị điều tra và buộc tội hối lộ vào tháng 3 năm nay, theo cơ quan công tố Trung Quốc.
Những vụ bê bối này không phải là trở ngại duy nhất đối với mục tiêu tự cường công nghệ của Trung Quốc.
Vào tháng 10/2022, Mỹ tung một loạt biện pháp kiểm soát xuất khẩu sâu rộng, cấm các công ty Trung Quốc mua con chip và thiết bị sản xuất chip tiên tiến của Mỹ nếu không được Chính phủ Mỹ cấp phép. Chính quyền Tổng thống Joe Biden cũng không ngừng hối thúc các quốc gia đồng minh, gồm Hà Lan và Nhật Bản, đưa ra các biện pháp hạn chế tương tự. Đáp trả biện pháp của Mỹ, Trung Quốc năm ngoái tuyên bố kiểm soát xuất khẩu đối với hai vật liệu thô chiến lược giữ vai trò chủ chốt trong lĩnh vực sản xuất con chip trên toàn cầu.
Theo hãng tin CNN, quỹ đầu tư ngành chip mới của Trung Quốc không chỉ là một sự phòng thủ trước các biện pháp trừng phạt của Mỹ, mà còn là một phần trong tham vọng từ lâu của Bắc Kinh nhằm đưa Trung Quốc trở thành một quốc gia hàng đầu thế giới về công nghệ.
Năm ngoái, hãng công nghệ Huawei của Trung Quốc đã khiến giới chuyên gia bất ngờ khi trình làng một mẫu smartphone mới được trang bị bộ vi xử lý 7 nanometer do hãng chip Trung Quốc SMIC sản xuất. Ở thời điểm đó, các nhà phân tích không thể hiểu làm thế nào mà Huawei lại có được công nghệ để tạo ra một con chip như vậy sau các đòn trừng phạt của Mỹ.
Tại một cuộc gặp với Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte vào tháng 3 năm nay, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói “không thế lực nào có thể ngăn cản được sự phát triển khoa học và công nghệ của Trung Quốc”.
Hà Lan là quốc gia đặt trụ sở của ASML – công ty duy nhất trên thế giới có thể sản xuất máy in khắc siêu cực tím, loại máy cần để sản xuất các linh kiện bán dẫn tiên tiến. Hồi tháng 1 năm nay, công ty này cho biết đã bị Chính phủ Hà Lan cấm bán một số loại máy in khắc cho Trung Quốc.
