Theo cơ quan hải quan, tình hình nhập lậu thuốc lá điện tử sau khi bị cấm diễn biến khá phức tạp. Trong năm 2025, hơn 376.000 sản phẩm bị phát hiện thông qua hợp thức hoá chứng từ, có vụ quy mô hơn 9 tỷ đồng vừa bị khởi tố…
Kể từ sau thời
điểm Nghị quyết 173/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, thuốc lá điện tử và
thuốc lá nung nóng chính thức nằm trong danh mục hàng hóa cấm lưu thông
Theo Cục Hải quan, việc thay đổi chính sách này kéo theo yêu cầu siết chặt
kiểm soát trên diện rộng, nhất là tại các tuyến vận chuyển và loại hình có nguy
cơ cao. Trong đó, hoạt động quá cảnh được xác định là khâu tiềm ẩn nhiều rủi ro
khi bị các đối tượng lợi dụng để trung chuyển hàng vi phạm.
Mặc dù chính sách đã siết chặt song các đường dây
vẫn tìm cách đưa hàng đi qua lãnh thổ Việt Nam.
Số liệu cho thấy, chỉ trong năm 2025, ghi nhận 376.577 sản phẩm thuốc lá điện tử bị cơ quan chứ năng phát hiện và thu giữ. Tính
chung giai đoạn 2023 – 2025, tổng số tang vật bị thu giữ lên tới 614.608 sản
phẩm. Những con số này phản ánh áp lực
không nhỏ đối với công tác kiểm soát.
Theo đánh giá của cơ quan Hải quan, các vụ việc gần đây không chỉ
gia tăng về số lượng mà còn thể hiện mức độ tinh vi trong thủ đoạn.
Tháng
12/2024, tại cửa khẩu Hữu Nghị, thông qua kiểm tra các lô hàng
quá cảnh, Cục Điều tra chống buôn lậu đã phát hiện hơn 50.000 thiết bị thuốc lá điện tử các loại cùng
hàng nghìn hộp tinh dầu không khai báo cùng nhiều sản phẩm có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí
tuệ.
Sang tháng 11/2025, cũng tại địa bàn này, Chi cục Điều tra chống buôn lậu tiếp tục phát hiện vụ việc liên quan đến 174.160 lọ tinh dầu, 5.600 thuốc lá điện tử và 400 thiết bị
thuốc lá điện tử chưa có tinh dầu được trà trộn trong các lô hàng quá cảnh.
Điển hình, trong cao điểm đấu tranh giai đoạn 2025–2026, Chi cục Điều tra chống
buôn lậu (Cục Hải quan) đã phát hiện và khởi tố một vụ án đặc biệt nghiêm trọng để hợp thức hóa vận chuyển hàng tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe cộng đồng và trật tự thị trường với
tổng trị giá hàng hóa vi phạm trên 9 tỷ đồng.
Tang vật vi phạm bị thu giữ gồm 65.357 thiết bị thuốc lá điện tử; 3.389 lọ tinh dầu dùng cho thuốc lá điện tử; 120 ba lô thể thao nhãn hiệu Nike; 120 ba lô thể thao nhãn hiệu Adidas và 120 đôi giày thể thao nhãn hiệu Nike với tổng trị giá hàng hóa vi phạm trên 9 tỷ đồng.
(Báo cáo từ Cục Hải quan)
Trước
đó, vào ngày 26/10/2025 và 28/10/2025, khi kiểm tra hai tờ khai vận chuyển độc lập của Công
ty TNHH Hợp Mạnh đăng
ký quá cảnh từ cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng
Ninh) về cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Quảng Trị), lực lượng Hải quan phát hiện nhiều điểm bất nhất
giữa hồ sơ và hàng hóa thực tế.
Theo Cục Hải quan, kết quả xác minh ban đầu cho thấy
doanh nghiệp đã nhiều thủ đoạn để hợp thức hóa việc vận chuyển hàng hóa vi phạm pháp luật như:
khai báo thiếu số lượng, lập bảng kê sai thực tế, tự phát hành hóa đơn, chỉnh
sửa chứng từ có gắn con dấu và chữ ký của phía đối tác Trung Quốc, đồng thời
khai sai tên hàng và trị giá nhằm qua mặt cơ quan chức năng.
“Đáng chú ý, bản chất giao dịch không dựa trên
hợp đồng thương mại chính thức mà chủ yếu mua gom qua các nhóm WeChat, sau đó
trung chuyển qua Việt Nam để đưa sang Lào tiêu thụ”, Cục Hải quan
nhấn mạnh
Cục Hải quan cho biết, vụ án trên vừa được khởi tố theo Quyết
định số 03/QĐ-ĐTCBL ngày 10/02/2026 và
toàn bộ hồ sơ hiện
đã chuyển đến Cơ
quan Cảnh sát điều tra–Công an tỉnh Quảng Trị để tiếp tục xử lý theo thẩm quyền..
Thời gian tới, ngành
Hải quan sẽ tiếp tục rà soát, đánh giá rủi ro đối với loại hình quá cảnh và
thương mại điện tử xuyên biên giới; đồng thời tăng cường phối hợp với Công an,
Bộ đội Biên phòng và lực lượng Quản lý thị trường nhằm ngăn chặn sớm các đường
dây buôn lậu quy mô lớn, góp phần bảo đảm trật tự thị trường và an toàn cho người tiêu dùng.
-Hoàng Sơn
