Theo báo cáo Giám sát Tài khóa tháng 4/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nợ công tại các nền kinh tế lớn đã đi theo những hướng rất khác nhau trong hai thập kỷ qua…
Dựa trên dữ liệu IMF cập nhật đến tháng 4/2026, đồ họa thông
tin dưới đây so sánh tỷ lệ nợ công/GDP tại các nền kinh tế lớn trong giai đoạn
2005-2025.
Trên toàn cầu, tỷ lệ nợ công đã tăng từ 68% GDP năm 2005 lên
94% GDP năm 2025. Tuy nhiên, con số chung này không phản ánh đầy đủ sự khác biệt
giữa các nền kinh tế. Một số nước chứng kiến nợ công tăng rất nhanh, trong khi
một số khác kiểm soát được tỷ lệ nợ hoặc giảm nợ so với quy mô nền kinh tế.
Tại nhóm nền kinh tế phát triển, tỷ lệ nợ công tăng từ 76%
GDP lên 108% GDP trong giai đoạn này. Mỹ, Pháp, Canada và Anh đều đã vượt ngưỡng
100% GDP, với tỷ lệ lần lượt là 124%, 116%, 114% và 102%. Italy cũng duy trì mức
nợ cao, ở mức 137% GDP.
Riêng Nhật Bản ghi nhận sự điều chỉnh đáng chú ý trong dữ liệu
mới. Trong báo cáo tháng 4/2026, tỷ lệ nợ công năm 2025 của nước này được cập
nhật xuống 207% GDP, thấp hơn mức khoảng 230% trong dữ liệu công bố tháng 10
năm ngoái. Chênh lệch này chủ yếu phản ánh thay đổi về phương pháp thống kê và
cập nhật quy mô GDP, chứ không phải Tokyo giảm mạnh nghĩa vụ nợ trong thời
gian ngắn. Theo đó, Nhật Bản vẫn là trường hợp đặc biệt, với tỷ lệ nợ công cao
nhất trong nhóm các nền kinh tế lớn.
Mức nợ cao tại các nền kinh tế phát triển phản ánh những sức
ép tài khóa tích tụ trong thời gian dài, từ dân số già hóa, thâm hụt ngân sách
kéo dài, chi phí lãi vay tăng đến các chương trình kích thích quy mô lớn trong
những giai đoạn khủng hoảng.
Ở nhóm nền kinh tế thị trường mới nổi và đang phát triển, tỷ
lệ nợ công tăng từ 41% GDP lên 74% GDP trong giai đoạn 2000-2025. Trung Quốc là
một trong những trường hợp tăng mạnh nhất, khi tỷ lệ nợ công/GDP tăng từ 26%
lên 99%. Brazil cũng ghi nhận mức tăng đáng kể, từ 67% lên 93%. Ấn Độ không còn
là trường hợp giảm gánh nặng nợ theo dữ liệu cập nhật, mà tăng nhẹ từ 82% lên 84% GDP.
Dù xu hướng chung là đi lên, một số nước lại đi theo chiều
ngược lại. Thổ Nhĩ Kỳ giảm tỷ lệ nợ công/GDP từ 50% xuống 24%, Saudi Arabia giảm
từ 37% xuống 32%. Hà Lan và Indonesia cũng ghi nhận mức giảm nhẹ. Diễn biến này
cho thấy củng cố tài khóa vẫn có thể đạt được khi điều kiện kinh tế và chính
sách phù hợp.
Trong bối cảnh chi phí lãi vay tăng lên, tăng trưởng kinh tế
chậm lại và nhu cầu chi tiêu công ngày càng lớn, sự phân hóa trong quỹ đạo nợ
công có ý nghĩa ngày càng lớn đối với triển vọng của từng nền kinh tế. Với nhiều
nền kinh tế lớn, dư địa tài khóa để ứng phó với các cú sốc mới hoặc hỗ trợ tăng
trưởng đang thu hẹp rõ rệt.
-Hoài Thu
