Trong thời gian gần đây, để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế cao trong năm 2025 và các năm tiếp theo, giải ngân vốn đầu tư công được đẩy mạnh theo chỉ đạo của Chính phủ, song vẫn còn một lượng kinh phí (chủ yếu là ngân sách địa phương) tuy đã bố trí nhiệm vụ chi cụ thể nhưng chưa được giải ngân (như nguồn cải cách tiền lương; tăng thu, tiết kiệm chi; vốn đầu tư xây dựng cơ bản,…); cùng với đó, tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng tăng nhanh trong khi công tác huy động vốn của các NHTM chưa đáp ứng được nhu cầu tăng trưởng tín dụng.
Theo đó, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai các công cụ, giải pháp ổn định thị trường; đồng thời, Bộ Tài chính (KBNN) cũng thực hiện gửi Ngân quỹ Nhà nước (NQNN) tạm thời nhàn rỗi tại NHTM ở mức xấp xỉ tối đa hạn mức 50% khả năng NQNN tạm thời nhàn rỗi theo quy định của Nghị định số 24/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2025/NĐ-CP).
Tuy nhiên, tại một số thời điểm, thanh khoản thị trường tiền tệ khó khăn dẫn đến mặt bằng lãi suất liên ngân hàng tăng cao (các mức lãi suất kỳ hạn ngắn dưới 01 tháng trên thị trường liên ngân hàng có thời điểm duy trì mức 6,5-7,5%/năm); khả năng đầu tư vào trái phiếu Chính phủ của các tổ chức tín dụng bị hạn chế. Bên cạnh đó, nguồn NQNN tạm thời nhàn rỗi là nguồn “chưa được giải ngân” đều đã có các nhiệm vụ chi cụ thể; Bộ Tài chính (KBNN) phải luôn đảm bảo sẵn sàng đáp ứng đầy đủ, kịp thời mọi yêu cầu chi theo quyết định của cấp có thẩm quyền hoặc yêu cầu chi của chủ đầu tư, đơn vị dự toán và các đơn vị giao dịch.
Vì vậy, thực hiện kết luận của Thường trực Chính phủ, để đảm bảo quản lý an toàn NQNN, đáp ứng đầy đủ mọi nhu cầu chi của NSNN; đồng thời, hỗ trợ NHNN trong việc bình ổn thanh khoản thị trường trong giai đoạn cấp bách trước mắt và phù hợp với các Nghị quyết của Chính phủ về phối hợp chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, việc điều chỉnh hạn mức sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại NHTM trong giai đoạn cuối năm 2025 và Tết Nguyên đán 2026 là cần thiết và cấp bách.
Trong bối cảnh đó, căn cứ quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tài chính đã xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ điều chỉnh hạn mức sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại NHTM nhằm đảm bảo cơ sở pháp lý cho việc kịp thời điều chỉnh hạn mức sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi để nâng số dư NQNN gửi có kỳ hạn tại NHTM, hỗ trợ ổn định thanh khoản thị trường tiền tệ trong bối cảnh nhu cầu thanh toán của nền kinh tế dịp cuối năm 2025 và Tết Nguyên đán 2026 tăng cao; từ đó, nâng cao hơn nữa hiệu quả phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, đảm bảo thực hiện mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô đã được đặt ra tại các Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2025, 2026, góp phần thực hiện Kết luận số 123-KL/TW ngày 24/01/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về Đề án bổ sung về phát triển kinh tế – xã hội năm 2025 với mục tiêu tăng trưởng đạt 8% trở lên. Dự thảo Nghị quyết gồm 03 Điều, cụ thể:
Về điều chỉnh hạn mức sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi gửi có kỳ hạn tại NHTM, dự thảo Nghị quyết quy định: (i) Điều chỉnh tăng hạn mức sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại NHTM được quy định tại điểm d khoản 3 Điều 9 Nghị định số 24/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2025/NĐ-CP) từ mức tối đa 50% lên mức tối đa 60%; (ii) Thời gian áp dụng kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực thi hành đến hết ngày 28/02/2026; sau ngày 28/02/2026, các khoản NQNN đã gửi có kỳ hạn tại NHTM được phép duy trì cho đến khi đáo hạn, song phải đảm bảo số dư NQNN gửi có kỳ hạn tại NHTM đến ngày 31/3/2026 không vượt quá hạn mức theo quy định tại điểm d khoản 3 Điều 9 Nghị định số 24/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2025/NĐ-CP).
Việc điều chỉnh tăng hạn mức sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi gửi có kỳ hạn tại NHTM trong khoảng thời gian nêu trên tuy có làm tăng áp lực cho Bộ Tài chính trong việc đáp ứng kịp thời, đầy đủ nhu cầu thanh toán của NSNN trong giai đoạn này, đặc biệt là các nhu cầu chi an ninh xã hội, giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản,…; tuy nhiên, cũng sẽ hỗ trợ NHNN ổn định thanh khoản của hệ thống NHTM; từ đó, giảm áp lực đối với mặt bằng lãi suất thị trường, ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng.
Về trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, dự thảo Nghị quyết giao: (i) Bộ Tài chính (KBNN) chủ động điều hành số dư tiền gửi có kỳ hạn của NQNN tại NHTM, đảm bảo an toàn thanh khoản NQNN và không vượt quá hạn mức được quy định tại Nghị quyết; (ii) Bộ Tài chính và NHNN phối hợp chặt chẽ, hiệu quả, linh hoạt trong điều hành đồng bộ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, góp phần thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; (iii) Các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công để nâng cao hiệu quả quản lý NSNN.
Về hiệu lực thi hành, dự thảo Nghị quyết dự kiến có hiệu lực kể từ ngày được Chính phủ ký duyệt, ban hành để kịp thời hỗ trợ ổn định thanh khoản thị trường tiền tệ giai đoạn cuối năm 2025 và dịp Tết Nguyên đán năm 2026.
