Theo Ngân hàng Nhà nước, từ năm 2000 đến nay, hạn mức
chi trả bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam đã được điều chỉnh 3 lần, với giá trị
năm 2025 tăng khoảng 4,16 lần so với năm 2000.
Tuy nhiên, trong cùng giai đoạn,
GDP bình quân đầu người tăng tới 22 lần, khiến tỷ lệ giữa mức bảo vệ tiền gửi
và thu nhập bình quân đầu người giảm mạnh từ 5,2 lần xuống chỉ còn 1 lần vào
năm 2025.
Về quy mô nền kinh tế, GDP của Việt Nam đã tăng từ 444
nghìn tỷ đồng năm 2000 lên 12.847 nghìn tỷ đồng năm 2025, tức tăng gần 29 lần
sau 25 năm. Dự kiến đến năm 2030, quy mô GDP sẽ tiếp tục tăng khoảng 1,6 lần so
với năm 2025. Những con số này cho thấy mức bảo vệ tiền gửi hiện nay chưa theo
kịp tốc độ tăng trưởng kinh tế.
Cùng với sự phát triển kinh tế, quy mô tiền gửi được bảo
hiểm cũng tăng nhanh. Trong giai đoạn 2000–2025, số dư tiền gửi được bảo hiểm
đã tăng từ 66,4 nghìn tỷ đồng lên khoảng 10,2 triệu tỷ đồng.
Theo Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam, tính đến ngày
31/12/2025, tổng số dư tiền gửi được bảo hiểm đạt 10,02 triệu tỷ đồng, tăng gần
3,4 triệu tỷ đồng so với cuối năm 2021, tương đương tăng 51,4%. Số người gửi tiền
được bảo hiểm cũng tăng mạnh, đạt 138,69 triệu người, tăng 55,58 triệu người so
với năm 2021, tương đương tăng 66,87%.
Ngân hàng Nhà nước cho biết tại thời điểm tháng
12/2025, có hơn 56 triệu tài khoản có số dư dưới 50.000 đồng và hầu như không
hoạt động, chiếm hơn 40% tổng số người gửi tiền được bảo hiểm. Nguyên nhân chủ
yếu do việc mở tài khoản trực tuyến ngày càng phổ biến, khiến nhiều người có
nhiều tài khoản nhưng không sử dụng.
Sau khi loại trừ nhóm tài khoản này, với mức bảo vệ 125
triệu đồng, tỷ lệ người gửi tiền được bảo vệ toàn bộ chỉ đạt 87,61%. Con số này
thấp hơn mức bình quân toàn cầu là 98%, đồng thời thấp hơn mục tiêu 92% – 95%
theo chiến lược phát triển bảo hiểm tiền gửi của Việt Nam.
Theo các báo cáo của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế
(IADI), tỷ lệ người gửi tiền được bảo hiểm toàn bộ trung bình trên thế giới duy
trì ở mức khoảng 98%, trong khi tại Việt Nam với hạn mức 125 triệu đồng, tỷ lệ
này là 87,61%. Tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người của thế giới
trung bình khoảng 3,3 lần, còn Việt Nam chỉ đạt 1 lần. Để đạt mức trung bình
toàn cầu theo tiêu chí này, hạn mức bảo hiểm tiền gửi của Việt Nam cần tăng lên
khoảng 414 triệu đồng, còn nếu xét theo tiêu chí tỷ lệ người gửi tiền được bảo
hiểm toàn bộ thì mức cần thiết có thể lên tới khoảng 1,1 tỷ đồng.
Xuất phát từ thực tế trên, Ngân hàng Nhà nước đề xuất số
tiền tối đa mà tổ chức bảo hiểm tiền gửi chi trả cho tất cả các khoản tiền gửi,
bao gồm cả tiền gốc và tiền lãi của một người tại một tổ chức tín dụng khi phát
sinh nghĩa vụ chi trả sẽ là 350 triệu đồng. Việc điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ
bảo vệ tốt hơn quyền lợi người gửi tiền, tăng niềm tin vào hệ thống ngân hàng
và từng bước đưa mức bảo vệ tiền gửi của Việt Nam tiệm cận với thông lệ quốc tế.
Khi áp dụng mức này, tỷ lệ người gửi tiền được bảo hiểm
toàn bộ toàn hệ thống dự kiến đạt 93,68%, đã nằm trong khung tối thiểu theo
khuyến nghị quốc tế từ 90% đến 95%. Tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu
người đạt khoảng 2,8 lần, tiệm cận mức trung bình toàn cầu là 3,3 lần.
Ngân hàng Nhà nước cho rằng việc nâng hạn mức chi trả bảo
hiểm tiền gửi lên mức cao hơn 2,8 lần so với hiện nay là phù hợp với điều kiện
kinh tế – xã hội và không gây biến động lớn.
