Bộ Tài chính xây dựng 3 kịch bản lạm phát năm 2026

Sáng ngày 26/2, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc – Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo về tổng kết công tác quản lý, điều hành giá quý IV và cả năm 2025; định hướng công tác điều hành giá năm 2026.

Năm 2025, diễn biến giá cả thị trường cơ bản tuân theo quy luật hàng năm

Tại cuộc họp, báo cáo công tác quản lý, điều hành giá quý IV và cả năm 2025; định hướng công tác điều hành giá năm 2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, trong năm 2025, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức. Cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gay gắt trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, công nghệ, thương mại cùng các yếu tố bất ổn chính trị tiếp tục kéo dài với các cuộc xung đột quân sự gia tăng đã gây ảnh hưởng đến ổn định khu vực và kinh tế toàn cầu. Dòng vốn đầu tư chuyển mạnh sang tài sản trú ẩn an toàn, đẩy giá kim loại quý tăng cao đặc biệt là giá vàng, giá bạc… Lạm phát toàn cầu năm 2025 nhìn chung giảm hoặc đi ngang, phản ánh áp lực giá đã hạ nhiệt.

Trong năm 2025, diễn biến giá cả thị trường cơ bản tuân theo quy luật hàng năm. Mặt bằng giá tăng cao vào dịp Tết sau đó giảm trở lại cuối quý I và chỉ tăng nhẹ trong các quý tiếp theo.

Lạm phát năm 2025 trong phạm vi mục tiêu do Quốc hội và Chính phủ đề ra. Chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm 2025 tăng 3,31% so với năm 2024 trong đó có tác động từ việc điều chỉnh giá một số mặt hàng Nhà nước quản lý như dịch vụ y tế, dịch vụ giáo dục đại học; giá điện; giá một số vật liệu xây dựng có nguồn cung hạn chế như cát, đá tăng cao do nhu cầu xây dựng các công trình trọng điểm; thiên tai bão lũ…

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận báo cáo tại cuộc họp. Ảnh: Đức Minh

Trong giai đoạn trước và trong Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thị trường cả nước duy trì trạng thái ổn định, cung – cầu được bảo đảm, không ghi nhận hiện tượng khan hiếm hàng hóa hay tăng giá đột biến đối với các mặt hàng thiết yếu nhờ nguồn cung ổn định, người dân có xu hướng chi tiêu tiết kiệm, hợp lý.

Trong bối cảnh tình hình quốc tế biến động khó lường, để ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra và thực hiện lộ trình giá thị trường các mặt hàng do Nhà nước quản lý, trong năm 2025, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng – Trưởng ban Chỉ đạo điều hành giá đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai quyết liệt như đảm bảo thông suốt và tăng cường cung ứng hàng hóa, dịch vụ thiết yếu đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của nhân dân, kịp thời xuất cấp hàng dự trữ để hỗ trợ, cứu trợ người dân bị thiệt hại do bão lũ, đẩy mạnh khôi phục sản xuất nông nghiệp, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu; chú trọng công tác quản lý, điều hành giá trong dịp lễ Tết; thời điểm thiên tai không để xảy ra tình trạng khan hàng, đầu cơ, găm hàng tăng giá; điều hành thận trọng giá các mặt hàng Nhà nước định giá, các dịch vụ công theo lộ trình thị trường…

Nhiều yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá năm 2026

Dự báo một số yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá năm 2026, Thứ trưởng Lê Tấn Cận phân tích giá các nhóm mặt hàng nguyên vật liệu, hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu.

Cụ thể, giá nguyên vật liệu nhập khẩu và tỷ giá nếu tăng sẽ ảnh hưởng đến chi phí, giá thành từ đó đẩy giá hàng hóa tiêu dùng trong nước tăng lên. Ngoài ra, xung đột quân sự và cạnh tranh thương mại toàn cầu gia tăng khiến giá năng lượng có thể biến động tăng nếu nguồn cung bị ảnh hưởng.

Giá một số loại vật liệu xây dựng có nguồn cung phụ thuộc vào khai thác tự nhiên như cát, đá xây dựng có thể tăng cao do nhu cầu xây dựng tăng và nguồn cung khan hiếm. Giá thịt lợn có thể tiếp tục giữ ở mức cao do nhu cầu liên hoan, ăn uống của người dân tăng vào dịp lễ hội đầu năm 2026.

Giá một số mặt hàng do Nhà nước quản lý như thực hiện điều chỉnh dịch vụ do Nhà nước quản lý theo hướng tính đúng, tính đủ các yếu tố, chi phí sẽ tác động làm tăng CPI trong đó có giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh dự kiến tăng thêm 4% do kết cấu thêm chi phí quản lý; mức trần học phí đối với khối giáo dục đại học công lập và giáo dục nghề nghiệp trong năm học 2026-2027 tiếp tục được điều chỉnh theo lộ trình…

Bên cạnh đó, có một số yếu tố giúp giảm áp lực lên mặt bằng giá như: lạm phát toàn cầu hạ nhiệt giúp Việt Nam giảm bớt áp lực từ nhập khẩu lạm phát; nguồn cung lương thực, thực phẩm trong nước dồi dào; các chính sách hỗ trợ giảm thuế, phí sẽ góp phần giảm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, giúp ổn định giá cả hàng hóa và dịch vụ; chính sách tiền tệ tiếp tục được Ngân hàng Nhà nước điều hành chủ động, linh hoạt, góp phần kiểm soát lạm phát…

Tiếp tục chủ động thực hiện các biện pháp về quản lý, điều hành giá

Theo Thứ trưởng Lê Tấn Cận, trên cơ sở mục tiêu lạm phát năm 2026 khoảng 4,5%, đồng thời tổng hợp thông tin của các bộ, ngành về dự báo xu hướng giá các mặt hàng quan trọng thiết yếu và các yếu tố chính dự kiến tác động đến lạm phát năm 2026, Bộ Tài chính xây dựng 3 kịch bản lạm phát năm 2026 tăng trong khoảng 3,6%; 4,1% và 4,6%. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng trong khoảng 4 ± 0,5%. Năm 2026, các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam tăng khoảng 3,2 – 4%.

Toàn cảnh cuộc họp Ban Chỉ đạo về tổng kết công tác quản lý, điều hành giá quý IV và cả năm 2025; định hướng công tác điều hành giá năm 2026, sáng ngày 26/2. Ảnh: Đức Minh

Kiến nghị biện pháp điều hành giá, báo cáo Bộ Tài chính cũng nêu rõ, thực hiện mục tiêu Quốc hội đề ra tốc độ tăng CPI bình quân năm 2026 khoảng 4,5%, công tác quản lý, điều hành giá trong năm 2026 cần tiếp tục bảo đảm thực hiện kiểm soát tốt lạm phát trong điều kiện các nguồn lực được thúc đẩy mạnh mẽ để đạt tăng trưởng kinh tế ở mức cao nhất, đồng thời tiếp tục hỗ trowjthaos gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân, tiếp tục thực hiện lộ trình giá thị trường dịch vụ công và hàng hóa do Nhà nước quản lý với mức độ và liều lượng phù hợp theo diễn biến chỉ số giá tiêu dùng.

Thứ trưởng Lê Tấn Cận đề nghị trong năm 2026 các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục chủ động thực hiện các biện pháp về quản lý, điều hành giá, bình ổn giá cả thị trường các hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu thuộc thẩm quyền quản lý theo đúng ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ – Trưởng Ban chỉ đạo điều hành giá để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội, Chính phủ đề ra.

Cụ thể, chú trọng theo dõi sát diễn biến kinh tế và lạm phát thế giới; đồng thời giám sát chặt chẽ biến động giá cả thị trường trong nước nhất là những hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu…

Các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đảm bảo cân đối cung – cầu thị trường nhất là giai đoạn thị trường có nhu cầu tăng cao vào thời điểm lễ, Tết, thiên tai bão lũ. Điều hành chính sách tài khóa phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ và các chính sách khác để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.

Cùng với đó, chủ động công tác dự báo, tính toán và cập nhật kịch bản lạm phát theo diễn biến giá các mặt hàng thiết yếu và phương án giá cụ thể theo các mặt hàng quản lý; sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định của pháp luật về giá theo quy định của pháp luật về giá để kiểm soát, bình ổn thị trường…/.