Ảnh hưởng của Mỹ ở vùng Vịnh có dấu hiệu suy yếu khi cuộc chiến với Iran đã qua 5 tuần mà chưa có dấu hiệu kết thúc. Điều này khiến một số nước trong khu vực bắt đầu đàm phán với Tehran để chấm dứt các cuộc tấn công vào lãnh thổ của họ.
Các quốc gia vùng Vịnh ngày càng bất lực với chính quyền Tổng thống Trump, vốn được cho là người bảo đảm an ninh nhưng lại châm ngòi cuộc chiến lớn nhất ở Trung Đông trong nhiều thập kỷ mà không tham khảo ý kiến và tính đến lợi ích của họ.
Ban đầu, ông Trump hứa sẽ giúp mở lại eo biển Hormuz và điều tàu hải quân hộ tống hải tàu thuyền qua tuyến đường thủy hẹp này. Tuy nhiên, Mỹ vẫn chưa hành động và toàn bộ vùng Vịnh phần lớn vẫn bị “cô lập” khỏi thị trường quốc tế và mất đi nguồn thu dầu mỏ quan trọng.
Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều nhà lãnh đạo vùng Vịnh bắt đầu đàm phán với Tehran để đạt các thỏa thuận của riêng họ nhằm giảm thiểu nguy cơ bị tấn công.
Qatar được cho là đã đạt một thỏa thuận với Tehran để hoàn trả tiền mà Iran gửi tại các ngân hàng Qatar, mặc dù các chi tiết của thỏa thuận vẫn chưa rõ ràng. Theo các nguồn tin, Qatar có thể đang đề nghị cho Iran quyền tiếp cận khoảng 6 tỷ USD tiền gửi trong các ngân hàng Qatar để đổi lấy việc Tehran ngừng tấn công Qatar.
Ngoài ra, có nguồn tin cho rằng Qatar nằm trong số các quốc gia vùng Vịnh đang xem xét việc loại bỏ quân đội Mỹ. Doha là nơi đặt của CENTCOM, trụ sở quân sự của Mỹ trong khu vực tại căn cứ không quân Al Udeid đã bị Iran bắn phá dữ dội. Trên thực tế, Qatar là đồng minh chính ngoài NATO của Mỹ.
Mỹ có tổng cộng 13 căn cứ quân sự trong khu vực. Tất cả chúng đều bị phá hủy phần lớn hoặc hư hại nặng trong tuần đầu tiên của chiến sự. Tình hình cho thấy sự bất lực của Mỹ trong việc bảo vệ các cơ sở quân sự của chính mình hoặc của nước chủ nhà.
Từng được coi là sự bảo đảm chống lại các cuộc tấn công, các căn cứ của Mỹ ở vùng Vịnh ngày càng bị coi là gánh nặng, thu hút hỏa lực của Iran thay vì có thể đẩy lùi chúng.
Ngoài Qatar, Oman cũng tích cực cải thiện tình hình khi nước này đang tiến hành thảo luận vấn đề eo biển Hormuz với Iran.
Oman là một “đồng minh tự nhiên” của Iran, vì không giống như hầu hết các quốc gia trong khu vực phụ thuộc rất nhiều vào Mỹ để đảm bảo an ninh, Muscat đã luôn duy trì chính sách trung lập. Cảng chính của Oman đã bị tên lửa Iran tấn công ngay từ đầu cuộc xung đột, tuy nhiên, các nguồn tin ở Muscat nói với IntelliNews rằng cuộc tấn công là một “sai lầm” và Oman hầu hết đã tránh được cuộc tấn công của Iran kể từ đó.
Oman cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hòa giải giữa Mỹ và Tehran trong các cuộc đàm phán thỏa thuận hạt nhân trước khi xung đột nổ ra ngày 28/2. Hiện Iran và Oman đang thảo luận việc phối hợp kiểm soát eo biển Hormuz.
“Tương lai của eo biển Hormuz sẽ được quyết định bởi Iran và Oman, chứ không phải các cường quốc bên ngoài”, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi nói.
Theo Bne Intellinews
