Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) có văn bản trả lời ông N.T.N.T. liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu.
Theo phản ánh của ông T., với quy định tại khoản 2 Điều 14 Nghị định số 49/2026 có hiệu lực từ ngày 31/1/2026 thì hiện nay trên các phương tiện thông tin đại chúng đang lan truyền thông tin hồ sơ đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận (sổ đỏ) lần đầu, từ ngày 31/1/2026 do Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện.
Tuy nhiên, khi đối chiếu với Điều 20 và các điều khoản chuyển tiếp của nghị định này, ông nhận thấy chưa có quy định cụ thể đối với các trường hợp hồ sơ đã được UBND cấp xã tiếp nhận, đang giải quyết nhưng chưa hoàn tất thì sẽ xử lý tiếp ra sao. Các địa phương chưa có hướng dẫn chỉ đạo cụ thể nên việc thực hiện tiếp nhận và giải quyết hồ sơ tại UBND cấp xã còn có tâm lý nghe ngóng xem thực hiện như thế nào.
Từ đó, công dân đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, hồ sơ đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận lần đầu đối với các trường hợp theo quy định tại điều 138, 139, 140, Luật Đất đai năm 2024, Nghị định số 49/2026 do UBND cấp xã thực hiện hay Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện? Trường hợp do Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện thì các hồ sơ do UBND cấp xã đang tiếp nhận giải quyết thực hiện chuyển tiếp như thế nào?
Trả lời vấn đề trên, Cục Quản lý đất đai cho biết, theo quy định tại khoản 33 Điều 3 Luật Đất đai 2024 thì nhà nước công nhận quyền sử dụng đất là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) lần đầu cho người đang sử dụng đất ổn định đối với thửa đất xác định theo quy định của Luật Đất đai 2024.
Căn cứ tại điểm a, b khoản 2 Điều 14 Nghị định 49/2026 quy định này thì cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp tỉnh cấp sổ đối với trường hợp cơ quan, người có thẩm quyền cấp tỉnh quyết định công nhận quyền sử dụng đất; Chủ tịch UBND cấp xã cấp sổ đối với trường hợp cơ quan, người có thẩm quyền cấp xã quyết định công nhận quyền sử dụng đất.
“Như vậy, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu đối với các trường hợp quy định tại các Điều 137, 138, 139 và 140 Luật Đất đai 2024 thuộc thẩm quyền của cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp tỉnh hoặc của Chủ tịch UBND cấp xã theo phân cấp, ủy quyền của UBND cấp tỉnh quy định tại khoản 1 Điều 14 Nghị định 49/2026”, Cục Quản lý đất đai nêu rõ.
Cũng theo cơ quan này, tại khoản 1 Điều 15 Nghị định 49/2026 đã giao UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai, trong đó có trình tự, thủ tục đăng ký, cấp giấy chứng nhận.
Cục Quản lý đất đai đề nghị công dân gửi kiến nghị đến UBND cấp tỉnh hoặc Sở Nông nghiệp và Môi trường nơi có đất để được hướng dẫn thực hiện thủ tục theo đúng quy định và thẩm quyền được Chính phủ giao.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, một trong các nguyên tắc cấp giấy chứng nhận (sổ đỏ) là sổ cấp theo từng thửa đất cho người có quyền sử dụng đất có nhu cầu và đủ điều kiện theo quy định của Luật Đất đai.
Theo Luật Đất đai, đối với thửa đất có đất ở và đất khác thì không bắt buộc thực hiện tách thửa khi chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất, trừ trường hợp người sử dụng đất có nhu cầu tách thửa.
Người dân cho rằng quy định hồ sơ đăng ký biến động đất đai phải có sổ đỏ bản gốc là bất cập, nhất là trong trường hợp tranh chấp đất đai bên thua kiện không giao giấy chứng nhận.
