Lãi suất tăng, người mua nhà chùn tay
Chia sẻ với VietNamNet, chị Phương Linh (ngụ phường Thạnh Mỹ Tây) cho biết sau nhiều năm tích góp được khoảng 2 tỷ đồng, vợ chồng chị đã lên kế hoạch mua nhà từ đầu năm ngoái. Tuy nhiên, do chưa tìm được căn nhà phù hợp về vị trí và tài chính, gia đình nhiều lần trì hoãn quyết định xuống tiền.
Gần đây, chị Linh tìm được căn hộ 3 phòng ngủ tại một chung cư trên địa bàn phường Hiệp Bình với giá 4 tỷ đồng, phù hợp nhu cầu sinh hoạt của gia đình. Tuy nhiên, khi làm thủ tục vay ngân hàng để bổ sung khoản vốn còn thiếu 2 tỷ đồng, chị cho biết khá bất ngờ trước mức lãi suất vay thực tế.
Theo tư vấn từ một ngân hàng thương mại tại TPHCM, gói vay mua nhà có thời hạn tối đa 35 năm, áp dụng lãi suất cố định 11,8%/năm trong hai năm đầu. Sau thời gian ưu đãi, lãi suất chuyển sang cơ chế thả nổi theo thị trường.
Lãi suất thả nổi được xác định dựa trên lãi suất tiết kiệm của bốn ngân hàng thương mại nhà nước tại thời điểm áp dụng, cộng biên độ khoảng 3,5%. Vì vậy, mức lãi thực tế có thể biến động theo diễn biến thị trường tài chính trong từng giai đoạn.
Với phương án này, trong hai năm đầu, mỗi tháng vợ chồng chị Linh phải thanh toán gần 24,5 triệu đồng, bao gồm cả gốc và lãi. Theo chị, mức chi trả này tạo áp lực lớn lên ngân sách gia đình, vượt quá phần thu nhập còn lại sau khi đã trang trải chi phí sinh hoạt thiết yếu.
“Khoản tiền trả hàng tháng cao hơn dự tính ban đầu khiến vợ chồng tôi phải cân nhắc lại kế hoạch mua nhà,” chị Linh chia sẻ, đồng thời cho biết gia đình đang tiếp tục tìm hiểu các phương án tài chính khác trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Theo tính toán của chị Linh, với lãi suất thả nổi khoảng 13%/năm sau thời gian ưu đãi, số tiền phải trả có thể tăng lên gần 27 triệu đồng mỗi tháng.
Khi tham khảo tại một ngân hàng khác, chị được tư vấn gói vay tối đa 20 năm với lãi suất cố định 10%/năm trong năm đầu và 13,5%/năm cố định trong 18 tháng đầu. Nếu chọn gói ưu đãi này, số tiền phải trả gần 31 triệu đồng mỗi tháng – vượt quá khả năng chi trả của gia đình.
An toàn tài chính là ưu tiên
Trao đổi với VietNamNet, chuyên gia tư vấn bất động sản độc lập Lê Quốc Kiên cho rằng lãi suất cho vay mua nhà tăng cao đang tác động mạnh đến quyết định xuống tiền của người mua, đồng thời gây áp lực lớn với các khoản vay sắp chuyển sang lãi suất thả nổi.
Theo ông Kiên, từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, thanh khoản thị trường bất động sản có xu hướng suy giảm rõ rệt khi chi phí vay vốn tăng cao, khiến dòng tiền trả nợ hàng tháng của nhiều gia đình vượt ngưỡng an toàn.
Thực tế, với khoản vay khoảng 2,7 tỷ đồng, mức thanh toán từng ở khoảng 35 triệu đồng mỗi tháng có thể tăng lên khoảng 42 triệu đồng khi lãi suất điều chỉnh, vượt khả năng chi trả của không ít người vay.
Ngoài áp lực chi phí, tâm lý lo ngại lãi suất tiếp tục tăng và rủi ro thanh khoản cũng khiến nhà đầu tư thận trọng hơn, đặc biệt là nhóm sử dụng đòn bẩy tài chính.
Sau thời gian ưu đãi, lãi suất thả nổi hiện phổ biến khoảng 9,5%–10%/năm tại các ngân hàng thương mại nhà nước và 11,5%–14%/năm tại nhiều ngân hàng thương mại cổ phần. Mức lãi này chịu ảnh hưởng từ diễn biến thị trường tiền tệ và định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Theo ông Kiên, với khoản vay 3 tỷ đồng, chỉ cần lãi suất tăng thêm 3 điểm phần trăm, người vay có thể phải trả thêm khoảng 7,5 triệu đồng mỗi tháng, tạo áp lực lớn lên dòng tiền gia đình.
“Với thu nhập 50 triệu đồng mỗi tháng và chi phí sinh hoạt khoảng 25 triệu đồng, khoản trả nợ nên giới hạn dưới 20 triệu đồng để đảm bảo an toàn tài chính. Việc kiểm soát tỷ lệ vay hợp lý và duy trì khoản dự phòng được xem là yếu tố then chốt trong bối cảnh lãi suất còn nhiều biến động”, ông Kiên khuyến nghị các gia đình trẻ cần tính toán đầy đủ chi phí sinh hoạt và dự phòng tài chính trước khi vay mua nhà.
Thị trường dần dịch chuyển từ tư duy tìm kiếm lợi nhuận nhanh sang ưu tiên khả năng chi trả dài hạn và an toàn tài chính.
Lãi suất huy động tăng cao kéo theo lãi suất cho vay tại nhiều ngân hàng buộc phải tăng theo nếu không muốn biên độ lợi nhuận bị thu hẹp.
Giá chung cư sơ cấp tại Hà Nội chạm ngưỡng hơn 100 triệu đồng/m2, dù đã hạ nhiệt theo quý nhưng vẫn tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó lãi suất vay mua nhà tăng, thanh khoản thị trường bắt đầu chững lại.
