Theo UBND xã Phong Nha, trên địa bàn xã hiện có 19 dự án đầu tư du lịch tại các vị trí được xem là “đất vàng”. Trong đó, chỉ có 4 dự án đi vào hoạt động, 6 dự án bị thu hồi, còn 9 dự án bị chậm tiến độ hoặc bị bỏ hoang trong thời gian dài.
Nguyên nhân chủ yếu là do năng lực nhà đầu tư hạn chế, khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, cùng với những vướng mắc về thủ tục và quy hoạch.
Điển hình là dự án Ecobana, nằm trên đường 20 Quyết Thắng của Công ty TNHH Phong Nha Green Travel, được chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2017 trên diện tích hơn 8.300m2. Dự án cách trung tâm xã khoảng 1km.
Sau gần 9 năm, dự án vẫn trong tình trạng dang dở. Các hạng mục như nhà hàng, nhà điều hành, bể bơi và khu khách sạn mới xây dựng một phần rồi dừng lại. Dãy phòng khách sạn liền kề chỉ hoàn thiện phần thô, không có công nhân thi công. Toàn bộ khuôn viên bị bỏ mặc, cỏ mọc um tùm, nhiều hạng mục bắt đầu xuống cấp.
Tương tự, dự án Khu nghỉ mát và giải trí Phong Nha của Công ty TNHH Văn Minh Đô Thị được giao đất từ năm 2004 với quy mô khoảng 50ha, nằm gần khu vực Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Sau hơn 20 năm, dự án vẫn bị đình trệ.
Dù đã bồi thường giải phóng mặt bằng gần 48ha và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 4,8ha, chủ đầu tư mới chỉ xây dựng một công trình hai tầng vào năm 2019 rồi bất động.
Trong khuôn viên dự án, một cột đá khắc tích trầu cau được dựng lên, nay nằm trơ trọi.
Ngay trung tâm Phong Nha, dự án Tổ hợp lưu trú và vui chơi giải trí của Công ty TNHH Thương mại Du lịch Gà Lôi Trắng (diện tích gần 6.000m2, cấp phép từ năm 2016) cũng rơi vào tình trạng tương tự. Dù đã hoàn tất giải phóng mặt bằng và được cấp đất, dự án vẫn chưa triển khai.
Khu đất này từng bị người dân biến thành nơi tập kết rác thải, gây ô nhiễm và mất mỹ quan. Trước Tết Nguyên đán 2026, chính quyền buộc chủ đầu tư phải dựng hàng rào tôn để quản lý. Hiện dự án đã được UBND tỉnh ra quyết định gia hạn.
Trên tuyến đường 32m – trục chính trung tâm Phong Nha – có ít nhất 3 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và cho thuê đất từ nhiều năm trước nhưng đến nay vẫn bỏ hoang. Các dự án này đều chậm tiến độ so với cam kết ban đầu.
Ngoài ra, tại khu vực này cũng đã có 2 dự án bị thu hồi do vi phạm tiến độ. Một số dự án khác cũng rơi vào tình trạng “đắp chiếu”, như Khu hạ tầng du lịch Phong Nha vướng giải phóng mặt bằng, chưa hoàn thiện thủ tục đất đai.
Khách sạn 3 sao Phong Nha Hospitality mới hoàn thành phần móng, cũng chậm tiến độ. Tổ hợp nghỉ dưỡng của Công ty Vĩnh Phúc chưa thể triển khai do chưa giải phóng mặt bằng.
Riêng dự án Xuân Sơn Farmstay, sau nhiều năm đình trệ, đã được tái khởi động từ giữa năm 2025 và đang dần hoàn thiện. Đây là một trong số ít dự án có dấu hiệu “hồi sinh”, tọa lạc ở vị trí đẹp bên sông Son, đối diện trung tâm du lịch Phong Nha – Kẻ Bàng.
Trao đổi với PV VietNamNet, ông Phan Hải Hà, Chủ tịch UBND xã Phong Nha, cho biết, địa phương đã báo cáo cấp trên và đề nghị rà soát toàn diện các dự án, đánh giá năng lực nhà đầu tư và làm rõ các vướng mắc.
“Các dự án sẽ được phân loại theo nguyên nhân chậm tiến độ để có hướng xử lý, như gia hạn có điều kiện hoặc thu hồi. Những dự án không triển khai sẽ bị thu hồi và giao cho nhà đầu tư có năng lực hơn. Xã cũng luôn sẵn sàng thu hút đầu tư và cam kết tạo điều kiện thuận lợi để các dự án hoạt động hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế – xã hội”, ông Hà nói.
