Bộ Xây dựng vừa có công văn gửi đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội trả lời kiến nghị của cử tri thành phố gửi tới sau kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Trong đó, cử tri đề nghị sớm ban hành hướng dẫn Luật Xây dựng (sửa đổi) năm 2025 theo đó quy định cụ thể thủ tục cấp giấy phép xây dựng các công trình dân sinh.
Liên quan đến vấn đề này, Bộ Xây dựng cho biết, Bộ đang nghiên cứu, soạn thảo nội dung nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Trong đó, nội dung quy định về thủ tục cấp giấy phép công trình xây dựng sẽ được quy định cụ thể tại một Chương của Nghị định.
Theo Bộ này, dự kiến Nghị định sẽ được ban hành và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7, đồng bộ với thời gian hiệu lực của Luật Xây dựng (sửa đổi).
Một trong những điểm mới quan trọng của Luật Xây dựng (sửa đổi) có hiệu lực từ 1/7 là mở rộng 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng, trong đó có công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt và nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng.
Cụ thể, ở nhóm thứ bảy, công trình xây dựng cấp 4; nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn dưới 500m2 được miễn giấy phép nếu không thuộc các khu vực có quy định quản lý kiến trúc như khu chức năng, khu đô thị, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị theo quy hoạch tỉnh/thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia, quy hoạch chung xã hoặc khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.
Ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế, Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), cho biết, Luật Xây dựng năm 2020 quy định công trình nhà ở riêng lẻ ở nông thôn thuộc khu vực không có quy hoạch đô thị, không có quy hoạch chuyên ngành hoặc không có quy hoạch chi tiết điểm dân cư nông thôn thì phải thực hiện thủ tục cấp phép xây dựng. Các trường hợp còn lại được miễn giấy phép xây dựng.
Luật Xây dựng (sửa đổi) tiếp tục kế thừa nền tảng của Luật Xây dựng năm 2020, đồng thời làm rõ hơn để phù hợp với Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, cũng như bổ sung quy định đối với công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô trên 500m2 sàn.
Theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, khu vực dân cư hiện hữu không bắt buộc phải lập quy hoạch chi tiết mà chỉ những khu vực xây dựng tập trung mới cần quy hoạch chi tiết. Đối với khu dân cư hiện hữu, địa phương chỉ cần ban hành quy chế kiến trúc.
Như vậy, khu vực nông thôn nào đã ban hành quy chế kiến trúc thì người dân phải thực hiện thủ tục cấp phép xây dựng. Còn khu vực nào chính quyền địa phương thấy chưa cần thiết, chưa công bố quy chế kiến trúc thì không phải xin giấy phép khi xây dựng nhà ở riêng lẻ.
Đối với các khu vực còn lại, người dân và doanh nghiệp vẫn phải thực hiện thủ tục cấp phép trước khi xây dựng công trình nhà ở riêng lẻ. Tuy nhiên, thời gian cấp giấy phép xây dựng dự kiến tối đa không quá 7 ngày.
Đáng chú ý, việc cấp phép xây dựng trong thời gian tới sẽ được thực hiện theo nguyên tắc cơ quan quản lý nhà nước chỉ kiểm soát một lần đối với mỗi dự án, công trình, từ giai đoạn chuẩn bị đến khi khởi công xây dựng.
Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2026) quy định cụ thể các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng.
Thời hạn giải quyết hồ sơ cấp giấy phép xây dựng mới đối với công trình cấp III, cấp IV là 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ; riêng đối với nhà ở riêng lẻ là 15 ngày làm việc.
