Năm 2025 khép lại với những gam màu sáng trong bức tranh kinh tế Việt Nam khi GDP đạt mức tăng trưởng 8,02%, cao nhất trong giai đoạn 5 năm trở lại đây. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều biến động và đứt gãy, ngành sản xuất công nghiệp trong nước với mức tăng 9,73% đã tạo lực đẩy quan trọng cho các ngành vật liệu cơ bản. Đáng chú ý, thị trường thép Việt Nam đã có sự hồi phục rõ nét và ghi nhận những con số tăng trưởng tích cực sau giai đoạn dài trầm lắng.
Số liệu từ Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) cho thấy, tổng sản lượng sản xuất thép thô cả năm 2025 đạt 24,7 triệu tấn, tăng 12% so với cùng kỳ. Đây là mức sản lượng cao kỷ lục trong vòng 5 năm qua, vượt qua cả mốc đỉnh cao của năm 2020. Nếu quy đổi ra công trình thực tế, khối lượng thép kỷ lục này tương đương với nguyên liệu để xây dựng khoản 500 tòa nhà cao nhất Việt Nam – Landmark 81.
Con số này khẳng định năng lực nội tại mạnh mẽ của các khu liên hợp luyện kim khép kín trong nước, sẵn sàng đáp ứng nguồn cung cho những siêu dự án hạ tầng trong thập kỷ tới.
Song hành với kỷ lục sản lượng là bước tiến về chiều sâu công nghệ. Tháng 12/2025, dự án Nhà máy Sản xuất Ray và Thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất chính thức khởi công với tổng vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng. Đây được xem là “trái tim” công nghệ mới của ngành thép, đánh dấu bước chuyển mình từ thép xây dựng phổ thông sang các dòng sản phẩm kỹ thuật cao.
Nhà máy sở hữu dây chuyền thiết bị hiện đại bậc nhất thế giới được cung cấp bởi SMS Group (Đức) và Primetals Technologies (Anh), sử dụng công nghệ giá cán bốn trục (Universal Rolling Mill) siêu linh hoạt. Hệ thống này cho phép kiểm soát biến dạng vật liệu từ bốn phía, đảm bảo độ chính xác tuyệt đối về kích thước hình học cho các thanh ray tàu hỏa tốc độ cao. Dự kiến khi ra mắt sản phẩm thương mại vào năm 2027, đây sẽ là nhà máy đầu tiên và duy nhất tại Đông Nam Á giải quyết được bài toán tự chủ vật liệu cho các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia.
Năm 2025 ghi nhận thắng lợi quan trọng của thép Việt tại các thị trường xuất khẩu trọng yếu như EU, Canada, Úc và Ấn Độ. Theo VSA, nhiều sản phẩm thép Việt Nam đã đạt được mức thuế chống bán phá giá 0% hoặc biên độ thấp hơn hẳn các quốc gia khác cùng bị điều tra, giúp doanh nghiệp giữ vững lợi thế cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đặc biệt, cơ quan điều tra tại EU (vụ HRC) và Canada (vụ dây đai thép) đã ban hành kết luận xác nhận không tồn tại tình hình kinh tế phi thị trường trong ngành thép Việt Nam. Đây là tiền lệ pháp lý then chốt để bảo vệ doanh nghiệp trước các cáo buộc về “tình hình thị trường đặc biệt” mà Mexico hay EU đang tiếp tục xem xét trong các vụ việc khác.
Bước sang năm 2026, ngành thép được dự báo sẽ tiếp tục đà tăng trưởng mạnh mẽ ở mức 8-10%, với sản lượng thép thành phẩm ước đạt 33-34,5 triệu tấn. Động lực chính đến từ nhu cầu tiêu thụ nội địa khoảng 26 triệu tấn, được thúc đẩy bởi các dự án đầu tư công quy mô lớn như đường sắt cao tốc, sân bay và sự ấm lên của thị trường bất động sản.
Tuy nhiên, thách thức đặt ra không nhỏ khi Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU chính thức đi vào thực thi với các chi phí thực tế thay vì chỉ dừng lại ở nghĩa vụ báo cáo. Điều này buộc các doanh nghiệp phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh, thực hành ESG và tối ưu hóa dây chuyền công nghệ để duy trì vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
