Theo nội dung chi tiết tại Điều 8 của Nghị định, chính sách thuế mới được thiết kế nhằm tạo động lực thu hút nguồn nhân lực trình độ cao vào khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là các mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo.
Cụ thể, các cá nhân được xác định là chuyên gia, nhà khoa học có thu nhập từ tiền lương, tiền công sẽ được miễn hoàn toàn thuế thu nhập cá nhân trong thời hạn 24 tháng liên tục. Sau giai đoạn này, nhóm đối tượng trên tiếp tục được giảm 50% số thuế phải nộp trong 48 tháng tiếp theo.
Thời gian hưởng ưu đãi được tính liên tục kể từ tháng phát sinh thu nhập chịu thuế. Như vậy, tổng thời gian một chuyên gia hoặc nhà khoa học được hưởng cơ chế thuế đặc thù này lên tới 6 năm.
Đối với các nhân sự có mức thu nhập cao, thường chịu sự điều tiết của biểu thuế lũy tiến từng phần với thuế suất có thể lên tới 35%, chính sách này tác động trực tiếp và đáng kể vào thu nhập thực nhận, giúp gia tăng lợi ích tài chính mà không tạo thêm áp lực lên quỹ lương của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, Nghị định cũng khoanh vùng rõ phạm vi đối tượng thụ hưởng để đảm bảo tính mục tiêu của chính sách. Về phía nhân sự, người nộp thuế phải là chuyên gia, nhà khoa học đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn quy định tại Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cùng các văn bản hướng dẫn liên quan.
Về phía đơn vị sử dụng lao động, dòng tiền chi trả thu nhập phải xuất phát từ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), hoặc các tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Quy định này gián tiếp đặt ra yêu cầu phân loại rõ ràng giữa doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ thông thường (SMEs).
Bên cạnh thu nhập từ tiền lương, Nghị định 20/2026/NĐ-CP cũng mở rộng ưu đãi đối với hoạt động đầu tư vốn. Các cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp hoặc quyền góp vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân đối với khoản thu nhập này.
Đây là điểm khác biệt lớn so với mức thuế suất chuyển nhượng vốn thông thường hiện hành. Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng thiết lập hàng rào kỹ thuật khi loại trừ ưu đãi đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết.
Đặc biệt, trường hợp chuyển nhượng vốn gắn liền với bất động sản sẽ bị buộc áp dụng kê khai và nộp thuế theo hoạt động chuyển nhượng bất động sản, nhằm ngăn chặn các hành vi lách thuế chuyển nhượng tài sản dưới vỏ bọc doanh nghiệp.
Đối với các trường hợp nhân sự có nguồn thu nhập hỗn hợp, vừa từ tiền lương tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, vừa từ các nguồn khác không thuộc diện ưu đãi, Nghị định yêu cầu áp dụng công thức xác định riêng biệt.
Số thuế được miễn, giảm sẽ được tính toán dựa trên tỷ lệ thu nhập được ưu đãi so với tổng thu nhập chịu thuế, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình thực thi nghĩa vụ thuế.
