Các doanh nghiệp tài chính tiêu dùng, điển hình là F88, đang chủ động điều chỉnh để ứng phó với xu hướng chuyển dịch từ xe động cơ đốt trong sang xe điện.
Theo ban lãnh đạo công ty, rủi ro thay thế đối với nhóm tài sản bảo đảm cốt lõi là xe máy xăng sẽ diễn ra dần dần, chưa tạo áp lực lớn trong ngắn hạn do những hạn chế về hạ tầng trạm sạc và thói quen người dùng.
Tuy nhiên, áp lực quản trị đang tăng lên cùng quy mô danh mục. Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 cho thấy hệ thống này đang quản lý 468.975 xe máy và 34.710 ô tô được khách hàng mang ra cầm cố, tăng lần lượt 2,1 và 2,4 lần so với cuối năm 2024.
Với mô hình cho vay dựa trên quyền thu hồi và xử lý tài sản khi khách hàng mất khả năng thanh toán, giá trị thanh khoản của lượng xe xăng khổng lồ này trở thành yếu tố quan trọng đối với sự an toàn của nguồn vốn.
F88 đã thiết lập khung tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản (LTV) và xây dựng lộ trình sản phẩm riêng biệt cho xe điện. Việc quản lý chủ động này nhằm đảm bảo danh mục cho vay thích ứng kịp thời với những biến động về giá trị của của ô tô xe máy trên thị trường.
Haxaco và chiến lược “đứng trên vai người khổng lồ” VinFast
Tại nhóm phân phối ô tô, CTCP Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (HAX) đang thực hiện bước chuyển trục chiến lược sang phân phối xe điện khi mảng kinh doanh bán xe sang Mercedes-Benz gặp áp lực.
Năm 2025, doanh thu từ dòng xe sang sụt giảm mạnh trong bối cảnh sức mua thị trường yếu và cạnh tranh gay gắt, khiến lợi nhuận trước thuế của HAX chỉ còn 56 tỷ đồng. Lãi ròng thuộc công ty mẹ rơi xuống mức hơn 5 tỷ đồng, mức thấp nhất trong vòng một thập kỷ.
HAX đã mua 65% cổ phần của Viet Future Group. Đơn vị này hiện vận hành 10 đại lý VinFast ở các vị trí đắc địa và dự kiến mở thêm 6 đại lý xe điện mới trong năm nay.
Chia sẻ về quyết định này, ông Đỗ Tiến Dũng, Chủ tịch HĐQT Haxaco cho biết: “Lý do đầu tư vào đại lý phân phối xe VinFast rất đơn giản, xu hướng xe điện là thực tế hiện hữu và đang phát triển rất tốt”.
Đánh giá về đối tác, ông Dũng nhận định: “Sự trỗi dậy mạnh mẽ của VinFast trong năm 2025, với doanh số vượt trội và hệ sinh thái trạm sạc được đầu tư bài bản, đã tạo ra một ‘con sóng thần’ trên thị trường ô tô Việt Nam”.
Từ nền tảng đó, Haxaco xác định việc ‘đứng trên vai người khổng lồ’ giúp doanh nghiệp rút ngắn đáng kể thời gian thâm nhập thị trường xe điện, tận dụng hệ sinh thái sẵn có và xu thế tiêu dùng đang thay đổi nhanh chóng.
PVOIL biến cây xăng thành trạm năng lượng tích hợp
Riêng Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) đang tận dụng lợi thế hạ tầng sẵn có.
Tính đến nay, PVOIL đã tích hợp hơn 500 trạm sạc xe điện tại các cửa hàng xăng dầu trực thuộc và đặt mục tiêu mỗi năm phát triển thêm 100 cây xăng có trạm sạc. Mảng trạm sạc điện đang vận hành hiệu quả, đóng góp từ 20% đến 30% lợi nhuận cho các đơn vị thành viên.
Phát biểu về xu thế này, ông Cao Hoài Dương, Chủ tịch HĐQT PVOIL chia sẻ: “Nhận định xe điện là một xu hướng tất yếu trong quá trình chuyển dịch năng lượng sang năng lượng xanh”.
Về lộ trình phủ sóng, ông Dương cho biết: “Chúng tôi đặt ra lộ trình phủ trạm sạc xe điện tại tối thiểu 50% đến 60% toàn bộ hệ thống cửa hàng xăng dầu của PVOIL trên toàn quốc. Đây là bước đi quan trọng để PVOIL thích ứng với sự thay đổi của thị trường ô tô điện hiện nay”.
Với mô hình cộng sinh, lãnh đạo PVOIL khẳng định: “Chúng tôi xác định chiến lược phát triển song song cả hai lĩnh vực: kinh doanh bán lẻ xăng dầu và phát triển trạm sạc xe điện. Như vậy, dù khách hàng sử dụng xe xăng hay xe điện, chúng tôi đều có thể phục vụ, biến thách thức thành cơ hội”, với định hướng duy trì “đi đều hai chân, để phục vụ cả hai nhóm khách hàng”.
Áp lực thị phần và sự điều chỉnh chiến lược tại TMT Motors
Ở chiều ngược lại, sự gia tăng nhanh chóng của mẫu xe VinFast VF 3 với 44.585 chiếc được tiêu thụ trong năm 2025 đã tái định hình cục diện phân khúc xe điện cỡ nhỏ, gây áp lực trực tiếp lên sản phẩm Wuling Mini EV do CTCP Ô tô TMT (TMT) phân phối. Trước đó vào năm 2023, TMT chỉ bán được vỏn vẹn 591 chiếc Mini EV, tương đương 11% kế hoạch đề ra.
Trước diễn biến thị trường, phía hãng và TMT Motors thông báo “điều chỉnh chiến lược sản phẩm”. Hãng đã âm thầm rút mẫu xe điện Mini EV khỏi danh mục sản phẩm trên website Wuling Việt Nam và chuyển hướng sang mẫu xe điện cỡ lớn hơn là Wuling Bingo với giá từ 350 triệu đồng trở lên.
Trong kế hoạch năm 2026, mục tiêu mảng ô tô điện của TMT bị thu hẹp đáng kể, chỉ còn tiêu thụ 2.200 xe, tương ứng doanh thu 711 tỷ đồng.
Dù vậy, TMT vẫn lên kế hoạch phát triển hạ tầng với dự kiến lắp đặt 2.100 trạm sạc trong năm 2026 và đặt mục tiêu dài hạn là 30.000 trạm sạc đến năm 2030 tại Hà Nội, TP.HCM và tuyến cao tốc Bắc – Nam.
