Lắp đặt nhanh, ít phụ thuộc giá nhiên liệu
Tại tọa đàm “Tiết kiệm điện và điện mặt trời áp mái” sáng 21/4, ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng giám đốc Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO), cho biết, theo số liệu thống kê mới nhất, riêng công suất lắp đặt điện mặt trời mái nhà đã đạt khoảng 8.400 MW, tương đương khoảng 9% tổng công suất lắp đặt của toàn hệ thống.
Trong một số ngày gần đây, điện mặt trời mái nhà đạt sản lượng hơn 50 triệu kWh/ngày, đóng góp đáng kể cho hệ thống điện quốc gia. Con số này sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới, bởi điện mặt trời mái nhà có nhiều ưu điểm.
Theo ông Trung, đây là nguồn năng lượng xanh, đóng góp tích cực cho môi trường. Ngoài ra, điện mặt trời mái nhà có thể được triển khai lắp đặt rất nhanh, một hộ dân chỉ mất khoảng một tuần là lắp đặt xong và đưa vào sử dụng. Trong khi đó, để xây dựng một nhà máy thủy điện hoặc nhiệt điện khí, thời gian có thể mất từ 3-5 năm, thậm chí lâu hơn.
“Điểm quan trọng là điện mặt trời mái nhà không phụ thuộc lớn vào biến động của thị trường thế giới nên chúng ta có thể chủ động hơn với nguồn điện này”, ông nhấn mạnh. Còn than, dầu, khí và nhiều loại nhiên liệu khác đều chịu tác động mạnh từ thị trường quốc tế. Chỉ một thay đổi nhỏ trên thị trường quốc tế cũng có thể tác động đến chi phí sản xuất điện, từ đó ảnh hưởng tới giá điện.
Bí quyết bỏ vốn thấp, hóa đơn điện vẫn giảm mạnh
Khẳng định điện mặt trời mái nhà kèm BESS (hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin) là lựa chọn tối ưu cho các hộ gia đình, nhưng ông Nguyễn Thượng Quân, Tổng giám đốc Công ty CP Công nghệ Tích hợp Sao Nam, cũng lưu ý, thiết kế hệ thống điện mặt trời mái nhà cần xác định phụ tải của hộ gia đình để tính toán chi phí đầu tư phù hợp.
Theo ông, các gia đình thường dùng điện nhiều vào buổi tối, đặc biệt cho nhu cầu điều hòa, nên khung giờ từ 17-23h dùng rất nhiều điện. Điện mặt trời sẽ dư thừa nhiều vào ban ngày. Do đó, ông Quân gợi ý nên lắp đặt hệ thống lưu trữ BESS để lưu trữ điện dùng cho buổi tối và ban đêm.
Ông dẫn chứng, một hộ gia đình dùng điện với hóa đơn 2,4 triệu đồng/tháng (giá điện sinh hoạt tính theo 6 bậc lũy kế), tổng mức tiêu thụ khoảng 720 kWh. Nếu lắp đặt điện mặt trời mái nhà công suất 6 kWp và BESS 16 kWh, chi phí hết khoảng 100 triệu đồng.
Hệ thống này sẽ sản sinh 720 kWh/tháng tại miền Trung và miền Nam, còn ở miền Bắc hiệu quả sẽ kém hơn. Như vậy, tiền điện mỗi tháng phải trả cho EVN là 0 đồng. Thời gian hoàn vốn 3,5 năm.
Còn với hộ gia đình có hóa đơn tiền điện 2,4 triệu/tháng nhưng chi phí chỉ có 50 triệu đồng, có thể chọn hệ thống điện mặt trời mái nhà 3 kWp và 5 kWh BESS thì mỗi tháng có 360 kWh.
Điều đáng nói, lượng điện 360 kWh này giúp hộ gia đình cắt giảm được đơn giá điện bậc cao nhất (bậc 6). Theo đó, hộ gia đình sẽ tiết kiệm được 1,3 triệu đồng tiền điện mỗi tháng, chỉ phải trả cho EVN 1,1 triệu đồng. Thời gian hoàn vốn cho việc đầu tư hệ thống điện này ngắn hơn, khoảng 3,2 năm.
Dẫn chứng trường hợp gia đình khác có hóa đơn điện 4 triệu đồng/tháng, tương đương tiêu thụ 37 kWh/ngày. Theo ông Quân, nếu đầu tư 100 triệu đồng để lắp 6 kWp và 16 kWh BESS thì sản lượng điện đạt 720 kWh/tháng.
Với sản lượng này, hộ gia đình đã cắt được đơn giá điện ở bậc 5 và 6, tương đương 2,7 triệu đồng/tháng, chỉ phải trả cho EVN 1,3 triệu đồng/tháng. Thời gian hoàn vốn sẽ là 3,1 năm.
Từ những tính toán trên, ông Quân cho rằng các hộ gia đình không nhất thiết phải đầu tư số tiền lớn để lắp điện mặt trời với công suất đủ dùng. Thay vào đó, chỉ cần lắp đặt công suất đủ để hóa đơn điện không đạt đến giá điện bậc 5 và 6, như vậy sẽ tiết kiệm được khoản tiền lớn. Đây là bí quyết để hóa đơn điện vẫn giảm mạnh, trong khi vốn đầu tư bỏ ra thấp.
Còn với gia đình có hóa đơn điện chỉ 800.000 đồng/tháng, tổng tiêu thụ điện là 300 kWh (10 kWh/ngày, giá điện chỉ đến bậc 4), ông lưu ý vẫn nên lắp đặt điện mặt trời mái nhà.
Song, những hộ này có thể lựa chọn dùng bộ Micro Inverter 600W và một tấm quang điện 730 Wp, không lưu trữ. Theo đó, mỗi ngày sản lượng điện thu về khoảng 3 kWh (90 kWh/tháng). Chi phí cho một bộ như vậy chỉ 7 triệu đồng, tiền điện mỗi tháng có thể giảm được 290.000 đồng. Tính ra, thời gian hoàn vốn chỉ 2 năm.
Với cơ quan công sở – đơn vị sự nghiệp, ông Quân tư vấn có thể lắp đặt điện mặt trời mái nhà không có BESS. Bởi, đặc thù của cơ quan chủ yếu dùng điện vào giờ hành chính. Điện mặt trời mái nhà sản sinh là tiêu thụ hết, không cần pin lưu trữ. Như vậy, chi phí đầu tư sẽ thấp và hiệu quả lại rất cao.
Ông chỉ rõ, điện dùng cho khối cơ quan công sở và đơn vị sự nghiệp có giá 2.400 đồng/kWh. Một trụ sở phường tiêu thụ khoảng 4.000 kWh/tháng, hóa đơn điện 8,6 triệu đồng/tháng.
Đầu tư 20 kWp hòa lưới, chi phí 160 triệu đồng. Mỗi ngày sản sinh được 80 kWh, cắt giảm được 53% sản lượng điện tiêu thụ từ EVN, đồng nghĩa tiết kiệm được 5 triệu đồng/tháng. Theo đó, chỉ cần 2,7 năm có thể hoàn vốn đầu tư.
Thời gian hoàn vốn thực tế có thể nhanh hơn do chưa tính đến khả năng giá điện tăng trong tương lai. Đặc biệt, thời gian hoàn vốn từ 3,5 năm trở xuống là rất hấp dẫn với các hộ gia đình. Nếu có thêm chính sách hỗ trợ vốn, việc phủ kín điện mặt trời trên mái nhà càng dễ thực hiện hơn, ông cho hay.
Lắp điện mặt trời mái nhà 6 năm nay, gia đình chị Thắm đã thu hồi được vốn đầu tư. Hóa đơn tiền điện trong những năm qua cũng giảm mạnh, thậm chí có thời điểm còn thu được 1 triệu đồng/tháng từ bán điện dư.
Sản lượng điện mặt trời mái nhà chính thức vượt qua điện gió, điện sinh khối để trở thành nguồn cung điện lớn thứ 5 ở nước ta và chỉ kém rất ít điện mặt trời trang trại.
Một hộ gia đình ở Bắc Ninh tiết lộ cách sử dụng thoải mái các thiết bị điện, từ điều hoà, tủ lạnh, thang máy, máy giặt, máy sấy… cho đến đồ gia dụng nhà bếp, mà tiền điện từ 6 triệu đồng giảm còn khoảng trên dưới 300.000 đồng/tháng.
