Từ vùng đất cuối trời Tổ quốc, Cà Mau không chỉ mở rộng địa giới, mà còn mở rộng tầm nhìn, mở ra những cơ hội mới về kinh tế, văn hóa, du lịch và giao thương. Mỗi con đường, mỗi cây cầu, mỗi cảng biển đang dần hiện thực hóa giấc mơ kết nối vững chắc giữa đất liền và biển cả, biến nơi cực Nam ấy giàu sức sống, giàu bản sắc và giàu tiềm năng phát triển…
Mùa hè năm 2025 đánh dấu bước ngoặt lớn khi Cà Mau và Bạc Liêu chính thức hợp nhất, tạo nên tỉnh Cà Mau – vùng đất cũ với tầm vóc mới, khát vọng mới. Không còn là miền đất xa xôi, Cà Mau ngày nay trở thành trung tâm năng động, đầu mối kết nối trục phát triển ven biển Tây Nam Bộ, từng bước vươn mình mạnh mẽ, hội tụ sức sống, tiềm năng và cơ hội để phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
Ngày 3/2/1930, khi lá cờ đỏ búa liềm lần đầu tung bay trên mảnh đất này, một trang sử mới mở ra, mở đầu cho một thời đại cách mạng hào hùng. Người anh hùng Phan Ngọc Hiển với lòng nhiệt thành và ý chí kiên trung đã gieo những hạt giống cách mạng đầu tiên trên đất Cà Mau, khơi dậy ngọn lửa đấu tranh trong lòng nhân dân.
NƠI THIÊN NHIÊN HOANG SƠ HÒA NHỊP CÙNG ĐÔ THỊ HIỆN ĐẠI
Chỉ mười năm sau, Khởi nghĩa Hòn Khoai (13/12/1940) ghi dấu một bước ngoặt lịch sử, trở thành phát súng đầu tiên, trận thắng đầu tiên trong lịch sử cách mạng của Đảng bộ, quân và dân Cà Mau.
Đại hội Đảng bộ tỉnh Minh Hải (nay là Cà Mau) lần thứ VI (1981-1982) quyết định lấy ngày 13/12 ngày Khởi nghĩa Hòn Khoai làm ngày truyền thống cách mạng vẻ vang của Đảng bộ, dân và quân tỉnh nhà. Kể từ đó, mốc son lịch sử ấy trở thành biểu tượng bất tử, một niềm tự hào sâu sắc của Cà Mau, nhắc nhở thế hệ này nối tiếp thế hệ khác về ý chí kiên cường, lòng dũng cảm và tinh thần bất khuất của quê hương.
Trong chuyến về thăm và làm việc tại Cà Mau, Tổng bí Thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Cà Mau là đất cuối trời Nam, nhưng chưa bao giờ là điểm cuối của khát vọng Việt Nam. Trong kỷ nguyên mới, chúng ta cần coi Cà Mau là mũi của con tàu Việt Nam vươn ra biển lớn”.
Rừng U Minh Hạ, rừng Năm Căn hay những cánh rừng ven biển không chỉ là nguồn sống mà còn là lớp áo giáp thiên nhiên bảo vệ vùng lõi sinh sống của cộng đồng. Từng ngọn đước, cây mắm đến những cánh rừng ngập mặn xanh thẫm như ôm trọn đất và nước, vừa che chắn bờ bãi, vừa nuôi sống bao loài thủy sinh quý hiếm.
Người Cà Mau từ bao đời gắn bó mật thiết với sông nước, với nhịp sống len lỏi theo dòng kênh, rạch, từng con đò, từng mùa nước nổi. Lối sống của họ mộc mạc, chân chất, nhưng cũng rộng mở, hào sảng, luôn chan chứa nghĩa tình.
Cà Mau còn chinh phục trái tim mỗi người phương xa bằng những hương vị đặc trưng, mang đậm tinh hoa của đất và biển. Món cua Cà Mau chắc thịt, gạch đỏ au, ngọt tự nhiên, hay tôm khô đậm đà khiến du khách phương xa không thể nào bỏ lỡ khi đặt chân đến. Mỗi món ăn là câu chuyện về rừng, về biển, về những cánh đồng nặng phù sa…
Bức tranh về vùng đất Cà Mau sẽ chưa thể tròn vẹn nếu thiếu đi những gam màu rực rỡ của nhịp sống đô thị đang trỗi dậy mạnh mẽ. Rời xa những cánh rừng ven biển, bước vào lòng trung tâm đô thị của tỉnh Cà Mau, du khách ngỡ ngàng trước một diện mạo trẻ trung, năng động và hiện đại. Vị trí địa lý nơi “cuối đất” không hề là rào cản khiến nơi đây kém phát triển, mà trái lại, dường như càng thôi thúc ý chí vươn lên, biến Cà Mau trở thành một điểm sáng kinh tế vùng cực Nam Tổ quốc.
Chính sự giao thoa giữa thiên nhiên hoang sơ của Đất Mũi và sức bật mạnh mẽ, năng động, hiện đại của thành phố trung tâm đã tạo nên một Cà Mau đầy sức hút.
Trước đây, hạn chế về hạ tầng là rào cản lớn khiến Cà Mau có phần kém phát triển so với các tỉnh, thành trong cả nước. Vùng đất cuối trời cách xa trung tâm, thiếu nguồn vật liệu xây dựng tại chỗ, nền địa chất yếu khiến suất đầu tư công trình cao gấp nhiều lần so với nơi khác. Giao thông đường bộ hạn chế, phần lớn di chuyển phải bằng đường thủy, các tuyến sông rạch trở thành động mạch chính của đời sống kinh tế – xã hội.
Với tinh thần “giao thông đi trước, mở đường phát triển”, từ những con đường huyết mạch như Quốc lộ 1, tuyến đường Hồ Chí Minh xuyên tỉnh, đến nay những công trình trọng điểm như cầu vượt sông, đường ven biển, tuyến cao tốc Cần Thơ – Cà Mau và Cà Mau – Đất Mũi đang từng bước hình thành, nối những rừng tràm, bãi bồi và biển cả vào nhịp sống phát triển chung của cả nước. Những tuyến đường này không chỉ giải quyết vấn đề giao thông, mà còn kiến tạo nền tảng kinh tế – xã hội vững chắc, nâng cao năng lực kết nối vùng, liên vùng và quốc tế, mở ra không gian cho thương mại, công nghiệp và du lịch phát triển bền vững.
HẠ TẦNG MỞ LỐI CHO CỰC PHÁT TRIỂN
Giữa vùng đất xa xôi nơi cực Nam Tổ quốc, cụm công nghiệp Khí – Điện – Đạm Cà Mau đã viết nên một kỳ tích công nghiệp. Hơn hai thập kỷ qua, tổ hợp Khí – Điện – Đạm lớn nhất khu vực Tây Nam Bộ không chỉ là công trình trọng điểm quốc gia mà còn là biểu tượng của khát vọng làm chủ công nghệ. Công suất lớn, vận hành ổn định, đây là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế biển, nuôi trồng và chế biến thủy sản, đồng thời thu hút các nhà đầu tư lớn, góp phần tạo việc làm và tăng thu ngân sách địa phương.
Năm 2025 ghi dấu nhiều bước tiến mới trong việc hiện thực hóa những công trình hạ tầng chiến lược kết nối không gian biển – đảo, mở rộng dư địa phát triển kinh tế. Điểm sáng nổi bật nhất là dự án cầu vượt biển dài hơn 18 km kết nối đất liền Cà Mau với đảo Hòn Khoai đang được thi công với mục tiêu hoàn thành vào năm 2028. Khi đưa vào sử dụng, đây sẽ là công trình cầu vượt biển dài nhất Việt Nam và nằm trong nhóm đầu khu vực, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông, logistics và du lịch biển đảo tại cực Nam Tổ quốc.
Song hành với đó là Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai đang được triển khai xây dựng trên đảo Hòn Khoai với quy mô hiện đại, công suất tiếp nhận tàu đến 250.000 DWT, định hướng trở thành cảng nước sâu chiến lược, kết nối các tuyến vận tải biển quốc tế. Khi cảng và cầu vượt biển đi vào hoạt động, hệ thống hạ tầng chiến lược này sẽ kiến tạo một “trục động lực” mới cho kinh tế biển Cà Mau, thúc đẩy giao thương, xuất khẩu và liên kết vùng sâu rộng hơn.
Khi hoàn thành, Hòn Khoai sẽ trở thành mắt xích trọng yếu trong chuỗi logistics quốc gia, kích hoạt công nghiệp chế biến và dịch vụ chất lượng cao, biến những lợi thế tĩnh thành động lực tăng trưởng thực tế cho Cà Mau. Hạ tầng giao thông đồng bộ cũng thúc đẩy du lịch, dịch vụ và các ngành công nghiệp phụ trợ phát triển. Các tuyến cao tốc, cầu vượt biển và cảng lưỡng dụng không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn nâng cao năng lực kết nối, xuất nhập khẩu nông – thủy sản.
Những bước đi này đã và đang trở thành bệ phóng, đưa Cà Mau từ vùng đất xa xôi trở thành trung tâm kinh tế biển năng động. Từ đây, Cà Mau chứng minh rằng sự kiên trì, quyết tâm và tầm nhìn chiến lược có thể biến những điều tưởng chừng khó khăn nhất thành điểm tựa cho sự phát triển công nghiệp, tạo nên cực tăng trưởng mới và góp phần quan trọng vào hành trình đưa Đất Mũi vươn mình ra biển lớn.
ĐỊA ĐẦU PHƯƠNG NAM TRONG TÂM THẾ VƯƠN MÌNH
Tỉnh Cà Mau sau khi hợp nhất từ ngày 1/7/2025, có diện tích hơn 7.942 km2, dân số trên 2,6 triệu người đã mở ra một chương mới cho tỉnh, hội tụ đầy đủ lợi thế để phát triển nuôi tôm sinh thái và thâm canh, năng lượng tái tạo, du lịch, dịch vụ logistics, cùng công nghiệp chế biến.
Khép lại năm 2025, kinh tế Cà Mau tiếp tục duy trì đà phục hồi và tăng trưởng ổn định. GRDP ước đạt 8%, hoàn thành mục tiêu đề ra, với tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn theo giá hiện hành hơn 172 ngàn tỷ đồng; GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 80 triệu đồng/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, khi khu vực dịch vụ và công nghiệp – xây dựng ngày càng khẳng định vai trò động lực, trong khi nông – lâm – thủy sản tiếp tục là trụ đỡ quan trọng.
Định hướng phát triển của tỉnh tập trung cơ cấu lại nền kinh tế, phát triển thủy sản công nghệ cao, công nghiệp chế biến, năng lượng sạch; hoàn thiện hạ tầng trọng điểm; đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, phát triển nguồn nhân lực và văn hóa – du lịch; đồng thời đảm bảo an sinh, quốc phòng – an ninh, mở rộng hợp tác quốc tế.
Tầm nhìn chiến lược của Cà Mau gắn liền với chủ trương “mạnh về biển, giàu từ biển và phát triển bền vững”, nhấn mạnh bảo vệ chủ quyền biển đảo, khai thác kinh tế biển hiệu quả, phát triển logistics quốc tế và du lịch biển đảo. Hệ thống hạ tầng giao thông, cảng biển cùng các dự án năng lượng và công nghiệp chế biến sẽ kiến tạo trục động lực mới, đưa Cà Mau trở thành địa đầu phương Nam đầy tiềm năng.
Các dự án trọng điểm đang được triển khai đồng bộ, khi đi vào hoạt động, những công trình này sẽ rút ngắn khoảng cách tới các trung tâm kinh tế lớn, giảm chi phí vận tải, mở ra không gian phát triển mới cho du lịch biển đảo, thương mại và công nghiệp…
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8-2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html
– Hải Vân
