Chiều 3/12, Trung tâm Phục vụ hành chính công TP Hà Nội tổ chức hội nghị đối thoại trực tiếp với người dân với chủ đề “Từ thủ tục liên thông đến an cư: Tháo gỡ khó khăn cho người dân mua nhà ở xã hội”.
Một trong những vấn đề được người dân quan tâm là tình trạng rao bán “suất ngoại giao”, “suất nội bộ” nhà ở xã hội trên mạng xã hội.
Trả lời tại hội nghị, Thượng tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an TP Hà Nội), cho biết đây là nội dung lãnh đạo Công an TP đặc biệt quan tâm, chỉ đạo rà soát từ cấp xã đến cấp phòng để phát hiện, xử lý. Ông khẳng định “hoàn toàn không có các loại suất này”.
Thượng tá Tuấn cho hay, các đối tượng thường lập trang mạng xã hội để lôi kéo người dân, đưa thông tin sai sự thật về quan hệ với lãnh đạo để có “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”. Họ tạo hiệu ứng tin cậy bằng việc đăng tải thông tin triển khai dự án, rồi lôi kéo từng nấc từ phí nộp hồ sơ đến “phí chênh lệch” đảm bảo bốc thăm trúng đúng nguyện vọng…
“Chúng ta khẳng định với nhau rằng tất cả những hành vi này đều vi phạm pháp luật, trọng tâm là nhóm hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, Thượng tá Tuấn nói.
Ông đề nghị người dân nâng cao cảnh giác, tìm hiểu kỹ, không tin vào bất kỳ kênh trung gian nào ngoài quy trình công bố chính thức. Nếu phát hiện vi phạm, cần báo ngay cho lực lượng công an gần nhất để kịp thời xử lý.
“Nếu cá nhân, doanh nghiệp không có chức năng, thẩm quyền mà đã trót nhận tiền của người dân trái quy định thì cần khẩn trương hoàn trả trước khi cơ quan công an, cơ quan pháp luật xác minh và xử lý”, Thượng tá Tuấn nói.
Liên quan phản ánh về việc công an phường, xã chưa có hướng dẫn cụ thể để xác nhận thu nhập cho người lao động tự do – một giấy tờ bắt buộc trong hồ sơ mua nhà ở xã hội – Thượng tá Lê Thế Tùng, Phó Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an TP Hà Nội), cho biết, theo Nghị định 261/2025, công an cấp xã có 7 ngày để xác nhận điều kiện thu nhập của người lao động tự do, không có hợp đồng lao động. Tuy nhiên, việc thực hiện gặp vướng mắc vì cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư chưa có trường thông tin về thu nhập của nhóm lao động này.
Thượng tá Tùng cho biết, Công an TP Hà Nội đã quán triệt yêu cầu các đơn vị cung cấp đầy đủ dữ liệu đã có, nhất là thông tin cư trú, để phục vụ người dân. Nếu phát sinh phiền hà, gây khó khăn, Công an thành phố sẽ xử lý ngay.
Ông nói thêm, với nhóm lao động tự do cư trú tại địa phương, xác nhận thu nhập là điều kiện bắt buộc trong hồ sơ xét duyệt nhà ở xã hội. Công an TP đã báo cáo Bộ Công an để có hướng dẫn chi tiết trong thời gian tới.
Thượng tá Tùng cũng đề nghị các sở, ngành tiếp tục làm sạch, đồng bộ dữ liệu chuyên ngành, góp phần làm giàu dữ liệu quốc gia về dân cư. Từ đó tạo thuận lợi tối đa khi giải quyết thủ tục hành chính.
Muốn đổi diện tích căn hộ nhà ở xã hội được không?
Tại hội nghị, nhiều người dân đặt câu hỏi về thủ tục bốc thăm mua, thuê mua nhà ở xã hội. Tại dự án nhà ở xã hội Rice City Long Châu, chủ đầu tư tổ chức bốc thăm ngẫu nhiên diện tích căn hộ. Điều này dẫn đến tình trạng người độc thân bốc được căn diện tích lớn, trong khi gia đình 4–5 người chỉ bốc được căn nhỏ.
Người dân cũng hỏi về khả năng đổi sang căn hộ rộng hơn trong cùng dự án hoặc sang dự án khác của cùng chủ đầu tư.
Ông Lê Quang Huy, Phó Tổng Giám đốc CTCP BIC Việt Nam, cho biết ngày 24/11 chủ đầu tư đã tổ chức bốc thăm căn hộ cho các hồ sơ đủ điều kiện. Dự án có nhiều loại diện tích, từ 30m2 đến 77m2.
Trước khi bốc thăm, chủ đầu tư khảo sát nhu cầu và nhận thấy chỉ hơn 2% khách hàng muốn căn 1 phòng ngủ – 1 vệ sinh (diện tích nhỏ nhất), trong khi số lượng căn loại này lại khá lớn.
“Do nhu cầu chênh lệch quá lớn, nếu phân nhóm theo từng loại diện tích thì không thể đảm bảo công bằng, nên công ty quyết định bốc thăm ngẫu nhiên cho toàn bộ hồ sơ hợp lệ”, ông Huy giải thích.
Liên quan việc đổi căn hộ, ông Huy cho biết, trường hợp khách hàng bỏ cọc hoặc không nhận căn sau bốc thăm có thể xảy ra, và chủ đầu tư sẽ cập nhật lại số căn trống. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng đổi được, vì số căn diện tích lớn rất hạn chế.
“Hiện chủ đầu tư chưa đưa ra phương án đổi căn hay đổi theo nhu cầu. Khi có hướng dẫn mới, chúng tôi sẽ thông báo chính thức để người dân thực hiện đúng quy định”, ông Huy nói.
‘Chênh lệch quá lớn giữa nhà ở xã hội và nhà thương mại khiến đầu cơ nhà ở xã hội diễn ra mạnh mẽ, biến chính sách an sinh thành một dạng hàng hóa đầu cơ’.
Hà Nội đề nghị công an rà soát, nắm bắt và xử lý các đối tượng môi giới lợi dụng nhận kê khai, nộp hồ sơ mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội trái quy định.
Giá bất động sản leo thang, nguồn cung hạn chế và nhu cầu lớn khiến tình trạng cò mồi, dịch vụ môi giới len lỏi vào thị trường nhà ở xã hội, từ khâu nộp hồ sơ trực tiếp đến nộp hồ sơ online hay suất bán chênh hàng trăm triệu đồng.
