Việc Zalo chuyển sang thu thập dữ liệu gương mặt và giọng nói để định danh người dùng diễn ra sau khi cách thức chụp ảnh giấy tờ tùy thân căn cước công dân/căn cước bị chỉ trích mạnh mẽ…
Zalo đang đối mặt với những thách thức lớn khi thay đổi cách thức định danh người dùng. Động thái này không chỉ nhằm tuân thủ Luật Bảo vệ Dữ liệu cá nhân sắp có hiệu lực mà còn để đáp ứng phản hồi từ cộng đồng người dùng. Tuy nhiên, việc chuyển từ xác thực bằng giấy tờ tùy thân sang xác thực gương mặt và giọng nói đã gây ra nhiều tranh cãi và đặt ra câu hỏi về quyền riêng tư.
Theo Luật Bảo vệ Dữ liệu cá nhân, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, quy định rằng các nền tảng mạng xã hội không được yêu cầu cung cấp hình ảnh giấy tờ tùy thân làm yếu tố xác thực tài khoản. Tuy nhiên, việc sử dụng dữ liệu gương mặt và giọng nói cũng đặt ra nhiều dấu hỏi về quyền riêng tư, khi đây cũng là những dữ liệu nhạy cảm theo quy định của pháp luật.
Theo ghi nhận của phóng viên VnEconomy, phản ứng từ cộng đồng người dùng không chỉ dừng lại ở việc chỉ trích mà còn dẫn đến làn sóng “tẩy chay ứng dụng”. Thực tế, Zalo đã bị đánh giá thấp trên các chợ ứng dụng trực tuyến và thậm chí bị kêu gọi tẩy chay. Điều này ít nhiều cho thấy sự bất mãn của người dùng đối với việc thu thập dữ liệu cá nhân mà không có sự đồng ý rõ ràng và tự nguyện.
Trước đó, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) đã yêu cầu Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG, đơn vị sở hữu Zalo, phải điều chỉnh cách thức triển khai thỏa thuận sử dụng dịch vụ để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; không đặt người tiêu dùng vào tình thế phải đồng ý cho công ty thu thập, lưu trữ, sử dụng thông tin của người tiêu dùng như một điều kiện để tiếp tục sử dụng dịch vụ.
Đồng thời bảo đảm việc người tiêu dùng thể hiện sự đồng ý hoặc không đồng ý được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, rõ ràng, có lựa chọn thực chất và không mang tính hình thức; có biện pháp bảo vệ thông tin và tạm thời không chuyển giao cho bên thứ ba đối với những người tiêu dùng đã chấp nhận Thỏa thuận sử dụng dịch vụ Zalo mới được cập nhật…
Hiện nay, Zalo không còn xuất hiện trong bảng xếp hạng các ứng dụng miễn phí hàng đầu trên Google Play Store tại Việt Nam, và thứ hạng trên App Store cũng giảm sút đáng kể. Đây là một “điểm trừ” đối với một ứng dụng từng dẫn đầu thị trường. Sự sụt giảm này cũng là lời cảnh báo cho các nền tảng khác về tầm quan trọng của việc bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Tuy nhiên, thách thức này cũng mở ra cơ hội cho Zalo và các nền tảng khác trong việc cải thiện chính sách bảo mật. Việc tuân thủ Luật Bảo vệ Dữ liệu cá nhân không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cơ hội để các công ty khẳng định cam kết bảo vệ quyền riêng tư của người dùng.
Để làm được điều này, các nền tảng cần minh bạch hơn trong việc thu thập và sử dụng dữ liệu, đồng thời cung cấp cho người dùng quyền kiểm soát thông tin cá nhân của mình.
-Minh Hà
