Phấn đấu đến hết năm 2027 sẽ bắt đầu sản xuất thử nghiệm chíp bán dẫn

Vừa qua (16/1), tại Hà Nội, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam. Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự sự kiện.

Dự án do Viettel triển khai theo nhiệm vụ được Bộ Quốc phòng giao, trên cơ sở Nghị quyết của Chính phủ.

Đây là dấu mốc quan trọng, lần đầu tiên Việt Nam hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, tạo nền tảng cho mục tiêu từng bước làm chủ công nghệ lõi và phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước.

Phối cảnh Nhà máy sản xuất chip bán dẫn Viettel

Hoàn thiện và khép kín toàn bộ quy trình sản xuất chip bán dẫn ngay tại Việt Nam

Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích 27 ha, với định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn.

Khi đi vào hoạt động, nhà máy có thể đáp ứng cho các ngành công nghiệp quốc gia như: hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ô tô, thiết bị y tế, tự động hóa…

Theo Viettel, một sản phẩm chip bán dẫn hoàn chỉnh phải trải qua sáu công đoạn chính gồm: định nghĩa sản phẩm, thiết kế hệ thống, thiết kế chi tiết, chế tạo chip, đóng gói – đo kiểm và tích hợp – thử nghiệm.

Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước tham gia vào năm công đoạn; riêng công đoạn chế tạo chip – khâu phức tạp và then chốt nhất – hiện chưa thể thực hiện trong nước.

Việc xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn sẽ giúp hoàn thiện và khép kín toàn bộ quy trình sản xuất chip bán dẫn ngay tại Việt Nam.

Xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn: Bước tiếp nối chiến lược phát triển công nghệ lõi của Viettel

Chế tạo chip bán dẫn là một trong những quy trình công nghệ tinh vi và đòi hỏi kỷ luật cao nhất hiện nay.

Từ một tấm wafer silic có độ tinh khiết gần như tuyệt đối, chip được hình thành thông qua 1000 bước công nghệ liên tiếp, kéo dài trong 3 tháng. Chỉ một sai lệch nhỏ ở bất kỳ công đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dây chuyền, đòi hỏi năng lực tổ chức, quản trị và làm chủ công nghệ ở trình độ rất cao.

Với Viettel, việc được giao nhiệm vụ chủ trì triển khai nhà máy chế tạo chip bán dẫn là bước tiếp nối chiến lược phát triển công nghệ lõi mà Tập đoàn đã kiên trì theo đuổi trong nhiều năm.

Viettel đã chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực thông qua đào tạo chuyên sâu, hợp tác quốc tế và tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đồng thời tích lũy kinh nghiệm từ hoạt động nghiên cứu, thiết kế và ứng dụng chip trong các hệ thống, sản phẩm công nghệ.

Dự án được triển khai trong giai đoạn 2026–2030, với lộ trình từ xây dựng nhà máy, tiếp nhận công nghệ đến hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả vận hành.

Về dài hạn, nhà máy tại Hòa Lạc được quy hoạch để có thể mở rộng quy mô, tạo nền tảng cho Việt Nam từng bước tiếp cận các công nghệ bán dẫn tiên tiến hơn.

Việc khởi công Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao là cột mốc quan trọng trong hành trình xây dựng năng lực công nghệ của Việt Nam, góp phần hiện thực hóa mục tiêu “Tự chủ công nghệ, vững bền tương lai”.

Phấn đấu đến hết năm 2027 sẽ bắt đầu sản xuất thử nghiệm chíp bán dẫn. Ảnh: Viettel

Phấn đấu đến hết năm 2027 sẽ bắt đầu sản xuất thử nghiệm chíp bán dẫn

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, khẳng định sau lễ khởi công, Tập đoàn sẽ bắt tay ngay vào triển khai dự án với mục tiêu đặt ra là đến hết năm 2027 hoàn thành đầu tư xây dựng, nhận chuyển giao công nghệ và bắt đầu sản xuất thử nghiệm.

Giai đoạn từ năm 2028 đến 2030 sẽ hoàn thiện, tối ưu quy trình, nâng cao hiệu suất dây chuyền theo các tiêu chuẩn của ngành, từ đó làm cơ sở để nghiên cứu công nghệ chế tạo chip ở tiến trình hiện đại hơn.

Viettel với truyền thống và cách làm của người lính Bộ đội Cụ Hồ – cam kết sẽ phát huy vai trò xung kích, tiên phong, chủ lực trong đoàn quân ấy, đóng góp bằng kết quả cụ thể, lấy tiến độ làm kỷ luật, lấy chất lượng làm chuẩn mực, lấy an toàn làm nguyên tắc, cùng cả nước thực hiện thắng lợi chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam.

Một dấu mốc chiến lược thể hiện quyết tâm tham gia sâu vào chuỗi giá trị chip bán dẫn toàn cầu

Phát biểu tại lễ khởi công, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh đây không chỉ là một dự án đầu tư, mà là một dấu mốc chiến lược, thể hiện quyết tâm của Việt Nam tham gia sâu, tham gia thực chất vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, để đạt được các mục tiêu của Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Theo Thủ tướng, trong thế giới ngày nay, những con chip tuy nhỏ bé, nhưng lại giữ vai trò quyết định các năng lực then chốt, mang tầm chiến lược đối với mỗi quốc gia trên nhiều phương diện như: Năng lực kinh tế, năng lực công nghiệp, năng lực quốc phòng-an ninh và vị thế quốc gia…

Nhiều lĩnh vực của đời sống, từ chiếc nồi cơm điện, tủ lạnh, ti vi, điện thoại thông minh, xe điện, đến các hệ thống trí tuệ nhân tạo phức tạp đều gắn chặt chẽ với công nghiệp bán dẫn.

Chúng ta lựa chọn con đường khó nhưng bền vững

Hiện nay, quy mô của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đạt 2,3 nghìn tỷ USD và ngành công nghiệp bán dẫn không chỉ thuần túy là một ngành kinh tế, mà đã trở thành vấn đề địa chính trị, an ninh quốc gia, đồng thời là biểu tượng sức mạnh công nghệ của mỗi đất nước.

Thực tế cho thấy, bất kỳ quốc gia nào nếu thiếu đi năng lực về công nghiệp chip bán dẫn sẽ bị hạn chế năng lực tự chủ chiến lược, phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh-quốc phòng.

“Trong bối cảnh đó, mỗi quốc gia đều phải trả lời những câu hỏi căn bản: Chúng ta đứng ở đâu trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu? Chúng ta lựa chọn phụ thuộc hay làm chủ công nghệ?

Việt Nam không đứng ngoài cuộc và không có việc dễ dàng. Chúng ta lựa chọn con đường khó nhưng bền vững: Từng bước làm chủ công nghệ lõi, chủ động tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, trên cơ sở hợp tác bình đẳng, cùng có lợi, với tinh thần “biến không thành có, biến khó thành dễ, biến không thể thành có thể”, Thủ tướng phát biểu.

Về cơ sở chính trị và pháp lý, Thủ tướng nêu rõ, Đảng, Nhà nước luôn xác định công nghiệp bán dẫn là một đột phá quan trọng và đã đề ra nhiều chủ trương, định hướng và chính sách nhất quán, xuyên suốt, có chiều sâu và có lộ trình rõ ràng.

Trong đó, Nghị quyết 36-NQ/TW ngày 01/7/2014 của Bộ Chính trị xác định công nghệ thông tin là “hạ tầng của hạ tầng”.

Nghị quyết 23-NQ/TW ngày 22/3/2018 của Bộ Chính trị coi công nghiệp công nghệ thông tin, công nghiệp điện tử là con đường chủ đạo.

Nghị quyết 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị xác định rõ công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông là ngành ưu tiên có mức độ sẵn sàng cao.

Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, lần đầu tiên xác định bán dẫn là công nghệ chiến lược, cần từng bước làm chủ.

Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã có nhiều chỉ đạo quan trọng, có tính định hướng rất cụ thể về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Theo đề xuất của Chính phủ, vừa qua, Quốc hội đã ban hành hệ thống 12 luật nhằm thúc đẩy, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó có 4 luật liên quan trực tiếp tới phát triển công nghiệp bán dẫn: Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Luật Công nghệ cao; Luật Đầu tư… tạo hành lang pháp lý quan trọng để thúc đẩy phát triển công nghiệp bán dẫn.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn 2050 với các chương trình, danh mục công nghệ chiến lược; Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050.

Thủ tướng cho biết, sau nhiều năm nỗ lực triển khai, ngành công nghiệp chip bán dẫn Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng.

Theo đó, đã hình thành các doanh nghiệp có năng lực tự chủ thiết kế một số loại chip (đã có gần 60 doanh nghiệp, trong đó 13 doanh nghiệp trong nước); trở thành trung tâm về đóng gói, kiểm thử chip (đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu chip sang Hoa Kỳ); phát triển, hình thành đội ngũ nhân lực nòng cốt (có gần 6.000 kỹ sư bán dẫn); từng bước phát triển hạ tầng và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm.

Nhiều tập đoàn công nghệ lớn của thế giới đầu tư, hợp tác tại Việt Nam, từng bước đưa Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu (như Intel, NVIDIA, Samsung, Qualcomm, Marvell, Amkor… và mới đây nhất là Tập đoàn bán dẫn hàng đầu thế giới ASML). Vị thế quốc tế được nhận diện rõ hơn, Việt Nam là điểm đến “nổi lên” trong tái cấu trúc và mở rộng chuỗi cung ứng chip.

Đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ

Tuy nhiên, Thủ tướng nêu rõ, ngành công nghiệp chip bán dẫn của Việt Nam vẫn thiếu một mắt xích then chốt, đó là năng lực chế tạo chip.

Do đó, với việc khởi công Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao, có thể khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao, hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn là chế tạo chip; đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Thủ tướng nêu rõ 5 ý nghĩa quan trọng:

Một là, từng bước làm chủ công nghệ lõi, hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, hoàn thiện chuỗi giá trị và giảm phụ thuộc vào bên ngoài.

Hai là, bảo đảm an ninh và độ tin cậy công nghệ, phát triển công nghệ lưỡng dụng.

Ba là, xây dựng hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, lấy Nhà máy chế tạo làm hạt nhân để kết nối 3 nhà (Nhà nước, nhà doanh nghiệp và nhà khoa học) trong nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, ứng dụng, thúc đẩy lan tỏa sang các ngành, lĩnh vực khác.

Bốn là, phát triển nguồn nhân lực bán dẫn chất lượng cao, gắn đào tạo với sản xuất, tạo môi trường để đội ngũ kỹ sư, chuyên gia Việt Nam trưởng thành, làm chủ và sáng tạo công nghệ.

Năm là, hạt nhân dẫn dắt, cầu nối và thu hút doanh nghiệp tư nhân, FDI tham gia; từng bước hình thành các chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ công nghệ cao.

Thủ tướng đánh giá, thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã nỗ lực chỉ đạo phát triển nhiều sản phẩm trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp quốc phòng theo định hướng tự lực, tự chủ, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại.

Tập đoàn Viettel luôn đi đầu, tiên phong trong việc nghiên cứu, phát triển công nghệ cao và đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ như thiết kế, sản xuất thành công một số chip, từng bước làm chủ toàn bộ quy trình thiết kế chip.

Do đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định giao nhiệm vụ xây dựng Nhà máy sản xuất chip bán dẫn cho Bộ Quốc phòng và đơn vị triển khai là Tập đoàn Viettel với niềm tin “Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”, “Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền, đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên”.

Đến năm 2030 tập trung làm chủ công nghệ cốt lõi

Giao các nhiệm vụ để triển khai dự án nhà máy chế tạo chip bán dẫn đảm bảo chất lượng, hiệu quả, Thủ tướng yêu cầu Bộ Quốc phòng chỉ đạo Tập đoàn Viettel hoàn thiện các thủ tục dự án đúng quy định pháp luật; kịp thời đề xuất, báo cáo, phối hợp với bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện dự án đảm bảo đúng tiến độ, đạt chất lượng, hiệu quả cao và luôn bám sát thực tiễn để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Bộ Khoa học và Công nghệ thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ gắn với phát triển nguồn nhân lực phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn; hỗ trợ kết nối các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, nhất là các chuyên gia Việt Nam làm việc tại nước ngoài.

Bộ Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền bố trí vốn, hướng dẫn triển khai thực hiện, bảo đảm chất lượng, tiến độ, đúng pháp luật. UBND TP. Hà Nội khẩn trương bàn giao mặt bằng cho dự án; bảo đảm các điều kiện hạ tầng cần thiết về điện, nước, giao thông… phục vụ xây dựng, vận hành nhà máy.

Các bộ, ngành liên quan theo chức năng nhiệm vụ chỉ đạo, hướng dẫn, phối hợp với Bộ Quốc phòng, Tập đoàn Viettel triển khai thực hiện dự án theo đúng quy định pháp luật.

Thời gian tới, nhiệm vụ phát triển công nghiệp bán dẫn có ý nghĩa chiến lược quan trọng nhưng rất khó khăn, đầy thách thức, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, tư duy chiến lược và hành động đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả, làm việc nào dứt việc đó, làm việc nào ra việc đó; cần sự kết hợp hài hòa giữa vai trò kiến tạo của Nhà nước, năng lực tổ chức thực hiện của doanh nghiệp, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức, nhà khoa học và hợp tác quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả.