Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. Hồ Chí Minh ra mắt ngày 17/4/2026, được tổ chức và vận hành theo mô hình công ty cổ phần, đánh dấu bước chuyển từ cơ chế hỗ trợ hành chính sang đầu tư theo nguyên tắc thị trường trong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Thưa ông, TP. Hồ Chí Minh vừa cho ra mắt Quỹ Đầu tư mạo hiểm với vốn điều
lệ thời gian đầu dự kiến 500 tỷ đồng. Ông có thể chia sẻ thêm về quyết định
trong việc triển khai mô hình quỹ đầu tư theo cơ chế thị trường vào thời điểm
này?
Việc thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. Hồ Chí Minh là bước
đi cụ thể hóa thời hai chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về thúc đẩy khoa học,
công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số:
Thứ nhất, Nghị quyết
số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học,
công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Thứ hai, Nghị quyết
số 98/2023/QH15 của Quốc hội ngày 24/6/2023 về thí điểm một số cơ chế, chính
sách đặc thù phát triển TP. Hồ Chí Minh.
Theo Đề án đã được Ủy ban Nhân dân TP. Hồ Chí Minh phê duyệt
tại Quyết định số 1267/QĐ-UBND ngày 4/3/2026, Công ty cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm
TP.Hồ Chí Minh được thành lập với vốn điều lệ ban đầu dự kiến 500 tỷ đồng
trong năm 2026. Trong đó ngân sách thành phố góp 200 tỷ đồng (tương đương
40%) và khu vực tư nhân, doanh nghiệp góp 300 tỷ đồng (60%).
Quỹ ra đời trong bối cảnh hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo
phát triển nhanh, kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về các định chế tài chính phù
hợp, đặc biệt ở giai đoạn đầu. Trên cơ sở đó, thành phố lựa chọn mô hình Quỹ Đầu
tư mạo hiểm vận hành theo cơ chế thị trường, có kiểm soát rủi ro, nhằm mở rộng
khả năng tiếp cận vốn và đa dạng hóa công cụ tài chính cho doanh nghiệp khởi
nghiệp sáng tạo.
Đáng chú ý, Quỹ được thiết kế theo mô hình hợp tác công –
tư, trong đó ngân sách nhà nước đóng vai trò “vốn mồi”, góp phần tạo tín hiệu
tích cực cho thị trường và thu hút thêm nguồn lực xã hội tham gia vào hệ sinh
thái khởi nghiệp sáng tạo của thành phố. Đồng thời, Quỹ cũng là công cụ thúc đẩy
cơ chế phối hợp “4 nhà” – nhà nước, viện/trường, doanh nghiệp và cộng đồng, xã
hội dân sự – qua đó tăng cường liên kết giữa nghiên cứu, đào tạo, sản xuất và
thị trường, giúp các kết quả đổi mới sáng tạo được thương mại hóa hiệu quả hơn.
Có thể nói, đây là thời điểm “chín muồi” để thành phố triển
khai mô hình này, khi các yếu tố về thể chế, thị trường và hệ sinh thái đã hội
tụ tương đối đầy đủ. Đặc biệt, sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo
Trung ương, trực tiếp là đồng chí Tổng Bí thư, cùng với sự chỉ đạo sâu sát của
lãnh đạo Thành ủy TP.Hồ Chí Minh, đã tạo động lực và niềm tin mạnh mẽ cho việc
hình thành Quỹ. Việc ra đời Quỹ Đầu tư mạo
hiểm của thành phố vì vậy không chỉ mang ý nghĩa về mặt tài chính, mà còn là một
dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo,
khẳng định vai trò tiên phong của TP.Hồ Chí Minh trong cả nước.
Cụ thể, cơ chế “vốn mồi” của Quỹ trong việc giúp chuyển từ hỗ trợ hành
chính sang đầu tư thực chất cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo như thế nào?
Cơ chế “vốn mồi” đóng vai trò dẫn dắt và tạo tín hiệu thị
trường. Sự tham gia của ngân sách thành phố (40%) đã lập tức kích hoạt dòng vốn
đối ứng 300 tỷ đồng (60%) từ khu vực tư nhân, với sự góp vốn mạnh mẽ từ các tập
đoàn kinh tế hàng đầu như Sovico, Vingroup, Becamex, FPT, VNG.
Đáng chú ý , dòng vốn này không chỉ mang theo tiền mà còn
mang theo kinh nghiệm quản trị, mạng lưới khách hàng và kênh thị trường mà các
tập đoàn này đang sở hữu. Chính sự đồng hành toàn diện này là giá trị thực sự,
giúp Quỹ dịch chuyển từ hỗ trợ hành chính sang đầu tư thực chất, chuyên nghiệp,
tiệm cận thông lệ quốc tế.
Quỹ được tổ chức dưới hình thức công ty cổ phần, đảm bảo sự
tách bạch giữa quyền sở hữu và quyền điều hành. Nhà nước tham gia với vai trò cổ
đông góp vốn mồi, tập trung vào kiến tạo thể chế, giám sát tuân thủ và bảo đảm
minh bạch; không can thiệp vào các quyết định đầu tư cụ thể.
Mức độ trao quyền tự chủ cho các startup trong thử nghiệm và phát triển
công nghệ khi quỹ vận hành theo nguyên tắc thị trường là như thế nào? TP. Hồ Chí Minh sẽ cân bằng ra sao giữa quyền
tự quyết của doanh nghiệp với yêu cầu bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn ngân sách,
thưa ông?
Khởi nghiệp sáng tạo đòi hỏi sự linh hoạt và tính tự chủ rất
cao để thử nghiệm các mô hình, công nghệ mới. Quỹ là một doanh nghiệp vận hành
theo cơ chế thị trường, nên hoàn toàn tôn trọng quyền tự quyết của startup được
đầu tư theo thỏa thuận trong hợp đồng đầu tư. Việc lựa chọn dự án đầu tư do Quỹ
quyết định trên cơ sở đánh giá chuyên nghiệp các điều kiện, tiêu chí đáp ứng cụ
thể của dự án đã thẩm định.
Quỹ hoàn toàn tự quyết trên cơ sở định hướng các nhóm đối tượng
mục tiêu cụ thể tại đề án thành lập quỹ với sự ưu tiên là các doanh nghiệp khởi
nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp có dự án khởi nghiệp sáng tạo có hàm lượng tri thức
và công nghệ cao, phù hợp với định hướng tái cơ cấu kinh tế của Thành phố.
Thành phố xác định rõ: khu vực tư nhân làm tốt hơn ở đâu, Thành phố sẽ trao quyền
để họ thực hiện ở đó.
Tác động của mô hình Quỹ này chính là việc thu hút vốn của
các nhà đầu tư trong và ngoài nước vào Thành phố để đầu tư cho startup, xây dựng
Thành phố trở thành điểm đến cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và quỹ đầu
tư, đồng thời thúc đẩy phát triển những lĩnh vực ưu tiên của Thành phố.
TP. Hồ Chí Minh hiện chiếm gần 50% số startup của cả nước nhưng nguồn vốn
đầu tư mạo hiểm nội địa vẫn còn hạn chế. Quỹ này sẽ giúp giải quyết “khoảng trống
vốn” này các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo như thế nào?
Dù hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển nhanh, chúng ta vẫn
còn thiếu các định chế tài chính nội địa đủ mạnh, khiến nhiều dự án tiềm năng
rơi vào “khoảng trống vốn” ở giai đoạn đầu. Quỹ Đầu tư mạo hiểm ra đời nhằm hỗ
trợ giải quyết vấn đề này bằng việc thẩm định những dự án tiềm năng từ vòng gọi
vốn sớm – thời điểm có rủi ro cao và khó tiếp cận tín dụng truyền thống nhất.
Tác động mang lại là hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, đặc biệt trong lĩnh vực
kinh tế số và công nghệ cao, được trợ lực kịp thời, giữ chân các startup công
nghệ xuất sắc ở lại thị trường nội địa thay vì chuyển sang các quốc gia khác để
thu hút vốn đầu tư.
Đầu tư mạo hiểm vốn có mức độ rủi ro cao. Theo ông, cơ chế chấp nhận rủi
ro có kiểm soát trong đề án sẽ tạo ra môi trường đầu tư mới như thế nào?
Điểm đột phá lớn nhất của Đề án chính là việc thiết lập
khung chấp nhận rủi ro có kiểm soát đối với vốn nhà nước. Về mặt chính sách,
chúng ta chấp nhận một thực tế: trong đầu tư mạo hiểm, không phải dự án nào
cũng thành công. Vì vậy, thay vì áp dụng yêu cầu bảo toàn vốn cứng nhắc cho từng
dự án, chúng tôi đánh giá hiệu quả dựa trên tổng thể danh mục đầu tư trong chu
kỳ vận hành. Tổng mức tổn thất tối đa được đặt ở ngưỡng 50% phần vốn nhà nước
trong vốn điều lệ của Quỹ. Đây là một cơ
chế rõ ràng và minh bạch.
Đề án còn áp dụng cơ chế miễn trừ trách nhiệm đối với người
đại diện vốn và cá nhân có thẩm quyền nếu đã tuân thủ đúng quy trình. Cách tiếp
cận này đã giải tỏa tâm lý e ngại trong khu vực công. Sự tiên phong dấn thân của
vốn mồi Nhà nước sẽ khích lệ tinh thần dám nghĩ dám làm, kiến tạo một môi trường
đầu tư thông thoáng, minh bạch, giúp hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của
Thành phố bứt phá và thu hút mạnh mẽ nguồn lực xã hội.
Thành phố đặt mục tiêu kinh tế đổi mới sáng tạo và công nghệ cao đóng
góp khoảng 20–25% GRDP vào năm 2030. Theo ông, Quỹ Đầu tư mạo hiểm sẽ đóng vai
trò như thế nào trong việc hiện thực hóa mục tiêu này?
Hoạt động của Quỹ không chỉ là rót vốn mà là một công cụ kiến
tạo chiến lược của Thành phố. Quỹ được xác định là một trong những công cụ tài
chính then chốt để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao tỷ trọng kinh tế số và các
lĩnh vực công nghệ cao trong GRDP. Quỹ cung cấp nguồn vốn mạo hiểm kết hợp với
tư vấn quản trị, hỗ trợ mở rộng thị trường và kết nối mạng lưới nhà đầu tư
chuyên nghiệp.
Về tầm nhìn dài hạn, hoạt động của Quỹ được kỳ vọng sẽ góp
phần hình thành một thế hệ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo có năng lực cạnh tranh
mạnh mẽ ở tầm quốc gia và khu vực. Điều này sẽ khẳng định vị thế tiên phong của
TP.Hồ Chí Minh trong hệ sinh thái khởi nghiệp và đóng góp thiết thực vào việc
nâng cao tỷ trọng kinh tế tri thức trong cơ cấu GRDP bền vững của Thành phố.
–
