Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong quý 4/2024 đạt 4,5 tỷ USD, tăng 7,4% so với quý 3 năm 2024 và tăng 17,3% so với quý 4/2023. Trong đó, trị giá xuất khẩu sản phẩm gỗ ước đạt 3,2 tỷ USD, tăng 6,8% so với quý 3/2024 và tăng 17,4% so với quý 4/2023.
Tính chung cả năm 2024, trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm đạt 16,25 tỷ USD, tăng 20,3% so với năm 2023. Trong đó, trị giá xuất khẩu sản phẩm gỗ ước đạt 11,2 tỷ USD, tăng 21,9% so với năm 2023.
Nếu so sánh với con số kỷ lục cũ được xác lập năm 2022 (15,8 tỷ USD), kim ngạch xuất khẩu gỗ năm 2024 đã vượt khoảng 500 triệu USD. Cùng với gỗ, lâm sản ngoài gỗ cũng đóng góp 1,04 tỷ USD trong năm 2024, giúp tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành lâm sản đạt khoảng 17,3 tỷ USD.
GIÁ TRỊ XUẤT KHẨU SẢN PHẨM GỖ TĂNG GẦN 22%
Đánh giá về kết quả xuất khẩu xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ năm 2024, ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và lâm sản Việt Nam (VIFOREST), cho biết ngành gỗ Việt Nam đạt kết quả xuất khẩu ấn tượng nhờ nhu cầu tiêu dùng phục hồi tại các thị trường lớn.
Cụ thể như Hoa Kỳ, vẫn chiếm vị trí số 1 cho xuất khẩu ngành gỗ. Năm 2024, giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ đạt 9,1 tỷ USD, chiếm 56% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam.
Hiệp định EVFTA (Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU) tiếp tục mang lại lợi thế thuế quan, mở rộng cơ hội cho gỗ và sản phẩm chế biến. Tại thị trường Trung Quốc, nhu cầu tăng cao do sự phát triển đô thị hóa và xây dựng, đã tạo động lực quan trọng cho xuất khẩu gỗ tăng trưởng tại thị trường này. Ngành gỗ cũng mở rộng hiện diện tại các thị trường mới như UAE, Ấn Độ. Tiếp theo là thị trường EU.
Dù đạt kết quả khả quan, ông Ngô Sỹ Hoài cho rằng ngành gỗ vẫn đối mặt nhiều thách thức như kiểm soát nguồn gốc gỗ hợp pháp, nguy cơ gian lận thương mại, áp lực cạnh tranh khu vực và biến động kinh tế toàn cầu. Các thị trường lớn như EU, Hoa Kỳ ngày càng thắt chặt yêu cầu về xuất xứ, đòi hỏi doanh nghiệp cải thiện kiểm soát chuỗi cung ứng. Cạnh tranh khu vực từ Indonesia, Thái Lan và Malaysia gia tăng, trong khi nguy cơ suy thoái kinh tế có thể giảm nhu cầu tiêu thụ. Vì vậy, ngành gỗ cần chuẩn bị kỹ để vượt qua thách thức và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ thị trường quốc tế.
Theo ông Ngô Sỹ Hoài, hiện Việt Nam đã xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đến trên 160 quốc gia và vùng lãnh thổ. Việt Nam đã trở thành trung tâm chế biến gỗ trên thế giới, hiện các hội chợ triển lãm ngành hàng gỗ lớn đã có ở Việt Nam. Với đà tăng trưởng hiện tại và sự nỗ lực của các doanh nghiệp cùng cơ quan quản lý, ngành gỗ Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục đạt được những thành tựu mới, củng cố vị thế trên thị trường quốc tế. Ngành gỗ là ngành tích tực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh để đáp ứng với các quy định của các thị trường lớn như EU, Hoa Kỳ,…
YẾU TỐ XANH LÀ “CHÌA KHOÁ” CHO XUẤT KHẨU BỀN VỮNG
Ông Ngô Sỹ Hoài cho hay Bộ Nông nghiệp đề ra mục tiêu cho xuất khẩu gỗ và lâm sản năm 2025 là đạt 18,5-19 tỷ USD; trong đó xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 17,5-18 tỷ USD. Tuy nhiên, triển vọng xuất khẩu của ngành gỗ trong năm 2025 phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm sự phục hồi kinh tế toàn cầu, nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn, chính sách thương mại, và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong ngành.
Để đạt được kết quả con số xuất khẩu 18 tỷ USD trong năm 2025, ông Ngô Sỹ Hoài cho rằng công tác xúc tiến thương mại là một trong những nhiệm vụ hết sức quan trọng. Trong thời gian qua, các hội chợ triển lãm về gỗ, sản phẩm phẩm gỗ trong và ngoài nước được các doanh nghiệp, hiệp hội địa phương tham gia tích cực, nhưng chủ yếu là các doanh nghiệp miền Nam. Trong khi các doanh nghiệp phía Bắc tham gia không nhiều.
“Ngành gỗ có nghịch lý, đó là diện tích rừng trồng và lao động phía Bắc nhiều, nhưng công nghiệp chế biến gỗ lại tập trung tại khu vực miền Nam và Bình Định. Hiện, ngành gỗ phía Bắc kém phát triển một phần là do công tác xúc tiến thương mại chưa được chú trọng”.
Ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và lâm sản Việt Nam.
Do đó, ông Ngô Sỹ Hoài đề nghị các Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có chính sách khuyến khích doanh nghiệp khu vực phía Bắc, các doanh nghiệp làng nghề tham gia các hội chợ nhiều hơn.
Ông Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp cho rằng yếu tố xanh sẽ là một trong những tác động lớn đến xu hướng xuất khẩu gỗ của Việt Nam, sẽ là “chìa khoá” cho ngành gỗ xuất khẩu bền vững trong dài dài hạn. Bởi vì, nhiều quy định của các thị trường đang được triển khai, thực thi như quy định chống phá rừng (EUDR) hay Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của châu Âu.
Do đó, bên cạnh việc xây dựng các khu chế biến công nghệ cao, mở rộng thị phần xuất khẩu, chủ động xúc tiến thương mại gỗ và sản phẩm gỗ tại các thị trường chính, phát triển bán hàng qua các kênh thương mại điện tử, ngành gỗ cần quan tâm hơn và đầu tư vào vùng nguyên liệu. Cụ thể, là phát triển nhiều hơn những rừng trồng gỗ lớn, rừng được quản lý bền vững và cấp chứng chỉ (FSC hoặc PEFC).
Cục Lâm nghiệp đã phối hợp các đơn vị thực hiện thí điểm việc cấp mã số vùng trồng rừng tại một số tỉnh phía Bắc, tiến tới mở rộng ra toàn quốc. “Nhiệm vụ của mã số này là phát triển chuỗi cung gỗ hợp pháp, đảm bảo truy xuất nguồn gốc gỗ thích ứng với các yêu cầu quốc tế, cũng như phát triển phương pháp đo đếm, báo cáo và thẩm định (MRV) để xác định khả năng hấp thụ, lưu trữ carbon rừng trồng. Tiêu chuẩn rừng trồng của Việt Nam càng cao, gỗ và sản phẩm chế biến từ gỗ càng dễ thâm nhập vào những thị trường khó tính”, ông Trần Quang Bảo nhấn mạnh.
