Trong báo cáo về thị trường tiền tệ tháng 10, Chứng khoán MB (MBS) cho biết tình hình tỷ giá trong nước ghi nhận những diễn biến trái chiều khi tỷ giá trung tâm và liên ngân hàng duy trì đà giảm ổn định, trong khi tỷ giá thị trường tự do bật tăng mạnh. Cụ thể, tỷ giá liên ngân hàng vào cuối tháng 10 đã giảm 0,5% từ mức đỉnh về mức 26.307 VND/USD (tăng 3,3% so với đầu năm). Cùng với đó, tỷ giá trung tâm giảm 0,8% từ mức đỉnh về mức 25.093 VND/USD (tăng 3,1% so với đầu năm).
Theo MBS, diễn biến này diễn ra trong bối cảnh đồng nội tệ được hỗ trợ một phần nhờ việc chênh lệch lãi suất VND-USD duy trì trạng thái dương khi lãi suất liên ngân hàng trong tháng 10 liên tục neo ở mức cao trên 4%, thậm chí đã chạm đỉnh 2 tháng ỏ mức 6,1% vào ngày 22/10. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong tháng 10 cũng tiếp tục thực hiện 2 đợt bán USD thông qua các hợp đồng kỳ hạn 180 ngày (có hủy ngang) cho các TCTD có trạng thái ngoại tệ âm với giá bán 26.550 VND/USD, qua đó phần nào giúp giảm áp lực lên tỷ giá.
Trái ngược lại, tỷ giá trên thị trường tự do tăng mạnh 4,7% trong tháng lên mức 27.825 VND/USD (tăng 8,1% so với đầu năm). Mức tăng này được cho là do chênh lệch giá vàng trong nước và quốc tế nới rộng khiến làm tăng nhu cầu nắm giữ USD trên thị trường phi chính thức – MBS đánh giá.
Trước diễn biến này, NHNN vào ngày 24/10 đã có văn bản gửi Bộ Công an, Bộ Công Thương, và Thanh tra Chính phủ tăng cường phối hợp kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngoại hối.
Theo MBS, việc Fed giảm lãi suất trong tháng 9, tháng 10 và được kỳ vọng sẽ tiếp tục giảm thêm 0,25 điểm % trong tháng 2 để nâng tổng mức giảm năm nay lên 0,75 điểm %, sẽ là yếu tố giúp hạ nhiệt áp lực tỷ giá USD/VND đến cuối năm. Đồng thời cũng sẽ tạo điều kiện cho NHNN duy trì chính sách nới lỏng và giữ môi trường lãi suất thấp nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Trước đó, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cũng cho biết chênh lệch tỷ giá trên thị trường tự do và chính thức đã đạt mức cao kỷ lục từ trước đến nay.
Theo VDSC, chênh lệch hiếm thấy này cho thấy sự hạn chế trong nguồn cung USD ở cả trong và ngoài hệ thống, được dẫn chứng bởi việc NHNN đã cam kết bán ngoại tệ có kỳ hạn cho các NHTM với quy mô khoảng 4,4 tỷ USD từ tháng 8 đến nay.
Ngoài ra, nhu cầu USD trên thị trường tự do tăng đột biến có thể phản ánh sự liên thông giữa thị trường USD tự do và thị trường vàng khi chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới nới rộng trong tháng 10.
Trong ngắn hạn, VDSC cho rằng nguồn cung ngoại tệ được NHNN đảm bảo trong tương lai đang là điểm neo đối với tỷ giá trên thị trường chính thức. VDSC cho rằng sự bất thường trong chênh lệch giữa hai thị trường sẽ không duy trì quá lâu. Ngoài ra, nhu cầu ngoại tệ trên thị trường tự do dù khó đo lường, cũng phần nào phản ánh trước kỳ vọng về áp lực mất giá đối với VND trong năm 2026.
