Ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước nêu vấn đề này khi đề cập đến câu chuyện ngân hàng mở hiện nay, tại hội thảo “Ngân hàng mở/Open Banking: Chuyển dịch mô hình kinh doanh từ đóng sang mở” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp với Cục Công nghệ thông tin, Vụ Thanh toán và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) tổ chức.
Theo ông Dũng, chuyển đổi số của ngành ngân hàng là khách hàng sử dụng được tất cả các dịch vụ ngân hàng trên chiếc điện thoại di động một cách liền mạch. Về khía cạnh kĩ thuật, chuyển đổi số là sự kết nối, tích hợp của các thực thể, các tổ chức, cá nhân trong xã hội.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã dẫn ra một ví dụ thực tế, đó là ông nhận được một hoá đơn thanh toán khi sống tại chưng cư. Cùng một hoá đơn nhưng người dùng có 2 lựa chọn thanh toán. Thứ nhất, vào app của khu căn hộ để trả tiền. Thứ hai, chuyển tiền vào số tài khoản với nội dung ABC theo mail thông báo.
Từ ví dụ này, ông Dũng cho rằng: “Nếu chúng ta làm mà không có Open API, không có tích hợp thì mỗi người một nẻo, mỗi người một khúc. Hiện nay, một người dùng có thể phải cài rất nhiều ứng dụng khác nhau của ngân hàng và bên cung cấp dịch vụ. Nếu có thiết kế Open API và Open Banking thì giao dịch của khách hàng sẽ được thực hiện liền mạch. Khoản thanh toán sẽ được hiển thị trên một nền tảng, sau khi tôi thanh toán thì sẽ có thông báo là không còn hoá đơn nào”.
Ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước
Thừa nhận về vai trò và sự tất yếu của ngân hàng mở, song ông Dũng nhận định, để phát triển Open API còn rất nhiều thách thức. Đơn cử như, để làm được câu chuyện thanh toán hoá đơn liền mạch như hiện nay, ngành điện lực phải mất khoảng 5 năm để tổng hợp số liệu và cho phép các ngân hàng tích hợp vào dữ liệu đó.
Trong khi đó, hiện nay, việc phát triển Open API đang diễn ra một cách cục bộ, ở từng ngân hàng chứ chưa có chuẩn chung.
Ông Dũng đưa ra giải pháp rằng, thay vì vài chục ngân hàng có hàng chục Open API, khiến các fintech phải truy cập vào tất cả Open API đó trao đổi dữ liệu thì chúng ta có cần 1 hub (trung tâm) về API, giúp các đơn vị cung cấp dịch vụ chỉ cần truy cập vào 1 chỗ mà kết nối dữ liệu với cả hệ thống ngân hàng.
Toàn cảnh Hội thảo “Ngân hàng mở/Open Banking: Chuyển dịch mô hình kinh doanh từ đóng sang mở”.
Cũng tại hội thảo, ông Đào Quang Bính, Tổng thư ký toà soạn Tạp chí Kinh tế Việt Nam dẫn chứng nhiều cơ sở để cho thấy sự tất yếu của Open Banking. Theo đó, cuộc cách mạng 4.0 bằng nhiều cách khác nhau đã thẩm thấu vào Việt Nam và ngành ngân hàng tiếp cận xu hướng này với tốc độ chóng mặt.
Ban đầu là thanh toán trực tuyến qua máy tính kết nối Internet, sau đó là các sản phẩm, dịch vụ tiện ích ra đời được đính trên bề mặt những chiếc điện thoại thông minh thông qua các ứng dụng mà nhiều người vẫn gọi là app. Từ app, người dùng có thể thoả sức trải nghiệm mua sắm, chi trả hầu hết các nhu cầu thiết yếu một cách tiện lợi, an toàn. Thế nhưng, không dừng ở đó, khái niệm ngân hàng mở, chuẩn chung Open API, chia sẻ dữ liệu… xuất hiện.
Ông Bính nhấn mạnh: “Trong 2 năm gần đây, rất nhiều ngân hàng đã chủ động chuyển dịch mô hình kinh doanh từ truyền thống sang xu hướng giao tiếp với khách hàng bằng các cửa sổ trực tuyến, xoá bỏ ngăn cách không gian, thời gian và bối cảnh vật lý. Đây chính là cơ sở để ngành ngân hàng tiến xa hơn trong quá trình chuyển đổi sang ngân hàng mở/Open Banking một cách toàn diện, mạnh mẽ và nhanh chóng”.
Tại hội thảo, các chuyên gia cho rằng, cần pháp lý chung cho loại hình này trong tương lai, tạo bước đệm để Open Banking có thể phát triển mạnh mẽ hơn.
