Từ thông tin ngừng đầu tư đến công bố rót thêm 2,6 tỷ USD vào Việt Nam, Bộ đã hỗ trợ thế nào?

Ngày 12/6/2026, Công ty TNHH Intel Products Việt Nam tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm hoạt động tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tập đoàn công bố nâng tổng cam kết lên 4,1 tỷ USD, tức là đầu tư thêm 2,6 tỷ USD vào Việt Nam.

Thông báo được đưa ra vào một thời điểm đặc biệt. Trước đó vài tháng, Intel có đóng góp ý kiến cho dự thảo nghị định của Bộ Tài chính về việc thay đổi các hạng mục hỗ trợ trong Quỹ Hỗ trợ đầu tư (Quỹ HTĐT).

Tháng 11/2023, Reuters đưa tin gây “sốc” toàn Việt Nam rằng Intel sẽ ngừng dự án đầu tư mở rộng quy mô tỷ USD tại Việt Nam. Lý do được đưa ra là thiếu điện và thủ tục hành chính rườm rà.

Đến tháng 6/2024, tài liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính) cho thấy thông tin không hoàn toàn như Reuters đăng tải. Bộ cho biết Intel đề xuất dự án sản xuất chip với vốn đầu tư 3,3 tỷ USD, đề xuất Việt Nam hỗ trợ 15% tiền mặt, sau đó Intel đã chuyển sang Ba Lan.

2 thông tin xuất hiện sau khi Intel chính thức công bố đầu tư tới 4,6 tỷ USD xây nhà máy lắp ráp và kiểm thử chip gần Wrocław, Ba Lan, dự kiến tạo khoảng 2.000 việc làm trực tiếp. Ba Lan phê duyệt gói hỗ trợ nhà nước khoảng 1,9 tỷ USD, được Ủy ban châu Âu xác nhận sau đó.

Tuy nhiên, không có tiến triển cho dự án này. Quý 2/2024, Intel báo lỗ 1,6 tỷ USD và thông báo cắt giảm 15.000 nhân sự toàn cầu. Tháng 9/2024, CEO Pat Gelsinger thông báo tạm hoãn cả hai dự án Ba Lan và Đức ít nhất hai năm.

Tháng 7/2025, CEO mới Lip-Bu Tan xác nhận hủy cả hai dự án. Tài liệu kết quả kinh doanh Q2/2025 của Intel nêu rõ: “Intel sẽ không tiếp tục các dự án đã lên kế hoạch tại Đức và Ba Lan.”

Việt Nam xây dựng gì trong khi Ba Lan đình trệ?

Năm 2024, Việt Nam áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung nội địa đạt chuẩn (QDMTT) theo khuôn khổ thuế tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax), yêu cầu các tập đoàn đa quốc gia lớn nộp thuế suất thực tế tối thiểu 15% trên lợi nhuận phát sinh tại Việt Nam. Quy định này xóa bỏ các mức ưu đãi thuế dưới ngưỡng tối thiểu vốn là nền tảng thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam trong thời gian dài.

Tháng 12/2024, Chính phủ ban hành Nghị định 182/2024/NĐ-CP thành lập Quỹ Hỗ trợ đầu tư. Quỹ cung cấp hỗ trợ tiền mặt trực tiếp theo năm hạng mục chi phí: đào tạo nhân lực tối đa 50%; nghiên cứu và phát triển theo mức lũy tiến 20–30%; đầu tư tài sản cố định theo mức lũy tiến 8–10%; sản xuất sản phẩm công nghệ cao tối đa 3% đối với doanh nghiệp bán dẫn; và hạ tầng xã hội tối đa 25%.

Năm 2025, Quỹ này được phân bổ khoảng 10.000 tỷ đồng, mà Bộ Tài chính nói rằng “Sau 1 năm triển khai thực hiện Quỹ Hỗ trợ đầu tư, mức hỗ trợ mà doanh nghiệp đề nghị theo Nghị định 182 hiện hành đều rất cao,

vượt xa nguồn lực tài chính của Quỹ

“.

Intel là một trong các doanh nghiệp có đóng góp đề xuất tới Bộ Tài chính để sửa đổi Nghị định 182 và được Bộ đồng tình.

Intel cho rằng Nghị định 182 có quy định tiêu chí và mức hỗ trợ riêng cho doanh nghiệp sản xuất bán dẫn. Tuy nhiên dự thảo Nghị định mới

không còn quy định này,

mà thay vào đó là doanh nghiệp công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ cao nhóm 1, nhóm 2 với các mức hỗ trợ khác nhau. Đề nghị Bộ Tài chính

có quy định riêng

dành cho doanh nghiệp sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm bán dẫn thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi, tương tự như Nghị định 182 và quy định mức hỗ trợ cho doanh nghiệp bán dẫn tương đương mức hỗ trợ cho doanh nghiệp công nghiệp chiến lược.

Trả lời, Bộ cho biết cơ quan chủ trì tiếp thu và hoàn thiện tại khoản 3 Điều 43 dự thảo Nghị định theo hướng bổ sung đối tượng doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiêp có dự án ứng dụng công nghệ cao theo Luật Công nghệ cao 2008 vào quy định chuyển tiếp.