Theo trình bày của ông H., năm 2010, ông và vợ chồng ông T. (cùng ngụ TP Hải Phòng) đã ký hợp đồng chuyển nhượng một thửa đất có tổng diện tích 508m2 tại TP Hải Phòng. Thửa đất này đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đứng tên ông T.
Hợp đồng chuyển nhượng được công chứng hợp pháp, với giá trị 300 triệu đồng. Ông H. cho biết đã thanh toán đầy đủ số tiền trên cho gia đình ông T. Sau đó, ông làm thủ tục sang tên theo quy định.
Do thời điểm đó gia đình ông T. chưa có chỗ ở mới, hai bên lập văn bản thỏa thuận cho vợ chồng ông T. mượn lại căn nhà trên đất để ở tạm trong 1 tháng; khi nào ông H. có nhu cầu sử dụng sẽ báo trước 15 ngày để thu hồi.
Tuy nhiên, theo ông H., dù đã nhiều lần yêu cầu trả lại nhà, đất và chính quyền xã đã tổ chức hòa giải, gia đình ông T. vẫn không bàn giao. Vì vậy, ông H. khởi kiện, yêu cầu Tòa án buộc vợ chồng ông T. trả lại toàn bộ nhà, đất đã chuyển nhượng cho ông.
Về phía bị đơn, vợ chồng ông T. cho rằng bản chất giao dịch năm 2010 không phải là mua bán nhà, đất mà là vay tiền.
Ông T. trình bày, do cần tiền cho con đi lao động nước ngoài, ông bà nhờ một người quen đứng ra vay hộ, thế chấp bằng sổ đỏ. Ông khẳng định việc ký vào hợp đồng chuyển nhượng với ông H. chỉ nhằm mục đích vay tiền, không phải bán đất, và ông không trực tiếp nhận tiền từ ông H.
Ông T. cho rằng mình bị lừa dối khi các giấy tờ được chuẩn bị sẵn với nội dung chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Do đó, ông T. có đơn phản tố, yêu cầu tòa tuyên hủy sổ đỏ đã cấp cho ông H.
Tại phiên xử sơ thẩm, TAND TP Hải Phòng nhận định hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất giữa ông H. và ông T. được ký kết trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện, công khai và có chứng thực hợp pháp. Phía vợ chồng ông T. không cung cấp được chứng cứ chứng minh việc bị lừa dối.
Do đó, hợp đồng có hiệu lực pháp luật và ông H. là chủ sử dụng hợp pháp thửa đất cùng tài sản trên đất. Việc ông H. cho mượn nhà chỉ là thỏa thuận tạm thời, không làm thay đổi quyền sở hữu.
Trên cơ sở đó, Tòa sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông H., buộc vợ chồng ông T. trả lại nhà, đất cho ông H. Yêu cầu phản tố đòi hủy sổ đỏ của vợ chồng ông T. không được chấp nhận.
Sau khi người cha qua đời, người con trai duy nhất giấu mẹ và các chị em làm sổ đỏ thửa đất của gia đình, rồi đứng tên riêng. Khi sự việc bị phát hiện, các thành viên trong gia đình rơi vào vòng xoáy tranh chấp.
Chỉ vì tin tưởng bên mua, người bán đất đã giao sổ đỏ khi chưa nhận đủ tiền, dẫn đến tranh chấp. Vụ việc là bài học đắt giá cho nhiều người khi tham gia giao dịch bất động sản.
Bỏ ra 500 triệu đồng để nhận cầm cố hơn 12ha đất nuôi trồng thủy sản nhưng hợp đồng cầm cố vô hiệu, người cầm cố phải trả lại đất.
