Trong bối cảnh nhiều biến động về địa chính trị và áp lực trừng phạt từ phương Tây, Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định sẽ tiếp tục nhập khẩu khí đốt từ Nga – động thái phản ánh chiến lược cân bằng lợi ích và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia của Ankara.
Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ, ông Alparslan Bayraktar,
mới đây tuyên bố nước này sẽ không từ bỏ nguồn cung khí đốt Nga, bất chấp những
nỗ lực gây sức ép từ Mỹ và các đồng minh phương Tây. Ông nhấn mạnh chiến lược
năng lượng của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ ưu tiên lợi ích quốc gia thay vì những áp lực
chính trị từ bên ngoài.
Quan hệ năng lượng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga đã có bề dày lịch
sử từ cuối những năm 1980, khi các thỏa thuận cung cấp khí đốt được ký kết với
Liên Xô cũ. Đến nay, khoảng 50% nhu cầu khí đốt của Thổ Nhĩ Kỳ được đáp ứng từ
nguồn cung này, qua các tuyến đường ống như “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ” và
“Dòng chảy Xanh”.
GIA
HẠN HỢP ĐỒNG – BẢO ĐẢM NGUỒN CUNG ỔN ĐỊNH
Năm 2025 là mốc quan trọng khi các hợp đồng dài hạn giữa
Gazprom và công ty quốc doanh Thổ Nhĩ Kỳ Botas sẽ hết hạn. Việc gia hạn hợp
đồng được xem là then chốt để duy trì ổn định nguồn cung và giữ vững vai trò
của Thổ Nhĩ Kỳ như một trung tâm khí đốt khu vực.
Các cuộc đàm phán gia hạn vẫn đang được tiến hành, và cuộc
điện đàm gần đây giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ
Recep Tayyip Erdoğan càng củng cố sự sẵn sàng chính trị để tiếp tục hợp tác lâu
dài.
Không chỉ dừng lại ở khí đốt, Thổ Nhĩ Kỳ còn là một trong
những khách hàng lớn của dầu thô và sản phẩm dầu mỏ Nga. Một phần đáng kể nguồn
nguyên liệu nhập khẩu được tinh chế và tái xuất sang thị trường châu Âu, mang
lại lợi ích kinh tế quan trọng cho các doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ.
Tuy nhiên, từ tháng 1/2026, Liên minh châu Âu áp dụng lệnh
cấm nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ chế biến từ nguyên liệu Nga, kể cả khi tinh
chế ở các quốc gia thứ ba.
Quy định mới này tạo ra thách thức lớn cho mô hình tái
xuất khẩu truyền thống, buộc Ankara phải cân nhắc kỹ lưỡng để vừa giữ được lợi
thế kinh tế, vừa không vi phạm các quy định quốc tế.
ÁP
LỰC TỪ MỸ VÀ KỊCH BẢN KHÓ KHĂN CHO CÁC ĐỐI TÁC NGA
Mỹ đang tăng cường áp lực với các nước mua năng lượng Nga
thông qua dự luật áp thuế lên đến 500% đối với hàng hóa nhập khẩu từ những quốc
gia không ngừng hợp tác với Nga trong lĩnh vực năng lượng, uranium và các mặt
hàng khác.
Nếu dự luật này được thông qua, không chỉ Thổ Nhĩ Kỳ mà
nhiều nước châu Á và Trung Đông phụ thuộc vào nguồn năng lượng Nga sẽ phải đối
mặt với các khó khăn trong quan hệ thương mại với Washington.
Trước tình hình phức tạp này, Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục theo đuổi
chính sách năng lượng linh hoạt, nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định và duy trì vai
trò chiến lược trong khu vực. Việc giữ nguyên nhập khẩu khí đốt và dầu mỏ từ
Nga được xem như một nền tảng quan trọng cho an ninh năng lượng quốc gia. Mọi
biện pháp trừng phạt hay sức ép từ bên ngoài được Ankara đánh giá là rủi ro cần
được quản lý qua ngoại giao, chứ không làm thay đổi cốt lõi chiến lược năng
lượng của nước này.
Giữa bối cảnh địa chính trị đầy biến động, Thổ Nhĩ Kỳ đang
thể hiện sự kiên định trong chiến lược năng lượng quốc gia với trọng tâm là cân
bằng lợi ích quốc gia và duy trì sự ổn định nguồn cung. Việc tiếp tục nhập khẩu
khí đốt và dầu mỏ từ Nga không chỉ giúp Ankara duy trì vị thế năng lượng khu
vực mà còn phản ánh sự linh hoạt trong chính sách đối ngoại của nước này.
Pravda.ru-Trọng Hoàng
