Việt Nam không phải là nơi thử nghiệm xăng E10

Gần 10 năm khảo nghiệm thực tế xăng E5 trước khi bán đại trà E10

Tại tọa đàm “Sử dụng xăng E10 có đáng lo?” do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức vào chiều 1/6, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết, có 65 quốc gia và vùng lãnh thổ – chiếm khoảng 97% dân số thế giới, áp dụng xăng sinh học. 

Ông dẫn chứng, tại Mỹ, xăng E10 hiện chiếm khoảng 98% tổng lượng xăng tiêu thụ, trong khi xăng khoáng chỉ còn khoảng 2% và chủ yếu được duy trì tại một số trạm nhiên liệu đặc thù. Tại châu Âu, xăng E10 cũng trở thành loại nhiên liệu phổ biến. 

Nhiều quốc gia trong khu vực châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines và Thái Lan đã sử dụng xăng E10 từ nhiều năm nay. Đặc biệt, Ấn Độ có lộ trình chuyển đổi rất nhanh, năm 2023 họ đã dùng đến xăng E30.

Ngay cả Nhật Bản – quốc gia nổi tiếng thận trọng trong việc áp dụng các loại nhiên liệu mới – đã xây dựng lộ trình triển khai xăng E10 vào năm 2027.

Có thể thấy, Việt Nam không phải là nơi thử nghiệm xăng E10 mà đang tiếp cận một loại nhiên liệu đã được nhiều quốc gia trên thế giới sử dụng và kiểm chứng trong thực tế, ông cho hay.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo, từ những năm 80 của thế kỷ trước cho tới nay, Việt Nam đã nhiều lần chuyển đổi nhiên liệu. Cụ thể, ở những thập kỷ 90, chúng ta chuyển đổi toàn bộ nhiên liệu từ tiêu chuẩn GOST của Xô Viết sang ASTM – tức tiêu chuẩn của Mỹ/châu Âu. 

Năm 2000, nước ta lại chuyển đổi toàn bộ xăng có chì sang xăng không chì. Đây là một bước chuyển đổi có tác động mạnh tới các phương tiện vận tải vào thời kỳ đó. Từ năm 2000 cho tới nay, có thêm nhiều đợt chuyển đổi thay thế những nhiên liệu đang lưu hành, lưu thông ở trong nước. 

Với Quyết định 53 và lộ trình phát triển xăng sinh học, cuối năm 2017 và đầu năm 2018, nước ta đã chuyển đổi thay thế mặt hàng xăng khoáng RON92 sang nhiên liệu sinh học E5.

“Ở mỗi đợt chuyển đổi trước đây đều có những ý kiến băn khoăn của người sử dụng, các doanh nghiệp về chất lượng xăng”, ông Bảo chia sẻ. Nhưng phải nhìn nhận rằng, các đợt chuyển đổi trước đây, chúng ta ở tình trạng bị động do nguồn cung cấp những mặt hàng trước không còn nữa. 

Còn lần này ông Bảo nhìn nhận đây là sự chuyển đổi chủ động, có tính toán trên cơ sở đánh giá rất kỹ về xăng E10. Các nhà khoa học, nhà kinh tế đã đánh giá kỹ khả năng xăng E10 có phù hợp với điều kiện Việt Nam. Cùng với đó, cơ quan quản lý cũng ban hành những quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật cho xăng E10. 

Về tiêu chuẩn kỹ thuật, xăng E5 và E10 về cơ bản tương đồng với xăng khoáng ở hầu hết chỉ tiêu chất lượng. Theo ông Bảo, ngoài chỉ số octan (RON), một trong những thông số quan trọng nhất của xăng là đặc tính chưng cất. Các chỉ tiêu kỹ thuật cốt lõi của xăng E5 và E10 đều được xây dựng trên nền tảng tiêu chuẩn của xăng khoáng.

Điểm khác biệt chủ yếu là E5 và E10 được pha trộn ethanol, làm tăng hàm lượng oxy trong nhiên liệu và khiến quá trình cháy diễn ra ở nhiệt độ cao hơn.

Như vậy, trước khi chuyển đổi sang E10, nước ta đã có gần 10 năm thí điểm và triển khai thực tế xăng E5, ông Bảo nhấn mạnh.

Không lo ngại về ảnh hưởng đến độ bền của xe

PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội), cho rằng không nên lo ngại vấn đề về tương thích vật liệu cũng như ảnh hưởng đến độ bền khi sử dụng xăng E10. 

Bởi, trong điều kiện cụ thể của Việt Nam, các nhà sản xuất ô tô, xe máy cũng đã khẳng định về khả năng tương thích của các chi tiết trên động cơ đối với xăng sinh học E10.

Theo ông Tuyến, sự tương thích ở đây nên hiểu theo nghĩa các chi tiết khi sử dụng xăng khoáng, sau một thời gian cũng sẽ có sự suy giảm về mặt chất lượng. Vì vậy, tác động của xăng E10 cũng tương đương, tương tự như khi sử dụng xăng thuần khoáng. Như vậy người sử dụng không nên lo ngại về ảnh hưởng đến độ bền của xe.

“Chúng tôi đã thực hiện các nghiên cứu thử nghiệm trên một vài mẫu động cơ ô tô và xe máy thế hệ cũ, cụ thể là từ những năm 2000 trở về trước, thì thấy có những mẫu xe tác động của E10 tương đương với xăng khoáng và có những mẫu xe khá cũ thì tác động là không đáng kể”, ông Tuyến cho hay.

Theo đó, người tiêu dùng có thể yên tâm sử dụng xăng E10 theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Còn những xe cũ, trường hợp cho phép sử dụng xăng RON92, có thể lựa chọn sử dụng xăng E5 RON92.

“Khi đã khảo sát, đánh giá và có đầy đủ thông tin về xăng E10, không có lý do gì để chúng ta tiếp tục giữ lại và lưu thông xăng khoáng. Nếu vẫn sử dụng xăng khoáng thì làm sao có thể giảm lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tự chủ được an ninh năng lượng quốc gia”, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), nhấn mạnh.

Đây cũng là lý do Bộ Công Thương cũng như Chính phủ quyết tâm chuyển đổi một cách triệt để nhằm đạt được mục tiêu.

Ngày 1/6 đánh dấu bước chuyển mới của thị trường xăng dầu khi E10 trở thành mặt hàng chủ đạo. Tại nhiều cây xăng, RON95 không còn được bày bán, trong khi E5 cũng hiếm gặp trong ngày đầu áp dụng.

Theo quy định mới, từ hôm nay (1/6), các loại xăng khoáng truyền thống sẽ chính thức dừng lưu hành trên thị trường. Người tiêu dùng sẽ chỉ còn hai lựa chọn là xăng E5 và E10.

VAMM đã có những chia sẻ liên quan đến lo ngại của người dùng về việc xăng E10 có thể gây hỏng động cơ hoặc làm giảm độ bền của xe máy sau thời gian ngắn sử dụng.