Trong kiến nghị về những khó khăn, vướng mắc trong thực thi chính sách hiện nay, Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA) đề nghị Bộ Tài chính xem xét áp dụng cơ chế linh hoạt đối với thanh toán tiền mặt, thay vì bắt buộc chuyển khoản cho các giao dịch mua bán từ 5 triệu đồng trở lên với nông dân ở vùng sâu, vùng xa hoặc các hộ chưa có đầy đủ thông tin căn cước.
Theo VICOFA, với mặt hàng cà phê, mức 5 triệu đồng là giá trị giao dịch khá nhỏ nên quy định này gây nhiều bất tiện trong thực tế.
Đối với ngành lúa gạo, ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), kiến nghị xem xét lại hoặc hoãn áp dụng quy định đến hết năm 2026 để phù hợp với điều kiện thực tế tại khu vực nông thôn.
Ông Nam cho biết nông dân trồng lúa chủ yếu sống ở vùng sâu, vùng xa; mỗi năm chỉ bán lúa vài lần nên nhiều người không muốn mở và sử dụng tài khoản ngân hàng.
Nông dân trồng lúa thường ở vùng sâu vùng xa
Bên cạnh đó, khoảng cách từ nơi ở của nông dân đến các điểm giao dịch ngân hàng tại ĐBSCL thường khá xa, gây nhiều khó khăn trong thanh toán.
Theo ông Nam, để đáp ứng quy định, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu phải chuyển tiền cho các công ty dịch vụ trung gian. Các đơn vị này sau đó rút tiền mặt để trả lại cho nông dân, làm phát sinh thêm chi phí không cần thiết.
Kiến nghị của VFA và trả lời của Bộ Tài chính
Trả lời kiến nghị, ông Lê Tấn Cận, Thứ trưởng Bộ Tài chính, cho biết quy định thanh toán qua ngân hàng đối với các khoản chi trên 5 triệu đồng là cần thiết nhằm kiểm soát thuế, chống gian lận và bảo đảm công bằng giữa doanh nghiệp với các hộ kinh doanh.
Ông Cận cho biết nhiều quốc gia cũng áp dụng quy định tương tự, đồng thời Việt Nam đang hướng tới mục tiêu đến năm 2030, tỉ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt trên 80%, theo Nghị quyết 57 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Thứ trưởng Bộ Tài chính chia sẻ với những khó khăn của người dân vùng sâu, vùng xa trong việc mở và sử dụng tài khoản ngân hàng.
Theo ông, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước phát triển hạ tầng thanh toán, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt.
