Nhận diện đầy đủ các cơ hội, thách thức mà khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đặt ra cho việc xây dựng mô hình phát triển Việt Nam, gắn tăng trưởng kinh tế với đổi mới quản trị quốc gia và cải thiện chất lượng đời sống nhân dân đang là vấn đề quan trọng được cấp thiết làm rõ.
Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý
luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng khẳng định, sau 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới, xuất phát từ thực tiễn đất nước và thích ứng
với xu thế thời đại, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, Việt Nam đã từng bước định
hình mô hình phát triển mang bản sắc độc đáo: phát triển vì con người, lấy
con người làm trung tâm; bao trùm và bền vững; không để ai bị bỏ
lại phía sau; mọi người dân là chủ thể phát triển, trực tiếp tham gia và thụ hưởng
các thành quả phát triển.
Mô hình
đó xác lập đặc trưng, phương thức, con đường phát triển riêng có của Việt Nam trong thế kỷ XXI: kết hợp sáng tạo,
xử lý hài hoà mối quan hệ giữa kiên định và đổi mới; giữa ổn định
và phát triển; giữa
tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững; tăng trưởng kinh tế gắn với bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội; giữa độc lập tự chủ và hội
nhập quốc tế; giữa kinh tế thị trường hiện đại và định hướng xã hội chủ nghĩa;
giữa hiện đại hóa, tiếp thu tinh hoa phát triển của nhân
loại với gìn giữ
bản sắc văn hóa và các giá trị tốt đẹp của dân tộc.
Cốt lõi
của mô hình phát triển là mô hình tăng trưởng kinh tế. Trong một thời
gian tương đối dài, mô hình tăng trưởng kinh tế Việt Nam là mô hình tăng trưởng
dựa vào vốn, tài nguyên thiên nhiên và lao động có kỹ năng thấp.
Tại Đại
hội XIV, Đảng ta đã đề ra định hướng: xác lập mô hình tăng trưởng mới, với yêu
cầu chuyển mạnh từ chỗ dựa chủ yếu vào vốn, tài
nguyên và lao động có kỹ năng thấp sang lấy khoa học, công nghệ, đổi mới
sáng tạo, chuyển đổi số, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị hiện đại làm động lực chính.
Đổi mới mô hình phát triển ở Việt Nam không chỉ có đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế, mà là đổi mới tổng
thể tư duy phát triển, phương thức lãnh đạo, quản trị quốc gia, tổ chức xã hội
và cách huy động, phân bổ nguồn lực; là nền tảng để hướng tới hoàn thiện mô hình chủ nghĩa
xã hội và định hình con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Việt Nam. Đổi mới mô hình phát triển là điều kiện để Việt Nam vượt
qua tư duy
cũ, giới hạn phát triển cũ, tạo động lực mới và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược trong một thế giới biến động
không ngừng và rất khó dự báo.
Trong mô hình phát triển mới,
con người vừa là mục tiêu, vừa là nguồn lực và động lực nội sinh của phát triển. Cần phát triển toàn diện, xây dựng con người
Việt Nam mới xã hội chủ nghĩa trong
thế kỷ XXI có lòng yêu nước, có ý thức
công dân, tinh thần thượng tôn pháp luật; có tri thức, kỹ năng số, tư duy đổi mới
sáng tạo và năng lực học tập suốt đời; có đạo đức, bản lĩnh văn hóa và khát vọng
cống hiến. Con người Việt Nam mới, hiện đại không chỉ được thụ hưởng
thành quả phát triển mà là chủ thể sáng tạo và thúc đẩy phát triển.
Mục tiêu phát triển trong giai đoạn
mới không chỉ
là giảm nghèo về thu nhập mà là giảm nghèo đa chiều, tạo công bằng cơ hội trong
giáo dục, y tế, việc làm, kỹ năng số. Vì thế, đầu tư cho phát triển
giáo dục, khoa học, y tế, văn hóa và bảo đảm an sinh, an
ninh, an toàn
xã hội chính là đầu tư chiến lược cho tương lai.
Mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ,
đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giai đoạn mới chính là mô
hình tăng trưởng đã được tích hợp các nội dung: phát triển văn hoá, xã hội, con
người; gắn tăng trưởng với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, thích ứng
với các chuyển đổi mang tính thời đại như: chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực, chuyển đổi mô hình quản trị;
đẩy mạnh hội nhập quốc tế trình độ cao, chất lượng cao… qua đó
hình thành hệ sinh thái phát triển mới của đất nước.
Văn kiện Đại hội XIV đã nêu ra một
quan điểm rất quan trọng, đó là: “phát huy tự chủ chiến lược, xác lập mô hình
phát triển mới, lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển
nhanh, bền vững; nâng cao đời sống và hạnh phúc của Nhân dân…”
Ông Nguyễn Xuân Thắng cho rằng, cần nhận diện đầy đủ
các cơ hội, thách thức mà khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi
số đặt ra cho việc xây dựng mô hình phát triển Việt Nam, nhất là
trong gắn tăng trưởng kinh tế với bảo đảm tiến bộ, công bằng
xã hội, phát triển con người, bảo vệ môi trường; trong nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả của nền kinh tế, đổi mới quản trị quốc gia và cải thiện chất lượng đời sống nhân dân. Đặc biệt, cần phân
tích đầy đủ, nghiêm túc các thách thức về chất lượng thể chế, năng lực hấp thụ
công nghệ, nguồn nhân lực, hạ tầng số, dữ liệu, an ninh mạng, nguy cơ tụt hậu
và nguy cơ bất bình đẳng mới.
Sản xuất-Ban Truyền hình VnEconomy TV
Nguồn:vneconomy.vn
