XEM VIDEO: Nghề “đi giật lùi” trên biển, kiếm tiền triệu mỗi ngày ở Đà Nẵng
Đến hẹn lại lên, cứ gần Tết Nguyên đán, từ tờ mờ sáng, nhiều người lại mang theo thùng nhựa, vợt lưới, sào cào ra khu vực biển cách bờ khoảng 100m để “đi giật lùi” bắt ốc ruốc – hay còn gọi là ốc lể. Loài ốc nhỏ xíu, chỉ bằng chiếc khuy áo, theo sóng biển dạt vào sát bờ như “lộc trời” của ngư dân.
Ốc ruốc là món ăn đặc sản dân dã được nhiều người dân Đà Nẵng ưa chuộng. Không bán theo cân như nhiều loại ốc khác, ốc ruốc được đong bằng lon; loại đã chế biến hiện có giá từ 20.000-50.000 đồng/lon, tùy kích cỡ. Khi ăn, người ta thường dùng gai chanh, gai bưởi hoặc que nhọn nhỏ để lể – tức khều phần thịt ốc ra khỏi vỏ.
Từ cách ăn ấy, cái tên “ốc lể” cũng ra đời.
Kéo “lộc” dưới cát biển
Giữa dòng người lặng lẽ bám theo con nước mỗi sớm tinh mơ, bà Nguyễn Thị Liễu (55 tuổi, trú xã Thăng An) là một trong những người gắn bó lâu năm với nghề cào ốc ruốc.
Đánh vật giữa những con sóng xô liên hồi, bà Liễu cặm cụi ngâm mình trong làn nước biển lạnh buốt. Trên tay bà là cây sào tre dài hơn 2m, đầu gắn lưỡi cào kim loại nối với túi lưới nhỏ. Theo nhịp sóng, bà chậm rãi lùi từng bước, mắt dõi mặt nước, tay rà sát lớp cát dưới chân.
“Phải đi giật lùi thì ốc lể mới vào lưới. Nếu quay mặt vào bờ, sóng đẩy cát trùm lên là không kéo được gì cả”, bà Liễu nói, tay vẫn thoăn thoắt kéo sào.
Theo bà Liễu, ốc ruốc như “lộc” mà biển tặng ngư dân mỗi dịp giáp Tết. Công việc này không đòi hỏi nhiều kỹ thuật nhưng cần sức khỏe và khả năng giữ thăng bằng khi liên tục lùi bước giữa biển; chỉ một phút sơ sẩy, gặp sóng mạnh là có thể trượt chân, ngã nhào.
“Tôi cào từ 5h sáng đến hơn 8h được một thùng ốc, bán khoảng 700.000 đồng. Mệt nhưng quen rồi, có thêm tiền lo cho gia đình”, bà chia sẻ.
Theo kinh nghiệm của ngư dân, thời điểm cào ốc ruốc hiệu quả nhất là lúc thủy triều xuống, thường từ khoảng 2-3h sáng và kéo dài đến 9-10h. Khi biển yên, ít sóng lớn, ốc dạt vào gần bờ nhiều hơn, người cào cũng dễ “trúng mánh”.
Không chỉ phụ nữ, nhiều lao động nam cũng tranh thủ theo nghề thời vụ này. Ông Lê Văn Tài (58 tuổi, trú phường Quảng Phú), vốn làm thợ nề, cho biết cứ vào mùa ốc ruốc là ông lại gác công việc thường ngày để cùng vợ ra biển kiếm thêm thu nhập.
“Hôm nay hai vợ chồng cào từ 3h sáng đến 9h được gần 3 thùng ốc ruốc, thu hơn 2 triệu đồng. Trời yên thì còn được nhiều hơn”, ông Tài nói.
Mùa ốc ruốc thường bắt đầu từ giáp Tết và kéo dài đến hết tháng 3 âm lịch. Những hôm biển thuận, chỉ trong vài giờ, người cào có thể kiếm tiền triệu. Ốc sau khi cào được ngâm nước biển cho nhả bớt cát, thương lái thu mua trực tiếp với giá 700.000 đồng mỗi thùng nặng khoảng 25-30kg.
Nghề “ăn theo” thời tiết
Theo anh Trần Văn Ân (36 tuổi, trú Núi Thành), nghề cào ốc ruốc phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết và con nước. Nếu gặp vùng nước xoáy, nguy cơ bị sóng cuốn ra xa rất lớn, vì vậy người dân thường đi theo nhóm từ 3-5 người để hỗ trợ nhau.
“Gặp sóng lớn là phải lên bờ ngay, không thể chủ quan”, anh Ân nói.
Theo anh Ân, dù năm nay sản lượng ốc ruốc giảm do biển động, giá bán cũng thấp hơn năm ngoái, nhưng nghề này vẫn mang lại nguồn thu nhập khá.
“Ngày ít tôi cũng kiếm được khoảng 700.000 đồng, có hôm trúng mánh được 2-3 triệu đồng. Tuy nhiên, nghề này không hề nhàn, phải ngâm mình hàng giờ dưới nước biển lạnh và siêng di chuyển đến nhiều khu vực biển khác nhau mới cào được nhiều ốc hơn”, anh Ân cho hay.
Trên bãi biển, bà Hồng – một tiểu thương thu mua – cho biết mỗi mùa ốc ruốc, nhiều hộ dân có thể kiếm được vài chục triệu đồng để sắm sửa Tết. Ốc to được bán làm thực phẩm, còn ốc nhỏ chủ yếu cung cấp cho các trại nuôi tôm hùm ở Khánh Hòa, Gia Lai, Đắk Lắk.
Dù chỉ là công việc thời vụ kéo dài vài tháng, nhưng với nhiều người dân ven biển, đây được xem là nghề “cào một mùa, ăn cả năm”. Giữa mùa biển động, hình ảnh những người lưng quay ra sóng, chân lùi từng bước trên mặt nước vẫn là minh chứng cho sự nhẫn nại, chịu thương chịu khó của người dân vùng biển.
