Con số biết nói
Trong nhiều năm, các nhà phân tích chính sách năng lượng và giới chức ngành dầu khí Mỹ tin rằng ethanol không thể chiếm quá 10% lượng xăng tiêu thụ.
Họ gọi đó là “bức tường pha trộn” (blend wall), tức là một giới hạn cứng đến từ 3 rào cản chính: (1) các nhà sản xuất ô tô chỉ bảo hành xe cho xăng pha đến 10% ethanol; (2) hạ tầng phân phối như bồn chứa và trụ bơm chỉ được chứng nhận an toàn ở mức E10; (3) các quy định của Đạo luật Không khí Sạch cũng giới hạn nồng độ ethanol ở ngưỡng này.
Khái niệm “blend wall” được nhắc đến nhiều trong các báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ và các cuộc điều trần của ngành lọc dầu như một rào cản không thể vượt qua nếu không thay đổi luật. Nhưng những con số gần đây đã bắt đầu kể một câu chuyện khác.
Theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), tỷ lệ ethanol pha vào xăng tại Mỹ đã vượt mốc 10% liên tục từ năm 2017. Đến tháng 10/2025, con số này đạt 11,1%, mức cao nhất lịch sử.
Riêng E15 đã chiếm khoảng 25% doanh số xăng bán lẻ của bang. Nhờ đó, tỷ lệ ethanol trung bình trong toàn bộ lượng xăng tiêu thụ tại Iowa tăng lên khoảng 27%.
Đây là trường hợp đặc biệt, bởi Iowa là bang sản xuất ethanol lớn nhất nước Mỹ. Riêng E15 chiếm tới 25% tổng doanh số xăng của bang chỉ sau vài tháng triển khai.
“Con số này chứng minh rằng ‘bức tường pha trộn’ chỉ là rào cản tưởng tượng do những người chống nhiên liệu tái tạo tạo ra”, Geoff Cooper, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu Tái tạo (RFA), tuyên bố.
Bước đột phá E15
Rào cản lớn nhất với E15 trước đây đến từ quy định về áp suất hơi Reid (RVP), một tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí vào mùa hè. Tại Mỹ, E15 bị cấm bán từ ngày 1/6 đến 15/9 hàng năm vì lo ngại bay hơi.
Nhưng từ năm 2022, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) bắt đầu cấp phép khẩn cấp cho E15 được bán quanh năm.
Đến tháng 4/2025, EPA chấp thuận đề nghị của 8 bang vùng Trung Tây (gồm Illinois, Iowa, Minnesota, Missouri, Nebraska, Ohio, South Dakota và Wisconsin) về việc loại bỏ đặc quyền bay hơi dành riêng cho E10, qua đó E15 và E10 được bán với cùng một tiêu chuẩn.
Tháng 3/2026, một bước ngoặt lớn hơn xảy ra. EPA ban hành lệnh cho phép bán E15 trên toàn quốc và tạm thời gỡ những rào cản liên bang đối với E10, có hiệu lực từ ngày 1/5/2026.
“Quyết định này sẽ trực tiếp hạ giá bơm xăng và mở ra thị trường lớn hơn cho nông dân Mỹ”, Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins nhận định.
Đỉnh cao lịch sử
Không chỉ dừng lại ở xăng E15 cho xe con, chính phủ Mỹ còn đẩy mạnh nhiên liệu sạch cho cả xe tải hạng nặng.
Ngày 27/3/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố hạn mức nhiên liệu tái tạo cao nhất trong vòng 20 năm qua, thuộc chương trình Tiêu chuẩn Nhiên liệu Tái tạo (RFS) “Set 2”.
Mức yêu cầu mới tăng hơn 15% so với giai đoạn 2023-2025. Điều đáng nói nhất nằm ở biodiesel (diesel sinh học) và renewable diesel (diesel tái tạo) – loại nhiên liệu dành cho xe tải và máy móc hạng nặng.
Sản lượng nhiên liệu này được yêu cầu tăng lên 5,4 tỷ gallon (khoảng 20,4 tỷ lít) trong 2 năm tới, cao hơn 61% so với mức hiện tại 3,35 tỷ gallon. Con số đó đủ để đổ đầy hơn 8.000 bể bơi tiêu chuẩn Olympic.
Theo ước tính của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), quy định này sẽ mang lại thêm 3-4 tỷ USD cho thu nhập của nông dân, bơm hơn 10 tỷ USD vào nền kinh tế nông thôn và tạo ra hơn 100.000 việc làm mới.
Một con số đáng chú ý khác: mỗi ngày, nước Mỹ sẽ cắt giảm được khoảng 300.000 thùng dầu nhập khẩu, tương đương lượng dầu tiêu thụ của cả Hy Lạp trong một ngày.
Tuy nhiên, thành công bước đầu vẫn chưa phải là tất cả. Con đường phía trước vẫn còn những thách thức.
Dù E15 đang mở rộng nhanh, việc duy trì lâu dài vẫn phụ thuộc vào quyết định của Quốc hội Mỹ.
Theo EIA, RFA, EPA, USDA
Nguồn:vietnamnet.vn
