Lai Châu đang từng bước khai thác tiềm năng nông nghiệp theo hướng xanh, đa giá trị, dựa trên lợi thế tự nhiên và hệ sinh thái rừng phong phú. Địa phương chú trọng phát triển các sản phẩm chủ lực như chè, lúa đặc sản, dược liệu, đồng thời đẩy mạnh liên kết chuỗi và ứng dụng công nghệ để nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản và phát triển bền vững.
Ngày 24/4/2026, tại tỉnh Lai Châu, Bộ Nông nghiệp và Môi
trường phối hợp với UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị “Phát triển nông nghiệp
hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh”, thu hút sự tham dự của lãnh đạo
các bộ, ngành, địa phương, cùng đông đảo chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã
và cơ quan báo chí. Hội nghị nhằm tập trung đánh giá tiềm năng, lợi thế của các
sản phẩm nông nghiệp chủ lực, qua đó đề xuất giải pháp nâng cao giá trị gia
tăng và hoàn thiện chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ.
PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG, ĐA GIÁ TRỊ.
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Quang
Trung nhấn mạnh: Với điều kiện tự nhiên ưu đãi, cảnh quan đặc sắc và bản sắc
văn hóa đa dạng, địa phương có nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp xanh và
dược liệu giá trị cao. Thời gian qua, tỉnh từng bước khôi phục, phát triển các
sản phẩm nông nghiệp chất lượng như gạo Séng Cù, gạo Tẻ Râu; đồng thời mở rộng
diện tích các loại cây trồng có giá trị kinh tế như cao su, chè, mắc ca, quế và
sâm Lai Châu.
Bên cạnh đó, Lai Châu cũng khai thác hiệu quả tiềm năng
nuôi trồng thủy sản trên lòng hồ các công trình thủy điện lớn như Lai Châu, Sơn
La, Huội Quảng – Bản Chát. Theo ông Hà Quang Trung, phát triển nông nghiệp hàng
hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh được xác định là một trong những khâu đột
phá, góp phần triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách và thu hút nguồn lực đầu
tư vào lĩnh vực nông nghiệp.
Đến
năm 2025, toàn tỉnh Lai Châu có hơn 520 ha sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, nhiều diện
tích áp dụng VietGAP và hữu cơ; trên 3.000 ha lúa ứng dụng kỹ thuật tiên tiến;
khoảng 33% trang trại xử lý chất thải hiệu quả”.
Theo ông Nguyễn Thành Đồng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp
và Môi trường tỉnh, Lai Châu có nhiều lợi thế nổi bật với diện tích trên 9.000
km2, hơn 500.000 ha rừng và khoảng 16.000 ha mặt nước. Địa hình đa dạng cùng
nhiều tiểu vùng khí hậu giúp địa phương phát triển các sản phẩm đặc hữu như
chè, lúa đặc sản, thủy sản nước lạnh và dược liệu dưới tán rừng.
Những năm gần đây, tỉnh đã đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông
nghiệp, triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ từ xử lý chất thải, cải tạo đất,
phát triển nhà màng, hệ thống tưới đến áp dụng tiêu chuẩn sản xuất an toàn.
Giai đoạn 2026-2030, Lai Châu định hướng phát triển nông
nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn, đa giá trị và ít phát thải, với trọng tâm là
tích tụ đất đai, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và phát triển chuỗi giá trị.
Tỉnh đặt mục tiêu mở rộng các vùng sản xuất chè, lúa, cây ăn quả, chăn nuôi và
thủy sản; đồng thời phát triển mạnh các sản phẩm chủ lực như mắc ca, quế và dược
liệu, đặc biệt là sâm Lai Châu gắn với chỉ dẫn địa lý.
Tại hội nghị, các chuyên gia cũng chỉ ra những “điểm nghẽn”
trong phát triển nông nghiệp hữu cơ của Lai Châu. Phó Cục trưởng Cục Chất lượng,
Chế biến và Phát triển thị trường Phạm Văn Duy nhận định, dù có điều kiện tự
nhiên thuận lợi và quỹ đất tương đối sạch, quy mô sản xuất hữu cơ của tỉnh vẫn
còn nhỏ, chưa tương xứng với tiềm năng. Hiện diện tích hữu cơ của tỉnh chỉ hơn
40 ha.
Ông Duy đề xuất Lai Châu cần ưu tiên phát triển các vùng
sản xuất tập trung gắn với sản phẩm chủ lực như chè, lúa đặc sản và dược liệu.
Việc xây dựng vùng nguyên liệu cần đi kèm cấp mã số vùng trồng và hệ thống truy
xuất nguồn gốc. Cùng với đó, địa phương cần tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị,
tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, trong đó doanh
nghiệp giữ vai trò dẫn dắt thị trường. Việc nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng
thị trường tiêu thụ thông qua hệ thống siêu thị, thương mại điện tử và xuất khẩu
cũng được xem là yếu tố then chốt.
ĐƯA SÂM LAI CHÂU THÀNH NGÀNH HÀNG CHIẾN LƯỢC
Ông Phan Quang Minh – Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú
y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường). nhận định với quỹ đất rộng và điều kiện tự
nhiên thuận lợi, địa phương có thể phát triển chăn nuôi tập trung quy mô lớn.
Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả và an toàn, Lai Châu cần di dời các cơ sở chăn
nuôi ra khỏi khu dân cư, đồng thời quy hoạch các vùng chăn nuôi tập trung tại
những địa bàn phù hợp như Mường Than, Than Uyên hay Bình Lư. Cùng với đó là đầu
tư đồng bộ hạ tầng điện, nước, giao thông và hạ tầng số nhằm nâng cao năng lực
sản xuất.
Ở góc độ kinh tế rừng, ông Nguyễn Văn Diện – Phó Cục trưởng
Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho hay Lai Châu sở hữu
khí hậu đặc trưng vùng núi cao Tây Bắc, rất thuận lợi để phát triển cây ăn quả,
rau hoa và đặc biệt là các loại dược liệu. Hiện toàn tỉnh có hơn 23.000 ha dược
liệu với nhiều loài giá trị như sâm Lai Châu, đảng sâm, đương quy, quế, thảo quả…
Trong đó, sâm Lai Châu được đánh giá là dược liệu quý, có
tiềm năng lớn nhưng vẫn chưa được khai thác tương xứng do diện tích trồng còn hạn
chế, sản lượng thấp và chưa hình thành được chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Một số
doanh nghiệp và hợp tác xã đã bước đầu đầu tư, liên kết với người dân trong trồng,
chế biến và tiêu thụ, tạo nền tảng cho phát triển bền vững”.
“Để đưa sâm Lai Châu trở thành ngành hàng chiến lược, tỉnh
cần quy hoạch vùng trồng tập trung, bảo tồn nguồn gen quý và mở rộng diện tích
trồng trên đất nông nghiệp phù hợp. Đồng thời, đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng
hóa sản phẩm từ dược liệu như thực phẩm chức năng, mỹ phẩm; xây dựng thương hiệu
gắn với bản sắc địa phương và phát triển các mô hình du lịch trải nghiệm”, ông
Diện nhấn mạnh.
Trong khuôn khổ chương trình tại Lai Châu, nhiều biên bản
ghi nhớ hợp tác đã được ký kết giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và đối
tác nhằm thúc đẩy phát triển vùng nguyên liệu, chuyển giao công nghệ, liên kết
sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, dược liệu. Bên cạnh đó, khu trưng
bày sản phẩm OCOP, nông sản chủ lực và sản phẩm xanh của Lai Châu đã thu hút sự
quan tâm của đại biểu, nhà đầu tư và người dân.
-Chu Minh Khôi
