Hoàn thiện cơ chế EPR nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất thải

Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được kỳ vọng trở thành công cụ quan trọng thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm áp lực xử lý chất thải tại Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều vướng mắc về cơ chế thực hiện, minh bạch dữ liệu và mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp, đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện chính sách và tăng cường hiệu quả thực thi…

Ngày 6/3/2026, tại Hà Nội, Chương trình Phát triển Liên hợp
quốc (UNDP) tại Việt Nam phối hợp với Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường)
tổ chức Hội thảo tham vấn kỹ thuật về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất
(EPR) thông qua Chương trình Đối tác Hành động quốc gia về nhựa (NPAP) tại Việt
Nam.

Sự kiện thu hút gần 200 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý Nhà nước,
doanh nghiệp, hiệp hội, tổ chức phi chính phủ, đại sứ quán và các đối tác phát
triển.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang tiến hành sửa
đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 theo Chương trình
xây dựng pháp luật năm 2026, nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và bảo đảm tính thống
nhất của hệ thống chính sách.

Cơ chế EPR được
quy định trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, yêu cầu các nhà sản xuất và nhập
khẩu phải thực hiện tái chế hoặc đóng góp tài chính cho hoạt động thu gom, xử
lý chất thải phát sinh từ sản phẩm và bao bì do mình đưa ra thị trường. Cơ chế
này được kỳ vọng thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, giảm áp lực đối với hệ thống quản
lý chất thải, đồng thời huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân cho công tác bảo
vệ môi trường.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, quá trình triển khai EPR
tại Việt Nam vẫn còn một số khó khăn cần được tháo gỡ. Ông Vũ Thái Trường, Trưởng
Ban Khí hậu, Môi trường và Năng lượng của UNDP Việt Nam, cho rằng thực tiễn cho
thấy vẫn tồn tại khoảng cách giữa thiết kế chính sách và thực tiễn thị trường
tái chế trong nước.

Bên cạnh đó, năng lực giám sát và minh bạch dữ liệu liên
quan đến EPR đang trong quá trình hoàn thiện, mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp
chưa đồng đều, trong khi cơ chế thực hiện vẫn cần được củng cố để phát huy đầy
đủ vai trò.

Ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ
Nông nghiệp và Môi trường, cho biết Bộ sẽ tiếp tục rà soát, đánh giá toàn diện quá trình thực
hiện chính sách EPR để đề xuất các phương án hoàn thiện phù hợp. Đồng thời, cơ
quan quản lý cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ chặt chẽ và lâu dài từ
UNDP và NPAP trong việc xây dựng hướng dẫn kỹ thuật, nâng cao năng lực cho các
bên liên quan cũng như thúc đẩy đối thoại công – tư nhằm đưa chính sách EPR đi
vào thực tiễn hiệu quả hơn.

Tại hội thảo, các chuyên gia quốc tế đã chia sẻ kinh nghiệm
về mô hình quản trị EPR hiệu quả tại nhiều quốc gia. Nội dung thảo luận tập
trung vào cơ chế tài chính, cách gắn trách nhiệm EPR với các kết quả có thể kiểm
chứng rõ ràng, cũng như kinh nghiệm vận hành các tổ chức thực hiện trách nhiệm
của nhà sản xuất (PRO) trên thế giới.

Bên cạnh đó, các phiên thảo luận chuyên sâu cũng tập
trung trao đổi về định hướng sửa đổi các quy định liên quan đến trách nhiệm tái
chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu. Nhiều ý kiến
đã nêu những khó khăn, thách thức phát sinh trong quá trình triển khai, đồng thời
đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao tính khả thi của chính sách.

Theo các đại biểu, hoạt động tham vấn kỹ thuật và đối thoại
đa bên có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, tính minh bạch và khả
năng thực thi của hệ thống EPR tại Việt Nam. Thông qua việc tăng cường hợp tác
giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các đối tác phát triển, Việt Nam tiếp tục
khẳng định cam kết thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, quản lý chất thải bền vững và thực
hiện trách nhiệm chung trong bảo vệ môi trường.

-Chu Khôi

(Nguồn tin)