Thúc đẩy xăng E10 trước bối cảnh mới
Theo đúng lộ trình, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Bên cạnh đó, tiếp tục phối trộn, pha chế xăng E5 RON92 để sử dụng cho động cơ xăng đến hết ngày 31/12/2030.
Thế nhưng, trước những thách thức về an ninh năng lượng, biến động thị trường năng lượng trên thế giới, ngày 19/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Chỉ thị về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển giao thông điện. Trong đó, Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học (E10), rà soát các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang xăng E10 trong tháng 4/2026, góp phần giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.
“Việc đẩy nhanh lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học không chỉ giải quyết đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp, giảm ô nhiễm môi trường, mà còn góp phần giảm phụ thuộc đáng kể vào nguồn xăng khoáng”, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, nói với PV VietNamNet sáng 22/3.
Thậm chí, khi triển khai sớm lộ trình sử dụng xăng E10 trên toàn quốc còn góp phần hạ nhiệt giá xăng dầu. Bởi thuế bảo vệ môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt xăng sinh học đang thấp hơn xăng khoáng.
Theo báo cáo của các thương nhân kinh doanh xăng dầu, tổng lượng xăng tiêu thụ năm 2025 ở nước ta khoảng 11,37 triệu m3. Khi chuyển sang sử dụng xăng E10 (tỷ lệ phối trộn 10%), thì lượng nhiên liệu hóa thạch được thay thế là rất đáng kể. Nếu được triển khai tốt và tiến tới xăng E15, E20 hay B15, B20 như một số quốc gia đã làm, hiệu quả giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu sẽ còn rõ nét hơn nữa.
“Hiện Việt Nam mới chỉ đáp ứng được khoảng 30% nhu cầu xăng dầu trong nước, còn lại 70% phải nhập khẩu. Vì vậy, mọi chương trình giúp giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch đều có ý nghĩa chiến lược”, ông Bảo nhấn mạnh. Do đó, trong bối cảnh hiện nay, có thể triển khai phối trộn và đưa xăng E10 vào sử dụng rộng rãi trên toàn quốc ngay từ tháng 4/2026.
Tăng tốc sản xuất nhiên liệu sinh học
Ông Hồ Ngọc Linh, Phó Trưởng phòng Kỹ thuật xăng dầu Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho biết doanh nghiệp đã thí điểm kinh doanh xăng E5 và E10 tại TPHCM từ tháng 8/2025.
Hiện Petrolimex có 7 kho pha chế sẵn sàng triển khai xăng E10 trên toàn quốc, cùng mạng lưới hơn 2.800 cửa hàng đã chuẩn bị hạ tầng và lộ trình chuyển đổi. Doanh nghiệp cũng đang đẩy nhanh tiến độ phân phối E10 sớm hơn kế hoạch theo Thông tư 50.
Về nguồn cung, nhu cầu ethanol phục vụ pha chế E10 của riêng hệ thống Petrolimex ước khoảng 45.000–50.000 m3 mỗi tháng.
Trong bối cảnh căng thẳng tại Iran có nguy cơ lan rộng, tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) – đơn vị vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất – đã chủ động xây dựng các kịch bản vận hành, nhằm bảo đảm nguồn cung xăng sinh học cho thị trường trong nước.
BSR cho biết, từ cuối tháng 3/2026, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất dự kiến tiếp nhận khoảng 60.000 tấn nhiên liệu sinh học (E100) từ Nhà máy Nhiên liệu sinh học dầu khí Miền Trung để pha chế xăng E10. Nguồn cung này được kỳ vọng góp phần tăng sản lượng xăng dầu nội địa trong bối cảnh hoạt động nhập khẩu gặp khó do một số quốc gia siết xuất khẩu.
Ông Phạm Văn Vượng, Giám đốc Công ty Cổ phần Nhiên liệu Sinh học Dầu khí Miền Trung cho biết, nhà máy đã chạy thử từ ngày 20/1/2026 và đến 6/2 đã cho ra lô ethanol nhiên liệu đầu tiên. Trong giai đoạn đầu, sản lượng đạt khoảng 470 m3; đến ngày 12/2, đơn vị xuất lô hàng đầu tiên 210 m3 cung cấp cho BSR để phối trộn xăng sinh học E10 RON95.
Sau khi hoàn tất chạy thử, nhà máy tiếp tục rà soát, tối ưu kỹ thuật để nâng hiệu quả vận hành. Dự kiến từ 20/3/2026, nhà máy sẽ hoạt động ở công suất tối ưu, đạt khoảng 60.000 tấn ethanol/năm, tương đương hơn 5.000 tấn/tháng.
Nguyên liệu đầu vào chủ yếu là sắn lát khô, được ký hợp đồng dài hạn với các đối tác nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định. Về đầu ra, trước mắt doanh nghiệp tập trung cung cấp ethanol cho BSR thông qua hệ thống đường ống kết nối trực tiếp với bồn chứa tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Đồng thời, hệ thống xuất hàng bằng đường bộ cũng đã được đầu tư để sẵn sàng mở rộng cung ứng khi thị trường có nhu cầu.
Trong bối cảnh nhu cầu xăng sinh học được dự báo tăng, việc đưa các nhà máy ethanol trong nước hoạt động trở lại được xem là giải pháp giúp tăng tính chủ động về nguồn cung năng lượng. Với hạ tầng pha chế và hệ thống kết nối sẵn có, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất được đánh giá có vai trò đáng kể trong việc cung ứng xăng E10 ra thị trường.
Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cũng khẳng định rằng khi triển khai lộ trình phối trộn xăng E10 không gặp trở ngại lớn về công nghệ, cũng không quá lo về nguồn cung. Bởi bản chất của E10 không phải là một sản phẩm mới với thế giới. Việt Nam là nước đi sau có thể học hỏi kinh nghiệm từ các nước đã triển khai nhiều năm.
Hơn nữa, các doanh nghiệp ở nước ta cũng đã có kinh nghiệm từ việc phối trộn xăng E5 trong một khoảng thời gian dài. Trong khi xăng E10 được các doanh nghiệp phối trộn và đưa vào bán thí điểm tại nhiều cửa hàng xăng dầu trên toàn quốc từ tháng 8 năm 2025.
“Lộ trình từ 1/6 là bắt buộc. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu căng thẳng, các doanh nghiệp nếu đã chuẩn bị tốt phần cơ sở hạ tầng có thể triển khai pha chế và sớm phân phối xăng E10 ra thị trường”, ông Bảo gợi mở.
Chuyển đổi từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe điện không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường, mà còn giảm phụ thuộc vào xăng khoáng trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng trên thế giới.
Chuyên gia cho rằng Nhà nước có thể triển khai các gói hỗ trợ nhằm trợ giá cho doanh nghiệp và người dân, giúp ứng phó với biến động giá xăng dầu.
Trước tình trạng giá xăng dầu đắt đỏ, Bộ Công Thương muốn người dân có thể cân nhắc dùng xe điện, xe hybrid. Cùng với đó, khuyến khích các doanh nghiệp cho người lao động làm việc từ xa nhằm tiết kiệm xăng dầu.
