Từ sáng sớm, khắp các vườn đào ở Xuân Du đã rộn ràng tiếng người gọi nhau, tiếng kéo cắt cành lách tách náo nhiệt cả một vùng quê. Những gốc đào phai trải dài tít tắp, tạo nên khung cảnh mộc mạc, đầy sức sống của vùng trồng đào lớn nhất xứ Thanh mỗi độ cuối năm.
Xuân Du từ lâu được xem là thủ phủ đào phai của Thanh Hóa. Cây đào không chỉ là loại cây cảnh phục vụ ngày Tết mà còn trở thành cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu ổn định, góp phần nâng cao đời sống cho hàng trăm hộ dân trong xã.
Ông Hồ Công Quyết (thôn 6) cho biết, gia đình ông trồng gần 1ha đào phai. Cứ trước Tết khoảng một tháng, bà con lại đồng loạt ra vườn tuốt lá, chăm sóc đào.
“Công đoạn xuống lá được xem là khâu quyết định sự thành bại của cả vụ đào. Thời điểm tuốt lá phải bám sát diễn biến thời tiết. Nếu hoa nở sớm hoặc muộn hơn Tết, giá trị cây đào sẽ giảm đáng kể. Vì vậy, người trồng đào luôn theo dõi sát từng đợt nắng, rét để lựa chọn thời điểm phù hợp. Có cây để rụng lá tự nhiên, có cây phải tuốt lá bằng tay bảo đảm nụ phát triển đúng nhịp”, ông Quyết chia sẻ.
Ông cho hay, việc xuống lá giúp dinh dưỡng tập trung nuôi nụ, kích thích cây đâm chồi, ra hoa đúng dịp Tết. Tất cả đều làm thủ công nên phải rất nhẹ tay; nếu sơ suất làm gãy cành hay trầy nụ, cây đào sẽ bị mất giá.
“Đến thời điểm hiện tại, vườn đào nhà tôi đã có thương lái đặt mua. Mỗi gốc đào phai có giá dao động từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng; đào ghép từ 2 triệu đến 5 triệu đồng. Tính nhẩm, vườn đào của gia đình tôi cũng đã được đặt cọc cả trăm triệu đồng”, ông Quyết cho biết.
Theo người dân địa phương, trước đây đời sống kinh tế ở xã Xuân Du còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, từ khi nghề trồng đào phai phát triển, nhiều hộ đã vươn lên thoát nghèo, thậm chí làm giàu.
Cũng theo các hộ dân, việc trồng đào trước đây còn manh mún và phát triển mạnh nhất vào giai đoạn 2015-2020. Đến nay, hầu hết các hộ trồng đào đều có diện tích canh tác lớn, trải dài từ vài sào đến hàng héc-ta, từ các triền núi đến những cánh đồng rộng mênh mông. Nhà ít thì vài sào, nhiều lên đến hàng héc-ta, nguồn thu dao động từ hàng trăm triệu đến cả tỷ đồng mỗi năm.
Theo người trồng đào, thời tiết năm nay thuận lợi nên đào ra nụ nhiều, phát triển đều, hứa hẹn một mùa hoa nở đẹp. Để kịp tiến độ xuống lá, nhiều hộ có diện tích lớn phải thuê lao động thời vụ với giá dao động từ 300.000-350.000 đồng/ngày công.
Theo lãnh đạo xã Xuân Du, địa phương thuộc vùng đồi núi trung du, có thổ nhưỡng phù hợp để cây đào phai sinh trưởng và phát triển. Trước đây, người dân trồng đào chủ yếu theo hình thức tự phát, manh mún nên hiệu quả kinh tế không cao. Từ năm 2010, khi địa phương có chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xã đã vận động người dân chuyển đổi diện tích lúa kém hiệu quả sang trồng đào.
Đến nay, toàn xã quy hoạch được 8 cánh đồng trồng đào tập trung, với tổng diện tích gần 300ha. Toàn xã có hơn 1.600 hộ trồng đào, doanh thu từ việc bán đào Tết mỗi năm ước đạt hàng trăm tỷ đồng.
