Số liệu thống kê cho thấy, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tăng mạnh qua từng năm, đạt 17,3 tỷ USD trong năm 2025, tiếp tục là thế mạnh của Việt Nam. Trong quá trình sản xuất, nhiều phế phẩm của ngành hàng này như dăm, mùn cưa, cành cây nhỏ… được doanh nghiệp tận dụng để chế biến thành viên nén gỗ.
Theo số liệu thống kê từ Cục Hải quan, chỉ trong 11 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu viên nén gỗ đạt 1,08 tỷ USD, tăng mạnh 52% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là mặt hàng có mức tăng trưởng cao nhất trong ngành hàng gỗ Việt Nam.
Tính đến hết tháng 11/2025, xuất khẩu viên nén gỗ chiếm 7% kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ, cao hơn mức 4,8% của cùng kỳ năm 2024.
Đáng chú ý, tuy chưa có số liệu của cả năm 2025, kim ngạch xuất khẩu viên nén gỗ của nước ta lần đầu vượt mốc 1 tỷ USD, trở thành mặt hàng xuất khẩu tỷ USD mới.
Đặc tính của viên nén gỗ là có giá thành rẻ, năng lượng cao. Chúng có quá trình cháy khá lâu giúp tạo ra một lượng nhiệt ổn định và ít tro. Quá trình đốt sinh ít khói, ít phát thải độc hại so với nhiều loại nhiên liệu truyền thống.
Vì vậy, nhu cầu năng lượng sinh học gia tăng tại các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc và EU đã trở thành động lực chính, thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu viên nén gỗ tăng mạnh trong năm 2025.
Năm 2024, xuất khẩu viên nén gỗ của nước ta đạt 6,03 triệu tấn, đem về 805,27 triệu USD, tăng 29,1% về lượng và 18,5% về giá trị so với năm trước đó. Hàn Quốc và Nhật Bản là hai khách hàng lớn nhất, bao mua tới 94% tổng lượng viên nén gỗ Việt Nam xuất khẩu.
Chuyên gia phân tích chính sách của Tổ chức Forest Trends nhận định, dù đóng góp hơn 1 tỷ USD vào kim ngạch xuất khẩu gỗ, ngành viên nén vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Ví như, ngành viên nén gỗ chưa có vùng nguyên liệu riêng mà phải phụ thuộc vào nguồn cung thứ cấp từ ngành chế biến gỗ khác. Điều này khiến sản xuất viên nén gỗ dễ bị ảnh hưởng bởi tính thời vụ, giá phế phẩm và sự không ổn định của nguồn cung, đặc biệt khi nhu cầu tại Nhật Bản ngày càng lớn.
Bên cạnh đó, các yêu cầu khắt khe về chất lượng và tính bền vững từ thị trường xuất khẩu cũng là thách thức không nhỏ. Hàn Quốc gần đây siết chặt tiêu chuẩn chất lượng, đẩy giá xuất khẩu lên, trong khi Nhật Bản đòi hỏi chứng chỉ FSC, PEFC và dần áp dụng chứng chỉ SBP về chuỗi cung ứng phát thải thấp.
Từ thực tế trên, chuyên gia khuyến cáo các doanh nghiệp cần đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu riêng, giảm phụ thuộc vào nguồn cung thứ cấp. Cùng với đó, chú trọng tới tính hợp pháp và bền vững của sản phẩm theo các quy định tại thị trường xuất khẩu.
