Tên công ty và logo công ty của Võ Thị Ngọc Ngân (Ngân 98) – người đã bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm đang gây nhiều tranh cãi.
Theo đó, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ ZUBU và hộ kinh doanh ZuBu Shop do Ngân 98 điều hành, quản lý nhưng do người khác đứng tên đại diện pháp luật.
Đáng chú ý, logo của công ty là hai chữ U cách điệu khiến người xem liên tưởng đến hình ảnh đặc trưng, tạo nên thương hiệu của Ngân 98 với vòng 1 “khủng”. Vì sao cách đặt tên ZUBU của Ngân 98 vẫn hợp pháp?
Trao đổi với PV VietNamNet, luật sư Trần Tuấn Anh, Giám đốc Công ty Luật Minh Bạch cho biết, cần tách bạch việc đặt tên công ty và logo để xem xét vì được điều chỉnh theo 2 luật khác nhau. Đối với tên công ty, theo Luật Doanh nghiệp hiện hành, tên công ty phải bao gồm hai thành tố là loại hình doanh nghiệp và tên riêng, đồng thời không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên của doanh nghiệp khác đã đăng ký.
Đặc biệt, khoản 3 Điều 38 của Luật Doanh nghiệp 2020 quy định rõ, tên doanh nghiệp không được sử dụng từ ngữ, ký hiệu vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong mỹ tục của dân tộc.
“Trên thực tế, ZUBU là từ không có nghĩa, tên đó cũng không vi phạm điều cấm của luật và cơ quan cấp phép chỉ yêu cầu thay đổi nếu tên trùng với doanh nghiệp khác đã đăng ký. Nói cách khác, ‘hợp pháp’ không có nghĩa là ‘được xã hội ủng hộ’, mà là không vi phạm điều cấm cụ thể nào trong luật. Chỉ khi tên đó chứa yếu tố rõ ràng vi phạm (ví dụ: tục tĩu, xúc phạm danh nhân, tôn giáo, dân tộc…) thì mới bị bác bỏ”, ông Tuấn Anh nói.
Về logo thương hiệu, theo dữ liệu tra cứu từ Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho thấy, ZUBU NGAN 98 (cách điệu) và ZUBU (cách điệu) đã được công ty và một cá nhân nộp đơn đăng ký bảo hộ vào năm 2021 và 2022 nhưng đã bị Cục Sở hữu trí tuệ từ chối mà không nêu lý do.
Luật sư Trần Tuấn Anh cho rằng, việc từ chối bảo hộ cũng có thể xuất phát từ nguyên nhân logo đó vi phạm thuần phong mỹ tục hoặc các lý do khác như thiếu tính phân biệt, mô tả quá rõ về hàng hóa, hoặc các vấn đề kỹ thuật khác về sở hữu trí tuệ.
Tuy nhiên, dưới khía cạnh pháp luật, khi logo bị từ chối bảo hộ thì doanh nghiệp vẫn được sử dụng logo đó, trừ khi có bên thứ 3 kiện xâm phạm nhãn hiệu của họ.
Ông Tuấn Anh lưu ý, cần phân biệt giữa tên doanh nghiệp, logo thương hiệu và tên miền internet.
Nhắc đến trường hợp trước đây, có người xin đăng ký tên miền “bxxx.com.vn” nhưng bị từ chối là do quy định riêng tại Thông tư số 24/2015 của Bộ Thông tin và Truyền thông (cũ), ông Tuấn Anh cho hay, việc quản lý tên miền internet có tiêu chí đánh giá về thuần phong mỹ tục chặt chẽ hơn. Từ “bxxx” trong tiếng Việt, ngoài nghĩa gốc (quả bưởi), còn có thể được hiểu theo nghĩa thô tục. Việc cho phép đăng ký một tên miền mang tính “đa nghĩa” và dễ gây phản cảm sẽ đi ngược lại mục tiêu giữ gìn môi trường mạng trong sạch.
Ngược lại, từ “ZUBU” không có nghĩa thô tục trong tiếng Việt, do đó nó không đặt ra nguy cơ vi phạm thuần phong mỹ tục rõ ràng như trường hợp nêu trên.
“Tên công ty và logo ZUBU được coi là hợp pháp dựa trên các quy định hiện hành của Luật Doanh nghiệp về đặt tên, do nó không sử dụng từ ngữ vi phạm thuần phong mỹ tục. Sự khác biệt về tính pháp lý giữa “ZUBU” và buoi.com.vn nằm ở bản chất của từ ngữ (một bên không nghĩa, còn một bên đa nghĩa và có nguy cơ thô tục) và cơ sở pháp lý áp dụng”, vị luật sư phân tích.
