Trong giai đoạn từ năm 2021 đến 2025, nhiều ngân hàng trung ương, đặc biệt ở các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ, đã đẩy mạnh mua vàng để đa dạng hóa dự trữ và giảm phụ thuộc vào đồng USD…
Theo dữ liệu do nền tảng đồ họa tài chính Visual Capitalist
tổng hợp, lần đầu tiên kể từ năm 1996, các ngân hàng trung ương ngoài Mỹ nắm giữ
nhiều vàng hơn trái phiếu chính phủ Mỹ trong dự trữ của mình.
Diễn biến này cho
thấy sự dịch chuyển đáng chú ý trong cách các ngân hàng trung ương quản trị dự
trữ toàn cầu.
Trong năm 2025, tỷ trọng vàng trong dự trữ của các ngân hàng
trung ương trên thế giới, không gồm Mỹ, đã vượt tỷ trọng trái phiếu chính phủ Mỹ,
khi bất định địa chính trị gia tăng và nhu cầu đa dạng hóa tài sản tăng lên.
Trong giai đoạn từ năm 2021 đến 2025, nhiều ngân hàng trung
ương, đặc biệt ở các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ, đã
đẩy mạnh mua vàng để đa dạng hóa dự trữ và giảm phụ thuộc vào đồng USD, trong bối
cảnh nợ công tại Mỹ tăng cao và căng thẳng địa chính trị leo thang.
Với đặc tính bền vững về giá trị, thuận tiện cất giữ và vận
chuyển, cũng như ít chịu tác động từ rủi ro chính trị, vàng đóng vai trò là một
kênh phòng ngừa biến động tỷ giá và lạm phát được ưa chuộng.
Sang đầu năm 2026,
giá vàng lập kỷ lục mới khi nhu cầu trú ẩn an toàn tăng mạnh. Dù sau đó giá
vàng đã giảm mạnh từ mức đỉnh, xu hướng các ngân hàng trung ương ưu tiên tăng nắm
giữ vàng vẫn cho thấy rõ nhu cầu đa dạng hóa dự trữ và giảm phụ thuộc vào tài sản
định giá bằng USD trong bối cảnh bất định dai dẳng.
Năm 2021, vàng chiếm 13% dự trữ của các ngân hàng trung ương
toàn cầu, thấp hơn nhiều so với 28% của trái phiếu chính phủ Mỹ – chênh 15 điểm
phần trăm. Sang năm 2022-2023, tỷ trọng vàng tăng dần lên 14% rồi 15%, trong
khi tỷ trọng trái phiếu chính phủ Mỹ giảm về 27% và 26%, khiến khoảng cách tiếp
tục thu hẹp.
Đến năm 2024, xu hướng này rõ nét hơn khi vàng tăng lên 17%
còn trái phiếu chính phủ Mỹ giảm về 24%. Bước ngoặt xuất hiện trong năm 2025,
khi tỷ trọng vàng tăng vọt lên 24% và lần đầu vượt tỷ trọng trái phiếu chính phủ
Mỹ, nhóm giảm xuống 23%.
Tính chung giai đoạn 2021-2025, tỷ trọng vàng tăng 11 điểm
phần trăm, trong khi trái phiếu chính phủ Mỹ giảm 5 điểm phần trăm.
Theo các nhà phân tích, tỷ trọng vàng vượt trái phiếu chính
phủ Mỹ cho thấy các ngân hàng trung ương toàn cầu đang tái cân bằng danh mục dự
trữ, một xu hướng có thể làm thay đổi vai trò chủ đạo của đồng USD trong hệ thống
dự trữ quốc tế về dài hạn.
-Ngọc Trang
