Vào ngày 30/4, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) cùng đưa ra quyết định giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh tác động từ cuộc chiến tranh ở Vùng Vịnh đặt các nhà hoạch định chính sách tiền tệ vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”…
Hội đồng thống đốc của ECB giữ lãi suất tham chiếu ở mức 2%, cho biết đánh giá của ECB về triển vọng lạm phát về cơ bản không thay đổi nhưng “rủi ro lạm phát tăng và rủi ro tăng trưởng giảm đã mạnh lên”.
Tuyên bố sau cuộc họp thừa nhận cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran đã đẩy giá năng lượng tăng mạnh, kéo theo áp lực lạm phát tăng và gây áp lực lên tâm lý trong nền kinh tế. Tuy vậy, ECB cho rằng “tác động của cuộc chiến tới lạm phát và hoạt động kinh tế trong trung hạn sẽ tùy thuộc vào cường độ vào thời gian kéo dài của cú sốc giá năng lượng, cũng như quy mô của các ảnh hưởng gián tiếp và thứ cấp mà cú sốc này gây ra”.
“Chiến tranh càng kéo dài, giá năng lượng càng giữ ở mức cao lâu hơn, tác động tới lạm phát và nền kinh tế sẽ càng lớn”, ECB nhấn mạnh.
Cũng theo tuyên bố, ECB giữ vững cam kết thiết lập chính sách tiền tệ để đảm bảo rằng tốc độ lạm phát ổn định ở ngưỡng 2% trong trung hạn. ECB cũng nhắc lại quan điểm sẽ theo dõi sát tình hình và đưa ra quyết định theo từng cuộc họp dựa trên dữ liệu thực tế, thay vì vạch sẵn một hướng đi cho lãi suất.
Số liệu sơ bộ công bố ngày 30/4 cho thấy tốc độ lạm phát hàng năm ở eurozone trong tháng 4 tăng mạnh lên 3% từ mức 2,6% của tháng 3, chủ yếu do giá năng lượng tăng. Cùng với đó, tốc độ tăng trưởng kinh tế khu vực trong quý 1 chỉ đạt 0,1% so với quý trước.
Tại một cuộc họp báo, Chủ tịch ECB Christine Lagarde nói “nhu cầu trong nước vẫn là động lực chính của tăng trưởng, được hỗ trợ bởi thị trường lao động vững vàng”. “Tuy nhiên, triển vọng kinh tế còn bấp bênh và sẽ tùy thuộc vào chiến tranh ở Trung Đông sẽ kéo dài bao lâu và ảnh hưởng ra sao đến thị trường hàng hóa cơ bản cũng như chuỗi cung ứng toàn cầu”, bà nói.
Một số nhà kinh tế dự báo ECB có thể tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp tháng 6. Một số khác cảnh báo ECB nên hết sức cẩn trọng với việc tăng lãi suất vì nền kinh tế đang có dấu hiệu trì trệ và niềm tin tiêu dùng suy yếu.
Ông Mark Wall, nhà kinh tế trưởng về châu Âu của ngân hàng Deutsche Bank nhận định ECB đang cho thấy sự bình tĩnh thông qua “đề cập tới tình trạng vững vàng của nền kinh tế trong những quý gần đây và kỳ vọng lạm phát vẫn được neo giữ chặt”.
“Không giống như khi xảy ra cú sốc năng lượng vào năm 2022, chính sách tài khóa hiện nay ở eurozone đã chặt hơn và thị trường lao động đã yếu đi, giúp làm giảm khả năng tác động thứ cấp của giá năng lượng cao bám rễ sâu. Tuy nhiên, với lạm phát tăng và nguồn cung năng lượng tiếp tục gián đoạn, ECB có thể khởi động chu kỳ tăng lãi suất vào tháng 6. Các động thái sau đó sẽ tùy thuộc nhiều vào dữ liệu lạm phát và tiền lương tiếp theo”, ông Wall nhận xét.
Cùng ngày 30/4, BOE giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75% – một quyết định cũng không nằm ngoài dự báo của giới phân tích. Tuyên bố sau cuộc họp của BOE dự báo chiến tranh sẽ tiếp tục đẩy giá năng lượng lên cao hơn, đồng thời thừa nhận khả năng của chính sách tiền tệ trong việc làm giảm bớt sức ép này là hạn chế.
“Cuộc chiến ở Trung Đông đồng nghĩa triển vọng giá năng lượng toàn cầu vẫn khó đoán định. Chính sách tiền tệ không thể điều chỉnh giá năng lượng, mà chỉ có thể đảm bảo sự điều chỉnh kinh tế để thích ứng với giá năng lượng cao diễn ra theo cách nhằm đạt được mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững”.
Số liệu gần đây nhất cho thấy lạm phát tháng 3 ở Anh là 3,3%, tăng từ mức 3% của tháng 2, do giá xăng dầu tăng. BOE nhận định lạm phát có thể tiếp tục tăng trong năm nay.
Trong kịch bản ôn hòa nhất mà BOE đưa ra, lạm phát sẽ tăng lên mức 3,5% vào cuối năm trước khi quay đầu giảm. Trong kịch bản xấu nhất, lạm phát có thể lên tới 6,2% vào đầu năm 2027 và sẽ giữ cao hơn mục tiêu 2% cho tới năm 2029.
Cũng trong kịch bản xấu nhất, BOE cho rằng lãi suất của cơ quan này có thể tăng lên mức khoảng 5,25% vào năm 2027. Theo BOE, mức lãi suất như vậy có thể giúp hạn chế mức đỉnh của lạm phát, nhưng hệ quả sẽ là tăng trưởng kinh tế sụt giảm, thậm chí nền kinh tế có thể rơi vào suy thoái.
-Điệp Vũ
