Đây là một trong những kết quả khảo sát từ tác động xung đột tại Trung Đông đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, do Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV, Hội đồng tư vấn cải cách Thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ) phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính, vừa công bố chiều 28-3.
Theo đó, bối cảnh chiến sự tại Trung Đông đã bước sang tuần thứ tư và tiếp tục diễn biến phức tạp, gây ra nhiều tác động tiêu cực trên phạm vi toàn cầu, làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, ảnh hưởng trực tiếp đến các nền kinh tế và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Ở trong nước, kết quả khảo sát nhanh từ ngày 16-3 đến ngày 22-3 với 228 doanh nghiệp cho thấy tác động của xung đột không còn dừng ở mức rủi ro tiềm ẩn mà đã chuyển hóa thành áp lực thực tế trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Có 62,7% doanh nghiệp đánh giá xung đột đang ảnh hưởng ở mức lớn hoặc rất lớn đến hoạt động kinh doanh hiện tại; 55,3% doanh nghiệp cho biết tác động đã xảy ra trên thực tế. Mức độ ảnh hưởng được ghi nhận cao hơn ở các ngành gắn trực tiếp với nhiên liệu, vận tải, xuất nhập khẩu, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và chuỗi cung ứng quốc tế.
“Một cú sốc địa chính trị bên ngoài đang truyền dẫn khá nhanh vào nền kinh tế trong nước thông qua các chiều cạnh khác nhau” – ông Trương Gia Bình, Trưởng Ban IV nêu trong báo cáo.
Đáng chú ý, tác động của xung đột đã bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý đầu tư, khả năng tiếp cận vốn và điều kiện tài chính của doanh nghiệp. Có 64,5% doanh nghiệp cho biết đã phải hoãn hoặc điều chỉnh kế hoạch đầu tư. Các áp lực tài chính được doanh nghiệp ghi nhận ngày càng rõ hơn, gồm chi phí lãi vay gia tăng, khó khăn trong tiếp cận vốn, biến động tỉ giá và áp lực thanh toán quốc tế.
Trong bối cảnh đó, phần lớn doanh nghiệp tự đánh giá khả năng chống chịu chỉ ở mức trung bình (59,3%), trong khi 23,7% cho rằng khả năng chống chịu ở mức thấp. Những số liệu này cho thấy khu vực doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đang có dư địa ứng phó tương đối hạn chế trước các cú sốc đồng thời về chi phí, logistics, đơn hàng và vốn.
Để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn, Ban IV kiến nghị Thủ tướng Chính phủ sớm triển khai các giải pháp hỗ trợ tín dụng, cơ cấu nợ, giảm lãi suất và cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng mạnh và khả năng tiếp cận vốn, tiếp cận thị trường bị ảnh hưởng và dự báo còn kéo dài, cần nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp duy trì thanh khoản và vốn lưu động, nhất là đối với các ngành chịu tác động mạnh, doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp nông nghiệp, đặc biệt các doanh nghiệp nhỏ và vừa…
Để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn, Ban IV kiến nghị Thủ tướng Chính phủ sớm triển khai các giải pháp hỗ trợ tín dụng, cơ cấu nợ, giảm lãi suất và cải thiện dòng tiền…
Các giải pháp có thể bao gồm hỗ trợ lãi suất, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giãn nợ, mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng ngắn hạn và đẩy nhanh hoàn thuế để tạo dư địa dòng tiền cho doanh nghiệp duy trì hoạt động.
Trước đó, chia sẻ tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026 – Lần thứ I với chủ đề “Doanh nghiệp trước cú sốc địa chính trị toàn cầu: Ứng phó thế nào?”, do Báo Người Lao Động tổ chức mới đây, các doanh nghiệp cũng phản ánh mặt bằng lãi suất hiện nay đang rất nóng. Từ mức 6 – 7% trước đây, lãi suất cho vay hiện đã lên 11 – 13%, thậm chí 15% đối với lĩnh vực bất động sản, tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp.
“Do đó, rất kỳ vọng các tổ chức tài chính xem xét, tạo điều kiện thuận lợi hơn về vốn để doanh nghiệp duy trì sản xuất và phát triển ổn định” – ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP HCM (HAWA), nói.
