Mảnh vỡ tên lửa SpaceX sắp va chạm với Mặt Trăng ở vận tốc Mach 7

Tháng 8 năm nay, một phần thuộc tầng trên của tên lửa SpaceX Falcon 9 dự kiến sẽ va chạm với Mặt Trăng ở vận tốc lên tới hơn 8.600 km/h (tương đương vận tốc siêu thanh gấp 7 lần tốc độ âm thanh – Mach 7). Sự kiện này được nhà thiên văn học nổi tiếng Bill Gray phát hiện và theo dõi thông qua phần mềm dự báo quỹ đạo chuyên dụng.

Theo dữ liệu lịch sử, đây là mảnh vỡ từ chuyến phóng tên lửa vào ngày 15/1/2025 nhằm đưa các tàu đổ bộ của Mỹ và Nhật Bản lên Mặt Trăng. Khi đó tên lửa SpaceX Falcon 9 được phóng để đưa tàu đổ bộ Blue Ghost và tàu đổ bộ Hakuto-R lên bề mặt Mặt Trăng. Tàu đổ bộ Blue Ghost đã hạ cánh thành công, trong khi tàu đổ bộ Hakuto-R đã rơi xuống bề mặt. Với vận tốc cực đại, phần thân tên lửa này sẽ bốc hơi hoàn toàn ngay khi va chạm, chỉ để lại một hố nhỏ trên bề mặt Vệ tinh tự nhiên của Trái Đất.

Dù một vụ va chạm đơn lẻ ở quy mô này chưa gây ra tổn hại lớn, các chuyên gia cảnh báo rằng những tai nạn ngẫu nhiên tương tự sẽ trở thành mối đe dọa nghiêm trọng trong tương lai gần. Hiện nay, các cơ quan chính phủ như NASA cùng các tập đoàn hàng không vũ trụ tư nhân đang đẩy mạnh tần suất phóng tàu nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng căn cứ thường trú trên Mặt Trăng.

Nhà thiên văn học Bill Gray nhận định: “Khi lưu lượng giao thông không gian tăng lên, việc thiết lập các quỹ đạo xử lý rác thải có kiểm soát là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ các thiết bị và con người trên bề mặt thiên thể”.

Thực trạng rác thải vũ trụ từ lâu đã là bài toán nhức nhối đối với các nhà khoa học. Theo báo cáo của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA), mật độ vật thể nhân tạo trên quỹ đạo đã tăng vọt kể từ khi các mạng lưới vệ tinh thương mại, đơn cử như hệ thống Starlink của SpaceX với hơn 10.000 vệ tinh, đi vào vận hành. Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) hiện hằng ngày phải liên tục điều chỉnh độ cao để né tránh các mảnh vỡ nhằm ngăn chặn những thảm họa va chạm cơ học trực tiếp.

Không chỉ gây nguy hiểm ngoài không gian sâu, vấn đề rác thải không gian mất kiểm soát còn đe dọa đến an toàn của người dân trên Trái Đất khi chúng rơi tự do xuyên qua bầu khí quyển. Đầu năm 2025, một mảnh vỡ tên lửa được xác định của Ấn Độ đã rơi xuống một ngôi làng tại Kenya gây hoang mang dư luận. Mặc dù các kỹ sư luôn cố gắng điều hướng các vệ tinh hết hạn về “Điểm Nemo” – vùng biển biệt lập ở Nam Thái Bình Dương được mệnh danh là nghĩa địa vũ trụ, nhưng hiện tại vẫn có hàng nghìn mảnh rác tự do mất quỹ đạo có thể tái nhập khí quyển bất cứ lúc nào.

Để giải quyết triệt để vấn đề này, giới khoa học đã đề xuất nhiều giải pháp kỹ thuật đột phá như sử dụng lưới thu gom khổng lồ, nam châm điện trường hoặc phóng lao móc tầm xa. Tuy nhiên, các công nghệ này vẫn đang dừng lại ở mức độ ý tưởng thử nghiệm và cần rất nhiều thời gian để tối ưu hóa chi phí trước khi đưa vào ứng dụng thực tiễn.