Israel và Lebanon đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày nhằm kiềm chế xung đột giữa Israel và Hezbollah ở miền nam Lebanon. Thỏa thuận được đưa ra sau hai ngày đàm phán do Washington làm trung gian, kết thúc hôm thứ Sáu (15/5) với cam kết sẽ tiếp tục tổ chức các cuộc họp trong những tuần tới.
“Lệnh chấm dứt thù địch ngày 16/4 sẽ được gia hạn thêm 45 ngày để tạo điều kiện cho tiến triển tiếp theo”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott viết trên X, đồng thời cho biết các cuộc đàm phán nhằm giải quyết hàng thập kỷ xung đột giữa hai nước đã diễn ra “rất hiệu quả”. Lệnh ngừng bắn hiện tại dự kiến hết hạn vào Chủ nhật (17/5).
Xe quân sự Israel ở Lebanon. (Ảnh: Reuters)
Phái đoàn Lebanon và Israel đều đưa ra tuyên bố tích cực về các cuộc đàm phán. Đây là cuộc gặp thứ ba kể từ khi Israel tăng cường không kích Lebanon sau khi Hezbollah phóng tên lửa vào Israel ngày 2/3 – chỉ ba ngày sau khi xung đột Mỹ-Israel với Iran bùng nổ.
Chiến dịch ném bom và tấn công trên bộ của Israel ở miền nam Lebanon khiến khoảng 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa, trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố lệnh ngừng bắn hồi tháng trước sau các cuộc tiếp xúc ban đầu giữa đại sứ hai nước tại Washington.
Dù vậy, Hezbollah và Israel vẫn tiếp tục giao tranh lẻ tẻ, chủ yếu tập trung ở miền nam Lebanon, nơi quân đội Israel đang kiểm soát một “vùng an ninh” do họ tự tuyên bố.
Lebanon muốn chấm dứt hoàn toàn giao tranh
Nỗ lực hòa giải do Mỹ dẫn đầu giữa Lebanon và Israel diễn ra song song với các hoạt động ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột Mỹ-Iran. Iran cho biết việc chấm dứt tấn công của Israel tại Lebanon là một trong những điều kiện để đạt được thỏa thuận rộng lớn hơn.
Phái đoàn Lebanon tham dự đàm phán dù vấp phải phản đối từ Hezbollah – và đặt ưu tiên hàng đầu là chấm dứt các hành động thù địch. Trong khi đó, Israel khẳng định Hezbollah phải bị giải giáp trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình lâu dài nào với Lebanon.
Các cuộc gặp tại Washington, được xem là tiếp xúc cấp cao nhất giữa Lebanon và Israel trong nhiều thập kỷ, hiện đã mở rộng sang cả các quan chức an ninh và quân sự.
Pigott cho biết một “kênh đàm phán an ninh” mới sẽ được khai mạc tại Lầu Năm Góc vào ngày 29/5, trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ tiếp tục triệu tập hai bên cho vòng đàm phán chính trị vào ngày 2–3/6.
“ Chúng tôi hy vọng các cuộc thảo luận này sẽ thúc đẩy hòa bình lâu dài giữa hai nước, sự công nhận đầy đủ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, cũng như thiết lập an ninh thực sự dọc biên giới chung”, Pigott nói.
Phái đoàn Lebanon tuyên bố họ muốn biến động lực từ lệnh ngừng bắn hiện nay thành một thỏa thuận hòa bình bền vững. “ Việc gia hạn ngừng bắn và thiết lập kênh đàm phán an ninh do Mỹ làm trung gian tạo ra khoảng thời gian quý giá để người dân ổn định cuộc sống, củng cố các thể chế nhà nước và mở đường cho tiến trình chính trị hướng tới ổn định lâu dài”, tuyên bố cho biết.
Đại sứ Israel tại Mỹ, Yechiel Leiter, mô tả các cuộc đàm phán là “thẳng thắn và mang tính xây dựng”. “Sẽ có lúc thăng lúc trầm, nhưng tiềm năng thành công là rất lớn. Điều quan trọng nhất trong suốt tiến trình đàm phán sẽ là an ninh của người dân và binh sĩ của chúng tôi ”, ông viết trên X.
Nhìn chung, diễn biến quốc tế tại Trung Đông tiếp tục phức tạp, nỗ lực ngoại giao của các bên chưa đem lại kết quả cụ thể.
