Từ làm chủ mạng lưới viễn thông đến bước đi toàn cầu của Viettel

Trong một mạng viễn thông, Site Router là thiết bị đóng vai trò “trạm trung chuyển”, kết nối các trạm phát sóng 3G, 4G, 5G hoặc mạng Internet cố định với mạng lõi – trung tâm xử lý và điều phối toàn bộ lưu lượng của hệ thống.

Thiết bị này đảm bảo dữ liệu được truyền đi nhanh với độ trễ thấp, ổn định và an toàn, nên yêu cầu rất cao về năng lực xử lý, độ tin cậy cũng như khả năng vận hành liên tục. Đây cũng là lý do vì sao thị trường thiết bị này lâu nay chủ yếu nằm trong tay các hãng công nghệ lớn trên thế giới.

Xây chắc nền móng từ những ngày đầu

Từ giai đoạn 2012-2013, Tổng Công ty Công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech) đã đặt mục tiêu từng bước làm chủ thiết bị này nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài. Tới năm 2017, dự án đến giai đoạn tiếp cận bài bản hơn, tập trung xây dựng năng lực nghiên cứu phát triển.

Thời điểm đó, đội ngũ chỉ gồm vài kỹ sư, chưa từng có kinh nghiệm phát triển các sản phẩm tương tự. Họ bắt đầu từ việc nghiên cứu tiêu chuẩn quốc tế, tài liệu kỹ thuật và các nền tảng mã nguồn mở để xây dựng hệ thống từ những lớp cơ bản nhất.

Thay vì tự phát triển toàn bộ, nhóm lựa chọn tập trung vào những thành phần cốt lõi quyết định năng lực của sản phẩm như kiến trúc xử lý dữ liệu, cơ chế định tuyến – tức cách dữ liệu tìm đường đi tối ưu trong mạng – cùng các giải pháp tối ưu hiệu năng và bảo mật. Đồng thời, Viettel High Tech hợp tác với các nhà cung cấp chipset như Qualcomm, Broadcom và Marvell để tận dụng nền tảng phần cứng, giúp rút ngắn thời gian phát triển nhưng vẫn làm chủ phần lõi công nghệ.

Quá trình thử nghiệm không tránh khỏi những khó khăn. “Trong giai đoạn thử nghiệm đầu tiên tại Hà Nội, hệ thống từng gặp lỗi treo kéo dài, buộc nhóm phải rà soát lại toàn bộ kiến trúc và mã nguồn. Những trải nghiệm như vậy giúp chúng tôi hiểu rằng làm chủ thiết bị không chỉ là phát triển đủ tính năng, mà là hiểu sâu cách hệ thống vận hành trong mọi điều kiện tải”, anh Nguyễn Quang Mạnh, hiện là Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ Truyền dẫn, Viettel High Tech chia sẻ.

Theo anh Trần Văn Hưởng, Giám đốc Trung tâm, ngay từ phiên bản đầu tiên, hệ thống đã có quy mô hàng triệu dòng mã nguồn, phản ánh khối lượng công việc rất lớn trong việc xây dựng nền tảng phần mềm cho một thiết bị hạ tầng quan trọng.

Sau hơn bốn năm phát triển liên tục, sản phẩm đã trải qua hơn 20.000 bài đo kiểm về chức năng và hiệu năng, đồng thời được kiểm chứng trực tiếp trên mạng lưới Viettel với các kịch bản tải thực tế. Các phiên bản Site Router với tốc độ 10Gbps và 100Gbps – tức khả năng xử lý dữ liệu lên tới hàng chục đến hàng trăm gigabit mỗi giây – hiện đã được triển khai tại nhiều tỉnh thành, góp phần đảm bảo kết nối thông suốt cho mạng lưới.

Chọn lối đi riêng để “Go Global”

Từ một nhóm kỹ sư ban đầu, lực lượng tham gia dự án hiện đã mở rộng với các đội ngũ tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, từng bước hình thành năng lực nghiên cứu trong lĩnh vực truyền dẫn – một trong những nền tảng cốt lõi của viễn thông.

Năm 2021 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi Site Router chính thức được đưa vào khai thác trên mạng lưới Viettel, từng bước thay thế các thiết bị nhập khẩu. Đây cũng là thời điểm sản phẩm được cấp các chứng chỉ hợp chuẩn, cho thấy khả năng triển khai trên hệ thống quy mô lớn.

Trên nền tảng đó, Site Router hiện đang được chuẩn bị thử nghiệm tại các thị trường như Peru, Mozambique và UAE.

Một trong những điểm khác biệt của Viettel High Tech khi tham gia thị trường này là khả năng tùy biến sản phẩm theo yêu cầu cụ thể của từng khách hàng. “Tôi nhớ, khi thực hiện giai đoạn POC – tức thử nghiệm chứng minh khả năng hoạt động của thiết bị – tại thị trường nước ngoài, do lệch múi giờ và phải kiểm tra hệ thống từ xa, chúng tôi gần như ‘trực chiến’ 24/7. Ngay cả những yêu cầu phát sinh ngoài kế hoạch ban đầu, nhóm cũng cố gắng đáp ứng nhanh nhất”, anh Nguyễn Quang Mạnh cho biết.

Song song với Site Router, Viettel High Tech cũng đang phát triển các thiết bị đầu cuối như modem XGSPON ONT – thiết bị chuyển đổi tín hiệu Internet cáp quang tốc độ cao vào hộ gia đình – cùng các chuẩn Wi-Fi thế hệ mới như Wi-Fi 7 và Wi-Fi 8, nhằm hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm và mở rộng cơ hội kinh doanh trên thị trường toàn cầu.

Trong lĩnh vực viễn thông, Viettel High Tech đã làm chủ các thành phần quan trọng của mạng, từ thiết bị vô tuyến, truyền dẫn đến mạng lõi – nền tảng để triển khai các công nghệ như 5G.

Theo lãnh đạo Tập đoàn Viettel, việc chuyển từ “làm chủ trong nước” sang “tham gia thị trường quốc tế” là bước đi tất yếu khi năng lực công nghệ đã được kiểm chứng.

Từ việc từng bước làm chủ một thiết bị hạ tầng quan trọng, Viettel đang cho thấy hướng đi rõ ràng: tham gia sâu hơn vào các lớp công nghệ cốt lõi của mạng viễn thông và từng bước đưa các sản phẩm “Make in Vietnam” ra thị trường quốc tế. Những bước phát triển vượt bậc này đã được ghi nhận xứng đáng. Cuối tháng 4-2026, Viettel High Tech được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những đóng góp trong nghiên cứu, làm chủ và sản xuất các công nghệ chiến lược phục vụ quốc phòng và hạ tầng công nghệ cao.