Báo cáo kết quả Đề án “Điều tra tổng thể về khoáng sản và hoàn thiện nền bản đồ địa chất tỷ lệ 1/50.000 vùng Tây Bắc phục vụ quy hoạch phát triển bền vững kinh tế xã hội” ngày 5/3/2025, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cho biết đề án điều tra tổng thể tiềm năng khoáng sản, tài nguyên địa chất, đo vẽ hoàn thiện bản đồ địa chất khoáng sản, tỷ lệ 1:50.000 vùng Tây Bắc phục vụ phát triển kinh tế xã hội bền vững.
PHÁT HIỆN NHIỀU LOẠI KHOÁNG SẢN QUAN TRỌNG
Đề án Tây Bắc được chia thành nhóm các đề án: lập bản đồ địa chất khoáng sản tỷ lệ 1:50.000; nhóm các đề án điều tra, đánh giá khoáng sản; và nhiệm vụ tổng hợp với tổng số là 26 đề án thành phần.
Phạm vi thực hiện của đề án Tây Bắc gồm toàn bộ vùng Tây Bắc với diện tích 109.250 km, gồm 12 tỉnh (Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hoà Bình, Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Phú Thọ, Tuyên Quang) và 21 huyện phía Tây của tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An.
Theo Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, từ năm 2018 đến nay, các hạng mục chính đề án đã hoàn thiện. Các đơn vị thực hiện đã hoàn thành công tác đo vẽ lập bản đồ địa chất, điều tra khoáng sản tỷ lệ 1:50.000 vùng Tây Bắc gồm 8 nhóm tờ đã giao với diện tích là 13.081 km2.
Bên cạnh đó, các đơn vị đã làm rõ tiềm năng tài nguyên các loại khoáng sản, các tài nguyên địa chất khác. Cụ thể, đã phát hiện và đánh giá tài nguyên 110 mỏ thuộc 25 loại khoáng sản quan trọng thuộc nhóm khoáng sản làm nhiên liệu, năng lượng, vật liệu xây dựng.
Trong số đó có 17 mỏ lớn (5 mỏ khoáng sản kim loại, 10 mỏ khoáng chất công nghiệp, 2 mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng), 43 mỏ trung bình và 50 mỏ nhỏ.
Kết quả thực hiện đã vượt 200% mục tiêu đề án Tây Bắc đặt ra (từ 30- 35 mỏ mới), đáp ứng các yêu cầu phát triển kinh tế vùng, yêu cầu phát hiện các loại khoáng sản mới.
KHOANH ĐỊNH 15 DIỆN TÍCH PHÂN BỐ CÁC ĐÁ MAGMA CÓ TIỀM NĂNG ĐẤT HIẾM DẠNG HẤP PHỤ ION
Trên cơ sở điều tra đã đề xuất chuyển giao thăm dò 96 mỏ (17 mỏ lớn, 42 mỏ trung bình, 37 mỏ nhỏ), bao gồm 172 diện tích (đã chuyển giao 62 diện tích để đưa vào 2 Quy hoạch thăm dò khoáng sản thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến 2050).
Các đơn vị triển khai Đề án tổng hợp tài liệu về tiềm năng địa nhiệt khu vực Tây Bắc và điều tra chi tiết 3 khu vực có tiềm năng địa nhiệt (ở Điện Biên, Lai Châu và Sơn La); phát hiện và điều tra sơ bộ các di chỉ địa chất, cảnh quan địa mạo có giá trị.
Đáng chú ý, các đơn vị đã khoanh định, dự báo 7 khu vực có triển vọng khoáng sản ẩn sâu; khoanh định được 15 diện tích phân bố các đá magma có tiềm năng đất hiếm dạng hấp phụ ion trong vỏ phong hóa đề xuất đưa vào đề án điều tra tổng thể quặng đất hiếm toàn quốc.
Cùng với đó dự báo 6 khu vực có tiềm năng lớn về khoáng chất công nghiệp và vật liệu xây dựng để đầu tư điều tra, đánh giá tiếp theo.
Khoanh định, dự báo 7 khu vực có triển vọng khoáng sản ẩn sâu; khoanh định 15 diện tích phân bố đá magma có tiềm năng đất hiếm dạng hấp phụ ion trong vỏ phong hóa đề xuất đưa vào đề án điều tra tổng thể quặng đất hiếm toàn quốc. Dự báo 6 khu vực tiềm năng lớn khoáng chất công nghiệp và vật liệu xây dựng để điều tra tiếp theo…
Kết quả thực hiện đề án đã tổng hợp, đo vẽ bổ sung, thành lập bản đồ địa chất, khoáng sản tỉ lệ 1:250.000 toàn khu vực Bắc Bộ và tỉnh Nghệ An, gồm 11 mảnh theo danh pháp, đã thu thập 14 bộ mẫu địa chất khoáng sản kèm bản đồ địa chất khoáng sản từng tỉnh và được bàn giao cho các tỉnh.
Ông Trần Bình Trọng, Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, cho biết đến hết năm 2024, các đơn vị thực hiện Đề án đã hoàn thành lập báo cáo tổng kết, trình Bộ xem xét thẩm định, phê duyệt 26 đề án thành phần và báo cáo kết quả tổng thể Đề án.
Đến tháng 2/2025, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã phê duyệt 26 báo cáo kết quả 26 đề án thành phần. Bộ cũng đã lập Hội đồng thẩm định báo cáo kết quả tổng thể Đề án. Báo cáo đang được gửi lấy ý kiến thẩm định ủy viên phản biện và các Ủy viên Hội đồng trước khi tổ chức họp Hội đồng.
Trên cơ sở kết quả Đề án, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Quý Kiên đề nghị đơn vị tổ chức công bố kết quả của đề án và chuyển giao cho các địa phương một số kết quả như: thống kê kết quả điều tra hiện trạng 1.305 mỏ (tên mỏ, vị trí, địa danh, mức độ điều tra, trữ lượng và tài nguyên còn lại);
Thống kê những thông tin cơ bản kết quả 110 mỏ đã đánh giá đề nghị chuyển giao thăm dò (tên mỏ, diện tích, địa danh, tài nguyên cấp 333, 334a); thông tin cơ bản 46 mỏ mới được phát hiện và xác định tài nguyên cấp 334a cần được đánh giá tiếp theo…
Ông Kiên cũng đề nghị Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam chỉ đạo các đơn vị thực hiện Đề án chuẩn bị tài liệu, báo cáo tổng kết để tổ chức họp Hội đồng thẩm định đề án sắp tới.
