Trong 5 tháng đầu năm 2026, ngành rau quả Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng tích cực khi kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 2,69 tỷ USD, tăng 16,8% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này đạt được trong bối cảnh thương mại nông sản toàn cầu còn nhiều biến động, đồng thời phản ánh xu hướng chuyển dịch tích cực trong cơ cấu xuất khẩu khi tỷ trọng sản phẩm chế biến ngày càng gia tăng.
Theo Báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tháng
5/2026, giá trị xuất khẩu rau quả đạt 630 triệu USD. Trung Quốc tiếp tục là thị
trường tiêu thụ lớn nhất của rau quả Việt Nam, chiếm 49,6% tổng giá trị xuất khẩu.
Hai thị trường lớn tiếp theo là Hoa Kỳ và Hàn Quốc với thị phần lần lượt đạt
8,7% và 5,4%.
XUẤT KHẨU TRÁI CÂY SANG TRUNG QUỐC TĂNG MẠNH
Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu rau quả sang Trung
Quốc tăng 31,4% so với cùng kỳ năm trước, xuất khẩu sang Hoa Kỳ tăng 16% và
sang Hàn Quốc tăng 9,1%. Trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất, Campuchia
là thị trường tăng trưởng mạnh nhất với kim ngạch tăng gấp 3,6 lần, trong khi
Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất ghi nhận mức giảm mạnh nhất, giảm 42,3%.
Sầu riêng tiếp tục giữ vai trò mặt hàng chủ lực của ngành
rau quả Việt Nam. Nhờ lợi thế thu hoạch nghịch vụ, cùng với việc Trung Quốc phê
duyệt thêm nhiều mã số vùng trồng và triển khai Nghị định thư xuất khẩu sầu
riêng đông lạnh. Trong 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng tăng
59,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Bên cạnh sầu riêng, nhiều mặt hàng khác cũng ghi nhận kết
quả khả quan. Xuất khẩu hạt dẻ cười đạt 224,63 triệu USD, tăng hơn 204% so với
cùng kỳ năm 2025. Dừa và các sản phẩm chế biến từ dừa đạt 198,38 triệu USD,
tăng gần 15%. Các loại trái cây như thanh long, mít và chanh leo tiếp tục hưởng
lợi từ nhu cầu tiêu dùng ổn định tại các thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ
và Hàn Quốc.
Một dấu mốc đáng chú ý của ngành rau quả trong năm nay là
việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cùng Tổng cục Hải quan Trung Quốc ký
kết Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi tươi và chanh
tươi xuất khẩu sang Trung Quốc. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm mở rộng
thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm trái cây Việt Nam.
Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông
nghiệp và Môi trường) Nguyễn Quốc Mạnh cho biết, kết quả này là thành quả của
quá trình đàm phán kỹ thuật kéo dài từ năm 2019 giữa cơ quan chuyên môn hai nước.
Theo ông, việc ký kết không chỉ mở thêm cơ hội cho nông sản Việt Nam tiếp cận
thị trường tỷ dân mà còn khẳng định xu hướng xuất khẩu chính ngạch, minh bạch
và phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.
Cũng theo ông Nguyễn Quốc Mạnh, lô bưởi tươi đầu tiên của
Việt Nam đã được xuất khẩu bằng đường hàng không sang Australia trong tháng
4/2026. Đây là dấu mốc quan trọng cho thấy khả năng đáp ứng ngày càng tốt các
yêu cầu kỹ thuật và kiểm dịch của ngành rau quả Việt Nam.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu rau quả cũng tăng mạnh. Giá
trị nhập khẩu trong tháng 5/2026 ước đạt 250 triệu USD, đưa tổng kim ngạch nhập
khẩu 5 tháng đầu năm lên khoảng 1,3 tỷ USD, tăng 31,9% so với cùng kỳ năm trước.
Trung Quốc tiếp tục là nguồn cung rau quả lớn nhất cho Việt
Nam với thị phần 39,5%, tiếp theo là Hoa Kỳ với 26,4% và Australia với 6,9%. So
với cùng kỳ năm 2025, giá trị nhập khẩu từ Trung Quốc tăng 46,7%, từ Hoa Kỳ
tăng 36,9% và từ Australia tăng 59,3%. Trong nhóm các thị trường nhập khẩu lớn,
Brazil có tốc độ tăng mạnh nhất với mức tăng 83,5%, trong khi Hàn Quốc giảm
14,2%.
TRÁI CÂY TRONG NƯỚC ĐƯỢC GIÁ, NÔNG DÂN PHẤN CHẤN
Tại thị trường trong nước, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giá nhiều loại rau trong tháng
5/2026 tăng nhẹ so với tháng trước do nhu cầu tiêu dùng cải thiện và chi phí đầu
vào sản xuất gia tăng. Các loại rau như xà lách, rau diếp, cải ngọt, rau muống,
mùng tơi và cải xanh đều ghi nhận mức tăng giá nhất định.
Đối với nhóm trái cây, giá vải có xu hướng tăng nhẹ so với
cùng kỳ năm ngoái nhờ chất lượng tốt, mẫu mã đẹp và nhu cầu tiêu thụ tăng trong
giai đoạn đầu vụ. Hiện giá vải tại Hải Phòng bình quân đạt khoảng 31.667 đồng/kg.
Đối với sầu riêng, giá thu mua giảm đáng kể do nguồn cung
tăng mạnh từ các vùng sản xuất trọng điểm và hoạt động xuất khẩu sang một số thị
trường có dấu hiệu chững lại. Trong khi đó, giá thanh long tăng khá tại nhiều
vùng trồng do sản lượng giảm và nhu cầu tiêu thụ trong nước cũng như xuất khẩu
được cải thiện.
Cùng với việc mở rộng thị trường xuất khẩu, vấn đề mã số
vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói đang trở thành yếu tố then chốt đối với
ngành rau quả. Theo các chuyên gia, chỉ một sai phạm nhỏ liên quan đến mã số
vùng trồng cũng có thể khiến cả vùng nguyên liệu hoặc một ngành hàng bị tạm dừng
xuất khẩu. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức và tuân thủ quy định của nông dân, hợp
tác xã và doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết.
Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên
cho rằng các địa phương cần tăng cường tuyên truyền để nông dân và doanh nghiệp
nắm rõ những yêu cầu mới, đồng thời hướng dẫn thực hiện các thủ tục như đăng ký
lại mã số vùng trồng một cách nhanh chóng, tạo điều kiện cho hoạt động xuất khẩu
diễn ra thuận lợi, tránh tình trạng hàng hóa bị ách tắc.
Ông Nguyễn Mạnh Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết Hà Nội sẽ
mở rộng các mô hình sản xuất cây ăn quả ứng dụng công nghệ cao, đạt các tiêu
chuẩn chất lượng như VietGAP, GlobalGAP và sản xuất theo hướng hữu cơ. Thành phố
cũng sẽ đầu tư nâng cấp hạ tầng vùng trồng, đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng công
nghệ cao và tổ chức sản xuất quy mô lớn. Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 có từ
50-70% diện tích cây ăn quả được chứng nhận chất lượng.
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường nhập
khẩu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang chỉ đạo các địa phương đẩy nhanh tiến độ
hoàn thiện hồ sơ vùng trồng, bảo đảm đủ điều kiện để gửi phía Trung Quốc xem
xét phê duyệt. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung nhấn mạnh Bộ
sẽ tiếp tục hỗ trợ, tập huấn cho các địa phương nhằm sớm hoàn thiện và cấp mã số
vùng trồng, tạo cơ sở để gửi hồ sơ tới Tổng cục Hải quan Trung Quốc, qua đó
thúc đẩy việc phê duyệt và tổ chức xuất khẩu các lô hàng trong thời gian ngắn
nhất.
-Chu Minh Khôi
Nguồn:vneconomy.vn
